Η Eli Lilly ανακοίνωσε ότι το νέο φάρμακό της κατά της παχυσαρκίας πέτυχε τον βασικό στόχο σε κρίσιμη κλινική δοκιμή τελικού σταδίου, καταγράφοντας σημαντική απώλεια βάρους σε όλες τις δόσεις που εξετάστηκαν.
Τα αποτελέσματα φέρνουν την αμερικανική φαρμακοβιομηχανία ένα βήμα πιο κοντά στην κατάθεση αίτησης για έγκριση της εβδομαδιαίας ενέσιμης θεραπείας, που ονομάζεται Retatrutide. Το φάρμακο λειτουργεί με διαφορετικό τρόπο από τις υπάρχουσες ενέσιμες και από του στόματος θεραπείες της ίδιας της Lilly και της Novo Nordisk, ενώ τα στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί να είναι ακόμη πιο αποτελεσματικό, αναφέρει το CNBC.
Στην υψηλότερη δόση, η Retatrutide βοήθησε τους ασθενείς να χάσουν κατά μέσο όρο 28,3% του σωματικού τους βάρους, ή περίπου 31,9 κιλά, σε διάστημα 80 εβδομάδων. Αντίστοιχα, οι ασθενείς που έλαβαν placebo έχασαν κατά μέσο όρο μόλις 2,2% του βάρους τους. Η αξιολόγηση αφορούσε τους ασθενείς που παρέμειναν στη θεραπεία.
Σύμφωνα με την εταιρεία, περίπου 45% των 2.500 ασθενών που συμμετείχαν στη μελέτη Φάσης 3 πέτυχαν απώλεια βάρους 30% ή περισσότερο.
Ακόμη πιο εντυπωσιακά ήταν τα αποτελέσματα σε ασθενείς με δείκτη μάζας σώματος 35 και άνω, οι οποίοι συμμετείχαν σε επέκταση της μελέτης. Στην υψηλότερη δόση, οι ασθενείς αυτοί έχασαν κατά μέσο όρο 30,3% του βάρους τους σε διάστημα 104 εβδομάδων. Πρόκειται για ομάδα ασθενών που διατρέχει αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επιπλοκών ή διαβήτη.
Ο Νταν Σκοβρόνσκι, επικεφαλής επιστημονικός και προϊοντικός διευθυντής της Eli Lilly, χαρακτήρισε την απώλεια βάρους της τάξης του 30% «εντυπωσιακό αριθμό», σημειώνοντας ότι μέχρι σήμερα τέτοια επίπεδα είχαν συνδεθεί κυρίως με τη βαριατρική χειρουργική.
«Δεν έχουμε δει ξανά τέτοιο επίπεδο απώλειας βάρους με αυτού του τύπου τα φάρμακα», δήλωσε μιλώντας στο CNBC.
Περίπου 65% των ασθενών που έλαβαν την υψηλότερη δόση της Retatrutide πέτυχαν, στις 80 εβδομάδες, δείκτη μάζας σώματος κάτω από το 30, δηλαδή κάτω από το όριο που χρησιμοποιείται για τον ορισμό της παχυσαρκίας.
Πριν από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, αναλυτές ανέμεναν ότι η Retatrutide θα έδειχνε μεγαλύτερη απώλεια βάρους σε σχέση με το επιτυχημένο φάρμακο Zepbound της Lilly, το οποίο συνδέεται με απώλεια περίπου 20% έως 22%. Τα νέα δεδομένα αποτελούν το τρίτο θετικό αποτέλεσμα τελικού σταδίου για τη Retatrutide. Το φάρμακο είχε ήδη πετύχει σε δοκιμή για τον διαβήτη νωρίτερα μέσα στο έτος, καθώς και σε μικρότερη μελέτη σε ασθενείς με παχυσαρκία και πόνο από αρθρίτιδα στο γόνατο τον Δεκέμβριο.
Η Eli Lilly ποντάρει στη Retatrutide ως τον επόμενο μεγάλο πυλώνα του χαρτοφυλακίου της στην παχυσαρκία, μετά το ενέσιμο Zepbound και το νέο χάπι Foundayo.
Η σημασία της χαμηλότερης δόσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η χαμηλότερη δόση των 4 mg, η οποία δεν είχε χρησιμοποιηθεί σε προηγούμενες δοκιμές. Στη νέα μελέτη, η δόση αυτή οδήγησε σε μέση απώλεια βάρους 19%, ή περίπου 21,4 κιλά, σε διάστημα 80 εβδομάδων.
Ο Σκοβρόνσκι σημείωσε ότι η απώλεια βάρους με τη χαμηλότερη δόση είναι παρόμοια με αυτή που καταγράφεται στις υψηλές δόσεις του Zepbound, αλλά με «εξαιρετικό προφίλ ανεκτικότητας». Η ανεκτικότητα θεωρείται κρίσιμος δείκτης στις δοκιμές φαρμάκων που περιέχουν GLP-1, καθώς οι γαστρεντερικές παρενέργειες είναι συχνές.
Στη δόση των 4 mg, περίπου 4% των ασθενών διέκοψαν τη θεραπεία λόγω παρενεργειών, ποσοστό χαμηλότερο ακόμη και από το placebo, όπου οι διακοπές έφτασαν σχεδόν το 5%. Αντίθετα, στην υψηλότερη δόση, το ποσοστό διακοπής λόγω παρενεργειών ανήλθε σε 11,3%.
«Γράφουμε ιστορία, τόσο στο υψηλό άκρο με τη μεγάλη δόση όσο και στη χαμηλή δόση, σε όσα μπορούμε να προσφέρουμε στους ασθενείς», ανέφερε ο ίδιος.
Παρενέργειες και ασφάλεια
Τα δεδομένα ασφάλειας της Retatrutide ήταν γενικά συμβατά με άλλες θεραπείες που περιλαμβάνουν GLP-1, με τις συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες να είναι γαστρεντερικές.
Περίπου 42% των ασθενών στην υψηλότερη δόση εμφάνισαν ναυτία, ενώ το 32% παρουσίασε διάρροια και το 26,1% δυσκοιλιότητα. Πάνω από 13% εμφάνισαν λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού, ενώ περισσότερο από 12% ανέφεραν δυσαισθησία, δηλαδή δυσάρεστη νευρική αίσθηση που είχε παρατηρηθεί και σε προηγούμενες δοκιμές του φαρμάκου.
Αναλυτές παρακολουθούσαν επίσης αν η Retatrutide θα προκαλούσε καρδιακά προβλήματα, όπως αρρυθμία, καθώς το φάρμακο στοχεύει τρεις ορμόνες του εντέρου, μεταξύ των οποίων και τη γλυκαγόνη, που αυξάνει την ενεργειακή δαπάνη. Η Lilly ανακοίνωσε ότι δεν παρατήρησε καρδιακά ή ηπατικά προβλήματα.
Η εταιρεία κατέγραψε ελαφρώς υψηλότερο ποσοστό ουρολοιμώξεων στους ασθενείς που έλαβαν το φάρμακο σε σχέση με το placebo, ωστόσο οι περισσότερες περιπτώσεις ήταν ήπιες και υποχώρησαν χωρίς διακοπή της θεραπείας.
Παχυσαρκία: Πώς δρα το «triple G» φάρμακο της Eli Lilly
Η Retatrutide έχει χαρακτηριστεί ως φάρμακο «triple G», επειδή στοχεύει ταυτόχρονα τις ορμόνες GLP-1, GIP και γλυκαγόνη. Οι υπάρχουσες θεραπείες στοχεύουν μία ή δύο από αυτές.
Η τιρζεπατίδη, η δραστική ουσία του Zepbound, μιμείται τις GLP-1 και GIP, ενώ η σεμαγλουτίδη της Novo Nordisk, δραστική ουσία του Wegovy, μιμείται μόνο τη GLP-1. Η τριπλή στόχευση της Retatrutide φαίνεται να ενισχύει την επίδραση στην όρεξη και στο αίσθημα κορεσμού.
Η Lilly κατείχε το πρώτο τρίμηνο μερίδιο 60,1% στην αμερικανική αγορά φαρμάκων για παχυσαρκία και διαβήτη, έναντι 39,4% της Novo Nordisk, σύμφωνα με παρουσίαση οικονομικών αποτελεσμάτων.
Καθώς η Retatrutide πλησιάζει στην αγορά, η Novo προσπαθεί να μειώσει την απόσταση. Τον Μάρτιο του 2025 συμφώνησε να καταβάλει έως 2 δισ. δολάρια για τα δικαιώματα ενός πρώιμου πειραματικού φαρμάκου από την κινεζική United Laboratories International, το οποίο ακολουθεί επίσης τριπλή προσέγγιση στην απώλεια βάρους και τη ρύθμιση του σακχάρου.
Ωστόσο, η θεραπεία της Novo βρίσκεται ακόμη σε πολύ πιο αρχικό στάδιο ανάπτυξης, κάτι που σημαίνει ότι θα χρειαστούν αρκετά χρόνια μέχρι να φτάσει στους ασθενείς.
