Τη Σύμβαση για την ίδρυση του Διακυβερνητικού Οργανισμού «Mercator» υπέγραψε ο σήμερα (25 Απριλίου 2026) ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, του Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας Εμανουέλ Μακρόν, καθώς και του Γενικού Διευθυντή της Mercator Océan International Pierre Bahurel, ο οποίος καλωσόρισε την Ελλάδα στον «Οργανισμό».
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολική στρατηγική για την αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών και των δεδομένων, με στόχο την ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης, της προστασίας του περιβάλλοντος και της θαλάσσιας οικονομίας.
Τι είναι ο οργανισμός Mercator
Η Σύμβαση αφορά στη δημιουργία ενός νέου διακυβερνητικού οργανισμού, ο οποίος θα εξειδικεύεται στην ανάπτυξη και λειτουργία προηγμένων ψηφιακών συστημάτων και υπηρεσιών για τους ωκεανούς, αποτελώντας τη μετεξέλιξη της Mercator Océan International.
Ο «Mercator» θα παρέχει δεδομένα, αναλύσεις και προγνώσεις για το θαλάσσιο περιβάλλον, το κλίμα και τη ναυτιλία, συμβάλλοντας στην επιστημονική κατανόηση και τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων.
Κεντρικός πυλώνας της λειτουργίας του είναι το «Ψηφιακό Δίδυμο των Ωκεανών» (Digital Twin of the Ocean), μια δυναμική ψηφιακή αναπαράσταση των θαλασσών που ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο και επιτρέπει την πρόγνωση και ανάλυση κρίσιμων φαινομένων, όπως η κλιματική αλλαγή, η θαλάσσια ρύπανση και οι μεταβολές του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στα πρώτα ιδρυτικά κράτη-μέλη του οργανισμού, μετά τη Γαλλία και τη Νορβηγία. Η ίδρυση του οργανισμού αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026, μετά την κύρωση της Σύμβασης από τουλάχιστον οκτώ ευρωπαϊκά κράτη.
Συνδέοντας την ψηφιακή τεχνολογία με το θαλάσσιο περιβάλλον
Με τη συμμετοχή στον «Mercator» η χώρα μας ενισχύει τον ρόλο της σε έναν τομέα υψηλής στρατηγικής σημασίας που συνδέει την ψηφιακή τεχνολογία με το θαλάσσιο περιβάλλον. Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, μέσω της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων και σε συνεργασία με το εθνικό διαστημικό και τεχνολογικό οικοσύστημα, διαθέτει κρίσιμες υποδομές και δυνατότητες, όπως υπερυπολογιστικά συστήματα και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, που μπορούν να υποστηρίξουν την επεξεργασία μεγάλου όγκου ωκεανογραφικών και δορυφορικών δεδομένων και τη λειτουργία προηγμένων προγνωστικών μοντέλων.
Παράλληλα, η έγκαιρη συμμετοχή της χώρας παρέχει τη δυνατότητα ενεργού ρόλου στη διαμόρφωση της στρατηγικής και των προτεραιοτήτων του νέου οργανισμού, ενισχύοντας τη διεθνή παρουσία της Ελλάδας και δημιουργώντας νέες προοπτικές για την επιστημονική κοινότητα, την καινοτομία και την οικονομία.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου ανέφερε:
«Η Ελλάδα προτίθεται να έχει ουσιαστικό ρόλο στον «Mercator» και στην ανάπτυξη του Ψηφιακού Διδύμου των Ωκεανών, τόσο μέσω του Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης «PHAROS» και του Υπερυπολογιστή«Δαίδαλος», όσο και του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων. Αυτά ενισχύονται από τον ηγετικό ρόλο της Ελλάδας στην παγκόσμια ναυτιλία, τη θέση της ως κρίσιμου κόμβου για υποθαλάσσια καλώδια που συνδέουν την Ευρώπη με τη Μέση Ανατολή και την Ασία και την κεντρική γεωγραφική της θέση στην Ανατολική Μεσόγειο σε εγγύτητα με κρίσιμες θαλάσσιες, ενεργειακές και περιβαλλοντικές ζώνες. Η πολιτική της Κυβέρνησης είναι προσηλωμένη στη διακυβέρνηση δεδομένων, στην επιστημονική αριστεία και στην παροχή υψηλής ποιότητας ψηφιακών υπηρεσιών προς τους πολίτες, στοιχεία που συνάδουν με τη βασική αποστολή του «Mercator»».
Από την πλευρά του, ο Γενικός Διευθυντής της Mercator Océan International Pierre Bahurel δήλωσε:
«Είναι ιδιαίτερη τιμή για εμάς να υποδεχόμαστε την Ελλάδα. Η προσχώρησή της, ως μεγάλης ναυτιλιακής χώρας με ισχυρή προσήλωση στις ψηφιακές τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη, αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τον «Mercator». Η υπογραφή της Σύμβασης από τη χώρα σας συνιστά καθοριστικό ορόσημο για την έναρξη ισχύος του νέου διακυβερνητικού οργανισμού, ο οποίος είναι αφιερωμένος στα ψηφιακά ωκεάνια συστήματα και στις υπηρεσίες παροχής σχετικών πληροφοριών. Ως ιδρυτικό κράτος-μέλος, η Ελλάδα θα διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση των προτεραιοτήτων και των δράσεων του μελλοντικού Οργανισμού, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της γνώσης για τον ωκεανό, στην ανάπτυξη ψηφιακών υπηρεσιών αναφοράς και στη διαμόρφωση μιας διεθνούς διακυβέρνησης του ωκεανού βασισμένης στην επιστήμη».
