Το ζευγάρι που μπήκε προ ημερών στο υποκατάστημα μεγάλης συστημικής τράπεζας ήθελε να μετατρέψει σε προθεσμιακή μία κατάθεση που είχε με υπόλοιπο γύρω στα 110.000 ευρώ.
Τους υποδέχθηκε με χαμόγελο η υπάλληλος με την οποία είχαν κλείσει ραντεβού και λίγο αργότερα ακολούθησε η ψυχρολουσία. Τους ενημέρωσε πως αν προχωρούσαν σε προθεσμιακή κατάθεση θα λάμβαναν επιτόκιο «0,65% μείον 15% που είναι ο φόρος». Δηλαδή αν έκλειναν για έναν χρόνο τα λεφτά τους θα έπαιρναν ως τόκους το τεράστιο ποσό των περίπου 600 ευρώ! Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, ο πληθωρισμός έτρεχε στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο με ρυθμό 5%.
Η συμπαθέστατη υπάλληλος τους ενημέρωσε πως καμία τράπεζα δεν θα τους δώσει καλύτερο επιτόκιο και πως ακόμα και οι μη συστημικές είχαν κατεβάσει πλέον τα επιτόκια που προσέφεραν μέχρι πρόσφατα. Στους εμβρόντητους πελάτες είπε πως μπορεί να τους δώσει καλύτερο επιτόκιο, το τεράστιο 1%, για τρίμηνη κατάθεση. Δηλαδή θα λάμβαναν περίπου 250 ευρώ τόκους αν έκλειναν τα λεφτά τους για τρεις μήνες. Δεν έδειξε να καταλαβαίνει όταν της απάντησαν πως αυτά τα λεφτά μπορούν να τα εξοικονομήσουν αν δεν βγουν δύο φορές στην ψαροταβέρνα του φίλου τους του Θωμά στη Νέα Μάκρη!
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) η διαφορά μεταξύ επιτοκίων χορηγήσεων (δανείων) και επιτοκίων καταθέσεων στην Ελλάδα βρίσκεται στο τεράστιο ποσοστό των 4,42 μονάδων, ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη. Για τον περασμένο Αύγουστο, δηλαδή, το μέσο επιτόκιο νέων καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες ήταν 0,37% και το μέσο επιτόκιο νέων δανείων ήταν 4,79%. Η διαφορά είναι αυτές οι 4,42 μονάδες όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην Ιταλία ήταν τον περασμένο Αύγουστο 2,11 μονάδες, δηλαδή το μισό, στην Ισπανία 1,82 μονάδες και στην γειτονική Βουλγαρία 3,65 μονάδες. Μεταφέρουμε τα νούμερα με επιφύλαξη γιατί μπορεί να μην είναι απολύτως ακριβή αλλά δεν αλλάζουν τη μεγάλη διαφορά μεταξύ Ελλάδας και υπόλοιπης Ευρώπης (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων).
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει τυποποιημένη ενημέρωση για τις χρεώσεις λογαριασμών, ανεξάρτητους ιστότοπους σύγκρισης και υπηρεσία αλλαγής λογαριασμού. Η λογική είναι να μπορεί ο καταθέτης να μετακινηθεί ευκολότερα σε τράπεζα που προσφέρει καλύτερους όρους. Σήμερα μπορεί κάποιος να επισκεφτεί μία ιδιωτική ιστοσελίδα που παρέχει τέτοιες υπηρεσίες σύγκρισης προθεσμιακών καταθέσεων. Δεν υφίσταται κάποια άλλη υπηρεσία π.χ. εποπτευόμενη από τον επόπτη της αγοράς, όπως συμβαίνει, για παράδειγμα στην ενέργεια όπου η ρυθμιστική αρχή διαθέτει εργαλείο σύγκρισης για τους καταναλωτές. Αυτό το εργαλείο, πάντως, δείχνει πως το ζευγάρι θα έβρισκε έξι (6) προϊόντα προθεσμιακής κατάθεσης από τα οποία θα είχε συνολικό κέρδος άνω των 1.000 ευρώ για 12μηνη περίοδο. Δύο προϊόντα από συνεταιριστική τράπεζα, τρία από δύο μη συστημικές τράπεζες και ένα από ξένη τράπεζα που δραστηριοποιείται κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα. Αντίθετα, τα επιτόκια των συστημικών τραπεζών είναι εντυπωσιακά ομοιόμορφα.
Το πόρισμα της Επιτροπής Ανταγωνισμού
Το ζευγάρι που δέχθηκε την προσφορά του «0,65% μείον 15%» για προθεσμιακή κατάθεση 110.000 ευρώ για ένα έτος είχε ακούσει πως από τα τέλη του 2025 είχε παρουσιαστεί ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τα επιτόκια καταθέσεων στην Ελλάδα που δεν ήταν και τόσο κολακευτική για τις τράπεζες. Όμως το τελικό πόρισμα της Επιτροπής Ανταγωνισμού εκκρεμεί. Μήπως χρειάζεται κάποια μεγαλύτερη πίεση από την εποπτική αρχή, δηλαδή την ΤτΕ, ή κάποια άλλη ανώτερη αρχή, όπως η κυβέρνηση, προκειμένου οι διοικήσεις των τραπεζών να προσφέρουν καλύτερα επιτόκια στους Έλληνες καταθέτες; Και, τέλος πάντων, να περιορίσουν τη διαφορά μεταξύ επιτοκίων δανεισμού και επιτοκίων καταθέσεων ώστε να προσεγγίσουν το μέσο ευρωπαϊκό όρο;
Το γράφουμε επειδή το ζευγάρι που μάζευε ένα – ένα ευρώ τα χρήματά του και τα εμπιστεύτηκε σε μια συστημική τράπεζα διαβάζει πως «από την προκαταρκτική έρευνα της Υπηρεσίας σε δημόσιες πηγές προκύπτουν δυο παρατηρήσεις: πρώτον, η αυξημένη διαφορά μεταξύ του μέσου επιτοκίου καταθέσεων και δανεισμού (επιτοκιακό περιθώριο), (β) δεύτερον, ο χαμηλός βαθμός μετακύλισης των μεταβολών των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στην εγχώρια αγορά καταθέσεων συγκριτικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο». Βέβαια, στο ίδιο πόρισμα διαβάζουμε και διάφορες περικοκλάδες για «τη σύνθετη και πολυπαραγοντική διάσταση του ζητήματος των χαμηλών επιτοκίων καταθέσεων στον εγχώριο (σ.σ. τραπεζικό) κλάδο». Φαντάζομαι πως το ζευγάρι θα περιμένει με ενδιαφέρον το τελικό πόρισμα της Επιτροπής για να επισκεφτεί εκ νέου την τράπεζά του!
Η σκληρή πραγματικότητα, για το ζευγάρι των αφελών που νόμισαν πως θα πάρουν καλύτερο επιτόκιο προθεσμιακής κατάθεσης, είναι πως ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους οι διοικήσεις των τραπεζών δεν αυξάνουν τα επιτόκια είναι «η υπερβάλλουσα ρευστότητα των τραπεζών, οι οποίες ενδέχεται να στερούν από τις τράπεζες το κίνητρο να ενσωματώνουν πληρέστερα και ταχύτερα τυχόν αυξήσεις των επιτοκίων πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ)», αλλά και «η αδράνεια των καταναλωτών ως προς την αναζήτηση και ενδεχόμενη αλλαγή παρόχου, η οποία μπορεί να εδραιώσει την ήδη ολιγοπωλιακή δομή της αγοράς». Δεν χρειάζονται, δηλαδή, τα λεφτά μας οι τράπεζες πλέον. Όπως τουλάχιστον τα χρειάστηκαν την περίοδο της διάσωσης λόγω κατάρρευσης της ελληνικής οικονομίας.
Η ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού είχε και διάφορες ενδιαφέρουσες προτάσεις όπως η αύξηση κινητικότητας καταθετών με καλύτερη ενημέρωση και σύγκριση επιτοκίων (δημοσιεύσεις ΤτΕ, ιστοσελίδες σύγκρισης), απλοποίηση/προώθηση της «αλλαγής παρόχου», πιθανή επέκτασή της σε επιχειρήσεις και μακροπρόθεσμα διερεύνηση φορητότητας αριθμού λογαριασμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η δημιουργία κρατικών αποταμιευτικών πακέτων, κ.α. Δε φαίνεται να σκοτώνονται να τα υιοθετήσουν οι τράπεζες και η εποπτική τους αρχή.
Μια εκδοχή του κειμένου δημοσιεύθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2026 στην εφημερίδα «Παραπολιτικά»
