Η ελβετική Roche ανακοίνωσε την έναρξη μιας μεγάλης κλινικής μελέτης για την πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ, επιδιώκοντας να αποδείξει ότι το πειραματικό της φάρμακο μπορεί να ανακόψει την εξέλιξη της νόσου πριν ακόμη εμφανιστούν τα πρώτα προβλήματα μνήμης.
Με την κίνηση αυτή, η εταιρεία εισέρχεται δυναμικά στην κούρσα με τις Eli Lilly και Eisai, οι οποίες επίσης επενδύουν στην πρόληψη και όχι μόνο στη θεραπεία της νόσου.
Η μελέτη, με την ονομασία PrevenTRON, θα συμμετάσχουν περίπου 1.600 άτομα που δεν παρουσιάζουν καμία γνωστική διαταραχή, αλλά εμφανίζουν βιολογικούς δείκτες που υποδηλώνουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ τα επόμενα χρόνια.
Η έναρξη της στρατολόγησης των εθελοντών προγραμματίζεται για αργότερα μέσα στο 2026.
Στο επίκεντρο της δοκιμής βρίσκεται το πειραματικό μονοκλωνικό αντίσωμα trontinemab, το οποίο ενσωματώνει την καινοτόμο τεχνολογία Brainshuttle. Πρόκειται για μια μέθοδο που έχει σχεδιαστεί ώστε να ξεπερνά αποτελεσματικότερα τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό – το φυσικό «φίλτρο» που προστατεύει τον εγκέφαλο αλλά δυσκολεύει τη μεταφορά πολλών φαρμάκων.
Mεγαλύτερη ποσότητα του φαρμάκου φτάνει στον εγκέφαλο
Με αυτόν τον τρόπο, μεγαλύτερη ποσότητα του φαρμάκου φτάνει στον εγκέφαλο, όπου μπορεί να απομακρύνει ταχύτερα τις πλάκες β-αμυλοειδούς, οι οποίες αρχίζουν να συσσωρεύονται πολλά χρόνια πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα της νόσου.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο της μελέτης είναι ότι οι συμμετέχοντες θα εντοπίζονται κυρίως μέσω εξετάσεων αίματος και όχι με ακριβές απεικονιστικές εξετάσεις εγκεφάλου.
Συγκεκριμένα, θα μετρώνται τα επίπεδα του βιοδείκτη pTau217 στο πλάσμα, ο οποίος θεωρείται ότι μπορεί να εντοπίσει φαινομενικά υγιείς ανθρώπους με αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν Αλτσχάιμερ μέσα στα επόμενα χρόνια. Η προσέγγιση αυτή αναμένεται να καταστήσει τις προληπτικές μελέτες πιο γρήγορες, οικονομικές και ευκολότερες στην εφαρμογή.
Οι ερευνητές θα παρακολουθούν πόσος χρόνος μεσολαβεί μέχρι να εμφανιστεί η πρώτη μετρήσιμη έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών, αξιολογώντας εάν το trontinemab μπορεί να καθυστερήσει ή ακόμη και να αποτρέψει την έναρξη της άνοιας.
Παρέμβαση πολλά χρόνια νωρίτερα
Η νέα μελέτη αντικατοπτρίζει τη σημαντική αλλαγή που συντελείται διεθνώς στην έρευνα για το Αλτσχάιμερ.
Αντί οι θεραπείες να ξεκινούν όταν έχουν ήδη εκδηλωθεί προβλήματα μνήμης, οι επιστήμονες επιδιώκουν πλέον να παρεμβαίνουν πολλά χρόνια νωρίτερα, όταν οι παθολογικές αλλοιώσεις έχουν αρχίσει αλλά ο εγκέφαλος δεν έχει ακόμη υποστεί σημαντικές βλάβες.
Η Roche δεν είναι η μόνη εταιρεία που ακολουθεί αυτή τη στρατηγική. Η Eli Lilly διεξάγει εδώ και περίπου τέσσερα χρόνια αντίστοιχη προληπτική μελέτη με το εγκεκριμένο φάρμακο Kisunla, επίσης χρησιμοποιώντας εξετάσεις αίματος για τον εντοπισμό ατόμων υψηλού κινδύνου.
Πολλοί ειδικοί εκτιμούν πλέον ότι όσο νωρίτερα ξεκινά η θεραπεία κατά του Αλτσχάιμερ, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να επιβραδυνθεί ή ακόμη και να αποτραπεί η εξέλιξη της νόσου, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο στην αντιμετώπιση μιας από τις σημαντικότερες νευροεκφυλιστικές παθήσεις παγκοσμίως.
