Έμοιαζε με εκπληκτική επιτυχία — μέχρι που έπαψε να είναι. Στις 19 Απριλίου, η Blue Origin, η εταιρεία πυραύλων του Jeff Bezos, ιδρυτή της Amazon, εκτόξευσε τον πύραυλο New Glenn για τρίτη φορά. Δέκα λεπτά αργότερα, το πρώτο στάδιο του πυραύλου επέστρεψε με θόρυβο και προσγειώθηκε σε μια πλωτή φορτηγίδα, έτοιμο να ξαναχρησιμοποιηθεί.
Η αποστολή σηματοδότησε τη δεύτερη φορά που ο επιταχυντής —ονομαζόμενος «Never Tell me the Odds»— είχε πετάξει, αφού τροφοδότησε τη δεύτερη εκτόξευση του New Glenn τον Νοέμβριο.
Οι επαναχρησιμοποιούμενοι πύραυλοι είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση του κόστους των διαστημικών πτήσεων. Είναι επίσης πολύ δύσκολο να κατασκευαστούν. Μετά την SpaceX του Elon Musk, η οποία το 2017 απέδειξε για πρώτη φορά ότι ήταν εφικτό, η Blue Origin είναι η δεύτερη εταιρεία του τομέα που κατάφερε να επαναχρησιμοποιήσει μέρος ενός πυραύλου τροχιάς.
Ωστόσο, αφού ξεπέρασε το δύσκολο κομμάτι, η Blue Origin σκόνταψε στο ευκολότερο. Λίγο μετά την εκτόξευση, ανακοίνωσε ότι ο New Glenn είχε τοποθετήσει το φορτίο του — έναν δορυφόρο επικοινωνιών της αμερικανικής νεοφυούς επιχείρησης AST SpaceMobile— σε λάθος τροχιά. Ο δορυφόρος πετούσε «πολύ χαμηλά για να διατηρήσει τη λειτουργία του», δήλωσε η AST. Λίγο αργότερα κάηκε στην ατμόσφαιρα. Η Ομοσπονδιακή Διοίκηση Αεροπορίας, η οποία ρυθμίζει τις εκτοξεύσεις πυραύλων στις ΗΠΑ, διεξάγει έρευνα, αφήνοντας τον New Glenn καθηλωμένο στο έδαφος.
Η επανέναρξη των πτήσεων θα προσθέσει ένα ακόμη στοιχείο στην ήδη μακρά λίστα υποχρεώσεων της Blue Origin. Για χρόνια η εταιρεία είχε τη φήμη ότι υστερούσε. Ιδρύθηκε το 2000 και χρειάστηκαν 25 χρόνια για να φτάσει σε τροχιά. (Η SpaceX, παρά το γεγονός ότι ιδρύθηκε δύο χρόνια αργότερα, το κατόρθωσε το 2008). Το 2023, σε μια προσπάθεια να επιταχύνει τα πράγματα, ο κ. Bezos αντικατέστησε τον Bob Smith, τον επικεφαλής της Blue Origin, με τον Dave Limp, έναν έμπιστο συνεργάτη από την Amazon.
Τον τελευταίο καιρό έχει πολλά να κάνει. Εκτός από την ανάπτυξη του New Glenn, η Blue Origin εργάζεται για την υλοποίηση ενός διαστημικού ρυμουλκού, του Blue Ring και ενός διαστημικού σταθμού με την ονομασία Orbital Reef. Αναπτύσσει επίσης το Blue Moon, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να μεταφέρει εμπορικά φορτία στην επιφάνεια της Σελήνης — και, στο πλαίσιο του προγράμματος Artemis της NASA, και αστροναύτες. Τον Ιανουάριο, η Blue Origin ανακοίνωσε ότι θα δημιουργήσει μια υπηρεσία δορυφορικού διαδικτύου που απευθύνεται σε μεγάλους εταιρικούς πελάτες, με την ονομασία TeraWave. Οι πρώτοι δορυφόροι αναμένεται να εκτοξευθούν το επόμενο έτος.
Οι οικονομικές πληροφορίες είναι ελάχιστες: η Blue Origin είναι ιδιωτική εταιρεία και χρηματοδοτείται κυρίως από την προσωπική περιουσία του κ. Bezos. Ωστόσο, ένας σημαντικός πελάτης της είναι η Amazon, όπου ο κ. Bezos παραμένει εκτελεστικός πρόεδρος και ο μεγαλύτερος μέτοχος. Κατά το τελευταίο οικονομικό έτος, η εταιρεία αγόρασε εκτοξεύσεις πυραύλων αξίας 1,8 δισ. δολαρίων από την Blue Origin. Το e-emporium και ο πάροχος υπηρεσιών cloud εργάζονται πάνω σε έναν δικό τους δορυφορικό σχηματισμό για το δίκτυο, αρχικά γνωστό ως «Kuiper». Τον Νοέμβριο μετονομάστηκε σε «Leo». Στόχος του εγχειρήματος είναι ανταγωνιστεί την υπηρεσία Starlink της SpaceX, παρέχοντας συνδεσιμότητα σε απομακρυσμένες περιοχές.
Η Amazon επενδύει σημαντικά στη πρωτοβουλία. Στις 14 Απριλίου αγόρασε την Globalstar, έναν άλλο δορυφορικό διαχειριστή, για 11,6 δισ. δολάρια. Οι δορυφόροι της Globalstar παρέχουν ήδη συνδεσιμότητα στα iPhone της Apple όταν αυτά βρίσκονται εκτός εμβέλειας των επίγειων τηλεφωνικών δικτύων. Αυτή η συνδεσιμότητα «απευθείας στη συσκευή» είναι «ο πιο καυτός τομέας επενδύσεων στον κλάδο των δορυφόρων αυτή τη στιγμή», λέει ο Caleb Henry της Quilty Space, μιας εταιρείας αναλυτών. Κρίσιμα, η συμφωνία παρέχει επίσης στην Amazon πρόσβαση στο πολύτιμο ραδιοφάσμα της Globalstar.
Ωστόσο, η αναστολή του προγράμματος New Glenn ενδέχεται να επιβραδύνει την ανάπτυξη του δικτύου LEO της Amazon, εξέλιξη ιδιαίτερα προβληματική, καθώς η εταιρεία θεωρείται ήδη βέβαιο ότι δεν θα τηρήσει την κανονιστική προθεσμία του Ιουλίου, μέχρι την οποία όφειλε να έχει θέσει σε τροχιά τους μισούς από τους 3.200 προγραμματισμένους δορυφόρους της. Σήμερα διαθέτει περίπου 250. (Έχει ζητήσει παράταση έως το 2028).Την ίδια στιγμή, η Amazon παραμένει αισθητά πίσω από τη SpaceX, η οποία έχει ήδη αναπτύξει περισσότερους από 10.000 δορυφόρους Starlink σε τροχιά και εξυπηρετεί πάνω από 10 εκατομμύρια πελάτες, ενισχύοντας περαιτέρω το τεχνολογικό και εμπορικό της προβάδισμα.
Μια μεγάλη διαφορά μεταξύ των εταιρειών, λέει ο κ. Henry, είναι ότι η SpaceX είναι καθετοποιημένη εταιρεία: εκτός από την κατασκευή των δορυφόρων Starlink και τη λειτουργία του δικτύου, κατασκευάζει και τους πυραύλους που τους εκτοξεύουν. (Η SpaceX έχει εκτοξεύσει πολλούς από τους δορυφόρους Leo που βρίσκονται επί του παρόντος σε τροχιά.) «Θα μπορούσε σίγουρα να υποστηριχθεί ότι η Amazon θα έπρεπε να αγοράσει έναν πάροχο εκτόξευσης», λέει. Μήπως ο κ. Bezos να γνωρίζει κάποιον που να πωλείται;
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com
