Έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον συγκεντρώνει ο διαγωνισμός για την παραχώρηση των 22 περιφερειακών αεροδρομίων της χώρας, καθώς στη διαδικασία εμφανίζονται ισχυροί όμιλοι με ήδη σημαντική παρουσία στις αεροπορικές υποδομές. Μεταξύ των ενδιαφερομένων βρίσκονται η κοινοπραξία Fraport AG – DELTA AIRPORT INVESTMENTS A.E. και η κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – GMR Airports, αλλά και ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, γεγονός που ανεβάζει τον πήχη για μία από τις σημαντικότερες παραχωρήσεις υποδομών της επόμενης περιόδου.
Το ενδιαφέρον αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι υποψήφιοι συνδέονται ήδη με μεγάλα αεροδρόμια και σημαντικές επενδύσεις στον συγκεκριμένο κλάδο. Η Fraport έχει ισχυρή παρουσία στην ελληνική αγορά μέσω της διαχείρισης των 14 περιφερειακών αεροδρομίων, ενώ στο νέο διαγωνισμό κατεβαίνει από κοινού με την DELTA AIRPORT INVESTMENTS, εταιρεία του Ομίλου Κοπελούζου και επενδυτικό του όχημα στον τομέα των αεροδρομίων. Η Delta συμμετέχει επίσης στην παραχώρηση του αεροδρομίου της Καλαμάτας, μαζί με τη Fraport και την Πηλέας του Ομίλου Κωνσταντακόπουλου, όπου προβλέπεται επενδυτικό πρόγραμμα άνω των 125 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση και επέκταση των αεροδρομιακών υποδομών.
Απέναντί τους βρίσκεται η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ μαζί με την GMR Airports, το σχήμα που βρίσκεται πίσω από τη μεγάλη επένδυση για το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Ηρακλείου στο Καστέλι της Κρήτης. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα αεροπορικών υποδομών που υλοποιούνται σήμερα στη χώρα, δίνοντας στο συγκεκριμένο σχήμα άμεση εμπειρία από την ανάπτυξη και μελλοντική λειτουργία ενός νέου διεθνούς αεροδρομίου.
Την τριάδα των ενδιαφερομένων συμπληρώνει ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, ο οποίος διαχειρίζεται τη μεγαλύτερη αεροπορική πύλη της χώρας, το «Ελευθέριος Βενιζέλος», και βρίσκεται παράλληλα μπροστά σε έναν νέο κύκλο μεγάλων επενδύσεων για την επέκταση της δυναμικότητας του αεροδρομίου της Αθήνας.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί συνθήκες ισχυρού ανταγωνισμού για ένα χαρτοφυλάκιο το οποίο, παρά τις μεγάλες διαφορές μεταξύ των επιμέρους αεροδρομίων, διαθέτει σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης. Το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο έχει προκρίνει ένα ενιαίο «πακέτο», επιχειρώντας ουσιαστικά να συνδυάσει αεροδρόμια υψηλής τουριστικής δυναμικής με μικρότερους αερολιμένες που εξυπηρετούν κυρίως τις ανάγκες συνδεσιμότητας της περιφέρειας.
Το «πακέτο» των 22 αεροδρομίων
Στην περίμετρο της παραχώρησης περιλαμβάνονται τα αεροδρόμια Πάρου, Αλεξανδρούπολης, Χίου, Καρπάθου, Νάξου, Αράξου, Λήμνου, Ιωαννίνων, Μήλου, Ικαρίας, Σητείας, Κυθήρων, Νέας Αγχιάλου, Αστυπάλαιας, Λέρου, Σύρου, Σκύρου, Καλύμνου, Καστελλορίζου, Κοζάνης, Κάσου και Καστοριάς. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ανομοιογενές χαρτοφυλάκιο, τόσο ως προς την κίνηση όσο και ως προς τον τουριστικό χαρακτήρα και τις ανάγκες επενδύσεων.
Παρά τις διαφορές αυτές, οι αριθμοί δείχνουν ότι συνολικά το δίκτυο βρίσκεται σε ανοδική τροχιά. Η επιβατική κίνηση των 22 αεροδρομίων έφθασε τους 2.444.722 επιβάτες το 2025, από 1.797.114 το 2022, με μέση ετήσια αύξηση 10,8% μέσα στην τριετία. Στην κορυφή βρίσκεται η Πάρος με 371.989 επιβάτες, ενώ ακολουθούν η Αλεξανδρούπολη με 330.155, η Χίος με 321.269, η Κάρπαθος με 264.006 και η Νάξος με 235.663 επιβάτες.
Αυτά τα μεγέθη εξηγούν και γιατί ο διαγωνισμός μπορεί να αποτελέσει πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ έμπειρων διαχειριστών αεροδρομίων. Ιδίως τα νησιωτικά αεροδρόμια διαθέτουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης, καθώς εξυπηρετούν προορισμούς στους οποίους η τουριστική ζήτηση έχει αυξηθεί πολύ ταχύτερα από τις υποδομές.
Παραχώρηση περίπου 40 ετών
Το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο έχει προκηρύξει την παραχώρηση του δικαιώματος διοίκησης, διαχείρισης, λειτουργίας, ανάπτυξης, επέκτασης, συντήρησης και εκμετάλλευσης των αεροδρομίων. Η διάρκεια προβλέπεται να κινηθεί περίπου στα 40 χρόνια, με την ακριβή χρονική περίοδο να καθορίζεται στη δεύτερη φάση της διαδικασίας.
Ο διαγωνισμός εξελίσσεται σε δύο στάδια. Στην πρώτη φάση γίνεται η προεπιλογή των επενδυτών που πληρούν τα χρηματοοικονομικά και τεχνικά κριτήρια. Όσοι περάσουν στη δεύτερη φάση θα αποκτήσουν πρόσβαση στα αναλυτικά στοιχεία των αεροδρομίων, θα έχουν τη δυνατότητα επιτόπιων επισκέψεων και στη συνέχεια θα κληθούν να καταθέσουν δεσμευτικές οικονομικές προσφορές.
Ο πήχης συμμετοχής έχει τοποθετηθεί ψηλά. Για τις εταιρείες απαιτούνται, μεταξύ άλλων, μέσος όρος ενοποιημένων ιδίων κεφαλαίων άνω των 150 εκατ. ευρώ την τελευταία τριετία και συγκεκριμένα επίπεδα κερδοφορίας ή ρευστότητας. Ακόμη αυστηρότερα είναι τα κριτήρια τεχνικής εμπειρίας, ο ενδιαφερόμενος ή το μέλος της κοινοπραξίας που παρέχει την τεχνική ικανότητα πρέπει να έχει εμπειρία λειτουργίας αεροδρομίου και να καλύπτει συγκεκριμένα όρια επιβατικής κίνησης.
Γιατί εγκαταλείφθηκε το προηγούμενο σενάριο
Η επιλογή του ανοιχτού διεθνούς διαγωνισμού δεν ήταν εξαρχής δεδομένη. Είχε προηγηθεί η εξέταση διαφορετικού μοντέλου, με πιο περιορισμένη συμμετοχή στη διαδικασία. Ωστόσο, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μία τέτοια λύση θα απαιτούσε έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με διαδικασία που εκτιμήθηκε ότι θα μπορούσε να ξεπεράσει τους 12 μήνες και να δημιουργήσει πρόσθετες νομικές και ανταγωνιστικές περιπλοκές. Έτσι προκρίθηκε ο ανοιχτός διαγωνισμός, με στόχο να διευρυνθεί η δεξαμενή των υποψηφίων επενδυτών.
