Στα ραντάρ της διεθνούς διαστημικής βιομηχανίας μπαίνει όλο και πιο συστηματικά η Ελλάδα, με μεγάλους ξένους παίκτες να διερευνούν επενδυτικές ευκαιρίες, στρατηγικές συνεργασίες, αλλά και το ενδεχόμενο παραγωγικής παρουσίας στη χώρα. Η αυξανόμενη κινητικότητα αποτυπώνει μια ευρύτερη αλλαγή στον ρόλο που διεκδικεί η Ελλάδα στον ευρωπαϊκό διαστημικό χάρτη, σε μια περίοδο κατά την οποία το Διάστημα αναδεικνύεται σε κρίσιμη υποδομή για τις τηλεπικοινωνίες, την οικονομία, την Άμυνα και την εθνική ασφάλεια.
Τις προϋποθέσεις ώστε να μετατραπεί το αυξανόμενο διεθνές ενδιαφέρον σε επενδύσεις με ουσιαστικό αποτύπωμα στην ελληνική οικονομία και να εξελιχθεί η χώρα από ανερχόμενος προορισμός διαστημικών δραστηριοτήτων σε περιφερειακό κόμβο της ευρωπαϊκής διαστημικής βιομηχανίας σκιαγραφεί μιλώντας στο powergame.gr, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Hellas Sat, Χριστόδουλος Πρωτοπαπάς. Παράλληλα, ο επικεφαλής της Hellas Sat ανοίγει τα χαρτιά του για το επόμενο μεγάλο στοίχημα της εταιρείας, μετά από 25 χρόνια παρουσίας στο Διάστημα, τον Hellas Sat 5, αποκαλύπτοντας ότι η κατασκευή του νέου δορυφόρου προγραμματίζεται να ξεκινήσει εντός του 2027. Ο ίδιος αναλύει τις προοπτικές συμμετοχής της ελληνικής και κυπριακής βιομηχανίας στο πρόγραμμα, καθώς και τον ρόλο που φιλοδοξεί να διαδραματίσει η Hellas Sat στις ευρωπαϊκές υποδομές ασφαλών δορυφορικών επικοινωνιών.
Για τον επικεφαλής της Hellas Sat, η αυξανόμενη παρουσία διεθνών επιχειρήσεων στη χώρα δεν είναι ανεξάρτητη από τις γεωπολιτικές και τεχνολογικές εξελίξεις. Όπως εξηγεί, το Διάστημα έχει πάψει να αποτελεί αποκλειστικό πεδίο των μεγάλων διαστημικών δυνάμεων και αντιμετωπίζεται πλέον ως κρίσιμη υποδομή, στην οποία συγκλίνουν διαφορετικοί κλάδοι της οικονομίας και της εθνικής ασφάλειας. «Η γεωπολιτική αστάθεια των τελευταίων ετών επιτάχυνε αυτή τη μετάβαση και ανέδειξε την ανάγκη για ανθεκτικές και αξιόπιστες υποδομές εντός της Ευρώπης», επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Προς ένα ελληνικό διαστημικό hub
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον κ. Πρωτοπαπά, διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα που μπορούν να την καταστήσουν ελκυστικό προορισμό για τη διεθνή διαστημική βιομηχανία. Η γεωγραφική θέση της, στο σημείο συνάντησης Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής, το υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό και η ύπαρξη ολοκληρωμένου εθνικού πλαισίου για τις διαστημικές δραστηριότητες από το 2017 συνθέτουν μια σημαντική βάση. Σε αυτά προστίθεται η υφιστάμενη δορυφορική παρουσία Ελλάδας και Κύπρου, με την αξιοποίηση της τροχιακής θέσης των 39 μοιρών Ανατολικά και την εμπειρία που έχει αποκτηθεί από τη λειτουργία της Hellas Sat.
«Η εικοσιπενταετής λειτουργία της Hellas Sat, με κέντρα ελέγχου, επίγειες υποδομές και κέντρα δεδομένων σε Ελλάδα και Κύπρο, αποτελεί απτή απόδειξη ότι από την περιοχή μπορεί να αναπτυχθεί και να λειτουργήσει με επιτυχία μια ευρωπαϊκή διαστημική επιχείρηση», σημειώνει.
Ωστόσο, η μετατροπή αυτών των πλεονεκτημάτων σε ένα βιώσιμο διαστημικό οικοσύστημα απαιτεί, όπως τονίζει, τρεις στρατηγικές επιλογές. Πρώτον, συνέχεια και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, καθώς η διαστημική παρουσία μιας χώρας οικοδομείται σε βάθος δεκαετιών. Δεύτερον, την ένταξη των εθνικών διαστημικών υποδομών στον εθνικό σχεδιασμό και την αντιμετώπισή τους ως στρατηγικού κεφαλαίου, κατά το πρότυπο άλλων ευρωπαϊκών κρατών που στηρίζουν τους δικούς τους δορυφορικούς παρόχους.
Τρίτη προϋπόθεση είναι η συστηματική επένδυση στη γνώση και στην εξειδίκευση, ώστε η νέα γενιά επιστημόνων να μπορεί να παραμένει και να δημιουργεί στην Ελλάδα. Πρόκειται ουσιαστικά για μια στρατηγική που δεν περιορίζεται στην προσέλκυση διεθνών επενδύσεων, αλλά επιδιώκει τη δημιουργία εγχώριας τεχνογνωσίας και παραγωγικών δυνατοτήτων.
Hellas Sat 5: Το 2027 ξεκινά η κατασκευή
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού της Hellas Sat για την επόμενη περίοδο βρίσκεται ο Hellas Sat 5, ο οποίος φιλοδοξεί να αναβαθμίσει τόσο τις τεχνολογικές δυνατότητες της εταιρείας όσο και τη στρατηγική αξία των δορυφορικών υποδομών Ελλάδας και Κύπρου. Όπως αποκαλύπτει ο Χριστόδουλος Πρωτοπαπάς, το πρόγραμμα έχει ήδη περάσει από τον στρατηγικό σχεδιασμό στο στάδιο της υλοποίησης, ενώ τον Φεβρουάριο του 2026 υπογράφηκε στη Λευκωσία στρατηγική συμφωνία συνεργασίας με ευρωπαϊκούς οργανισμούς και φορείς για την ανάπτυξη δορυφορικών επικοινωνιών νέας γενιάς. «Σύμφωνα με τον προγραμματισμό η κατασκευή του δορυφόρου αναμένεται να ξεκινήσει εντός του 2027», αναφέρει ο επικεφαλής της Hellas Sat.
Ο νέος δορυφόρος δεν σχεδιάζεται απλώς ως αντικαταστάτης των υφιστάμενων υποδομών, αλλά ως πλατφόρμα νέας γενιάς, που θα συνδυάζει συμβατικές δορυφορικές επικοινωνίες με οπτικές επικοινωνίες μέσω λέιζερ. Η νέα αρχιτεκτονική θα επιτρέπει υψηλότερες ταχύτητες μετάδοσης δεδομένων, ενισχυμένη ασφάλεια, ανθεκτικότητα σε παρεμβολές και διαλειτουργικότητα με ευρωπαϊκά συστήματα. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης την ανάπτυξη επίγειων σταθμών οπτικών επικοινωνιών, διαμορφώνοντας ένα ευρύτερο οικοσύστημα διαστημικών και επίγειων υποδομών. «Ο Hellas Sat 5 αποτελεί υποδομή νέας γενιάς και όχι απλώς διάδοχο των σημερινών δορυφόρων», υπογραμμίζει ο κ. Πρωτοπαπάς.
Στις νέες δυνατότητες περιλαμβάνονται η συνδεσιμότητα σε κινούμενες πλατφόρμες, η υποστήριξη ασφαλών κυβερνητικών και αμυντικών επικοινωνιών και η διαχείριση σημαντικά μεγαλύτερων ροών δεδομένων. Με αυτόν τον τρόπο, η εταιρεία επιδιώκει να διευρύνει το αντικείμενό της πέρα από την παροχή συμβατικών δορυφορικών υπηρεσιών.
Η Άμυνα, το IRIS² και η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία
Ιδιαίτερο βάρος αποκτά η διάσταση της ασφάλειας και της Άμυνας, καθώς οι δορυφορικές επικοινωνίες εξελίσσονται σε κρίσιμο στοιχείο της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Η Hellas Sat υποστηρίζει ήδη κυβερνητικούς φορείς και τις Ένοπλες Δυνάμεις Ελλάδας και Κύπρου, ενώ οι υποδομές της αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε περιόδους κρίσεων, φυσικών καταστροφών ή διακοπής των επίγειων δικτύων. Η συμμετοχή της στο ευρωπαϊκό GOVSATCOM εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική, με τη διοίκηση να επιδιώκει αναβαθμισμένο ρόλο και στο ευρύτερο οικοσύστημα ασφαλούς συνδεσιμότητας που διαμορφώνεται στην Ευρώπη.
«Φιλοδοξία μας είναι η Hellas Sat να αποτελέσει υποδομή ευρωπαϊκής σημασίας στη νέα αρχιτεκτονική ασφαλούς συνδεσιμότητας, μέσω του GOVSATCOM και του IRIS²», αναφέρει ο κ. Πρωτοπαπάς. Η προοπτική αυτή συνδέεται άμεσα με τον Hellas Sat 5, ο οποίος σχεδιάζεται με υψηλά επίπεδα ασφάλειας και δυνατότητες συνεργασίας με τα ευρωπαϊκά συστήματα. Για τον επικεφαλής της εταιρείας, το ζητούμενο είναι η Ελλάδα και η Κύπρος να αξιοποιήσουν τη δορυφορική τους παρουσία, την τεχνογνωσία και την εμπειρία που έχουν αποκτήσει, ώστε να μην περιοριστούν στον ρόλο των χρηστών, αλλά να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών διαστημικών δυνατοτήτων.
Το στοίχημα της ελληνικής βιομηχανικής συμμετοχής
Σημαντική παράμετρος του νέου προγράμματος είναι και η επιδίωξη ουσιαστικής συμμετοχής της ελληνικής και κυπριακής τεχνολογικής βιομηχανίας στην ανάπτυξη του Hellas Sat 5. Ο κ. Πρωτοπαπάς χαρακτηρίζει τη βιομηχανική και τεχνολογική συμμετοχή στρατηγική προτεραιότητα, συνδέοντας το εγχείρημα με τη μεταφορά τεχνογνωσίας, τη δημιουργία εξειδικευμένων θέσεων εργασίας και την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης των δύο χωρών.
«Η Ελλάδα και η Κύπρος δεν θα πρέπει να περιοριστούν στον ρόλο του χρήστη υπηρεσιών που σχεδιάζονται, παράγονται και ελέγχονται αλλού», τονίζει. Στόχος, όπως εξηγεί, είναι ο Hellas Sat 5 να αφήσει διαρκές αποτύπωμα τεχνογνωσίας και εξειδίκευσης, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για την επόμενη γενιά επιστημόνων με το διακύβευμα να υπερβαίνει την κατασκευή ενός ακόμη δορυφόρου και να αφορά τη δυνατότητα Ελλάδας και Κύπρου να αξιοποιήσουν τις υφιστάμενες υποδομές και το διεθνές ενδιαφέρον για να αποκτήσουν ισχυρότερη θέση στην ευρωπαϊκή διαστημική αλυσίδα αξίας.
