Η SpaceX έγραψε ιστορία, πραγματοποιώντας τη μεγαλύτερη αρχική δημόσια προσφορά μετοχών όλων των εποχών και εξασφαλίζοντας μία θέση ανάμεσα στις πολυτιμότερες εισηγμένες εταιρείες του κόσμου. Παράλληλα, η χρηματιστηριακή της πρεμιέρα φέρνει τον ιδρυτή της, Έλον Μασκ, πιο κοντά από ποτέ στο να γίνει ο πρώτος άνθρωπος με περιουσία άνω του 1 τρισ. δολαρίων.
Η Space Exploration Technologies Corp., όπως είναι η επίσημη εταιρική επωνυμία της SpaceX, άντλησε 75 δισ. δολάρια, διαθέτοντας 555,6 εκατομμύρια μετοχές στην τιμή των 135 δολαρίων η καθεμία, σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στην ιστοσελίδα της.
Το μέγεθος της προσφοράς είναι υπερδιπλάσιο από εκείνο της Saudi Aramco, η οποία είχε αντλήσει 29,4 δισ. δολάρια κατά την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο το 2019.
Στις τράπεζες που ανέλαβαν την έκδοση δόθηκε, επίσης, δικαίωμα υπερκατανομής για την αγορά επιπλέον 83,3 εκατομμυρίων μετοχών στην ίδια τιμή. Εφόσον η σχετική δυνατότητα ασκηθεί πλήρως, το συνολικό ύψος της συναλλαγής θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 86 δισ. δολάρια.
Σύμφωνα με το Bloomberg News, η συνολική ζήτηση υπερέβη κατά περισσότερες από τέσσερις φορές τον αριθμό των διαθέσιμων μετοχών.
Στα 1,77 τρισ. δολάρια αποτιμάται η χρηματιστηριακή αξία της SpaceX
Με βάση την τιμή διάθεσης των 135 δολαρίων, η χρηματιστηριακή αξία της SpaceX διαμορφώνεται στα 1,77 τρισ. δολάρια. Συνυπολογίζοντας τα δικαιώματα προαίρεσης των εργαζομένων και τις περιορισμένες μετοχικές μονάδες, η πλήρως απομειωμένη αποτίμηση ανέρχεται σε περίπου 1,8 τρισ. δολάρια.
Η εταιρεία αναμένεται να ξεκινήσει τη διαπραγμάτευση των μετοχών της την Παρασκευή στις αγορές Nasdaq και Nasdaq Texas, με το σύμβολο SPCX.
Στην τιμή της IPO, η SpaceX κατατάσσεται μεταξύ των δέκα μεγαλύτερων εισηγμένων εταιρειών παγκοσμίως, ξεπερνώντας σε χρηματιστηριακή αξία ακόμη και την Tesla, την άλλη μεγάλη εταιρεία του Έλον Μασκ.
Εντολή τουλάχιστον 5 δισ. δολαρίων από τη BlackRock
Το επενδυτικό ενδιαφέρον από τους μεγαλύτερους θεσμικούς διαχειριστές κεφαλαίων ήταν πρωτοφανές.Η BlackRock υπέβαλε εντολή για την αγορά μετοχών της SpaceX αξίας τουλάχιστον 5 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η Wall Street Journal. Αντίστοιχα μεγάλες εντολές κατατέθηκαν και από άλλες εταιρείες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων.
Μολονότι οι θεσμικοί επενδυτές συνηθίζουν να διεκδικούν σημαντικά πακέτα μετοχών σε μεγάλες δημόσιες προσφορές, εντολές αυτού του μεγέθους είναι πολλαπλάσιες εκείνων που παρατηρούνται στις συνήθεις IPO.
Για λόγους σύγκρισης, η μεγαλύτερη δημόσια προσφορά της χρονιάς πριν από τη SpaceX ήταν εκείνη της κατασκευάστριας μικροτσίπ Cerebras Systems, η οποία είχε αντλήσει συνολικά 5,55 δισ. δολάρια.
Στο βιβλίο προσφορών συμμετείχαν επίσης κρατικά επενδυτικά ταμεία, family offices και μεγάλοι ιδιώτες επενδυτές. Ένα μόνο family office φέρεται να υπέβαλε αίτημα για μετοχές αξίας άνω του 1 δισ. δολαρίων.
Οι εντολές σε δημοφιλείς δημόσιες προσφορές είναι συνήθως σημαντικά υψηλότερες από το ποσό που προσδοκούν τελικά να λάβουν οι επενδυτές, καθώς γνωρίζουν ότι η υπερβάλλουσα ζήτηση θα οδηγήσει σε περικοπές κατά την κατανομή.
Ιδιώτες επενδυτές ζήτησαν μετοχές άνω των 100 δισ. δολαρίων
Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία της προσφοράς διαδραμάτισε η μεγάλη βάση ιδιωτών επενδυτών που ακολουθούν τον Έλον Μασκ.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι ιδιώτες επενδυτές υπέβαλαν εντολές αξίας άνω των 100 δισ. δολαρίων, ποσό πολύ υψηλότερο από το περίπου 20% των μετοχών που είχε αρχικά προβλεφθεί να διατεθεί σε αυτούς. Πηγές της Wall Street Journal τοποθετούν τις εντολές των ιδιωτών σε επίπεδα αισθητά υψηλότερα των 70 δισ. δολαρίων.
Ο Μασκ είχε καταστήσει εξαρχής σαφές ότι επιθυμούσε να διατεθεί στους ιδιώτες επενδυτές μεγαλύτερο ποσοστό από εκείνο που συνηθίζεται στις δημόσιες προσφορές, ενδεχομένως ακόμη και περίπου το 30% της έκδοσης.
Η τιμολόγηση της IPO πραγματοποιήθηκε με έναν μάλλον ασυνήθιστο τρόπο. Αντί να παρουσιάσει ένα εύρος τιμών και να το προσαρμόσει ανάλογα με τις εντολές των επενδυτών, ο Μασκ πρότεινε μία σταθερή τιμή 135 δολαρίων ανά μετοχή, σε μία προσέγγιση που περιγράφηκε ως «take it or leave it».
IPO βασισμένη σε «ελπίδες και όνειρα»
Παρά τον επενδυτικό ενθουσιασμό, δεν συμμερίζονται όλοι την αισιοδοξία γύρω από την εταιρεία. Ο βετεράνος short seller Τζέιμς Τσάνος χαρακτήρισε την εισαγωγή ως μία IPO βασισμένη σε «ελπίδες και όνειρα», υποστηρίζοντας ότι η αποτίμηση τροφοδοτείται περισσότερο από τον ενθουσιασμό γύρω από τον Μασκ και την τεχνητή νοημοσύνη παρά από τα θεμελιώδη μεγέθη μιας εταιρείας που δεν έχει ακόμη εμφανίσει κέρδη.
«Η συνολική δυνητική αγορά του Διαστήματος είναι άπειρη», δήλωσε ο ιδρυτής της Chanos & Co. στο συνέδριο iConnections Global Alts στη Νέα Υόρκη. Όπως υποστήριξε, οι επενδυτές μπορούν να επικαλεστούν ιστορίες για αποικίες στον Άρη, εργοστάσια στη Σελήνη και data centers στο Διάστημα προκειμένου να δικαιολογήσουν την αποτίμηση.
Η Κιμ Φόρεστ, επικεφαλής επενδύσεων στην Bokeh Capital Partners, χαρακτήρισε τη SpaceX «ίσως την πιο αισιόδοξη IPO», παρότι η ίδια δεν επενδύει σε αρχικές δημόσιες προσφορές.
Οι αγοραστές της SpaceX, σημείωσε, «θέλουν να αποτελέσουν μέρος του μέλλοντος», σε μία περίοδο κατά την οποία οι αγορές κινούνται διαρκώς ανάμεσα στους δύο πόλους της απληστίας και του φόβου.
Από τους πυραύλους στην τεχνητή νοημοσύνη
Μέσα σε διάστημα μόλις έξι μηνών, η SpaceX εξελίχθηκε από μία επιχείρηση επικεντρωμένη στις εκτοξεύσεις πυραύλων και την παροχή δορυφορικού internet σε έναν επίδοξο κολοσσό της τεχνητής νοημοσύνης.
Η εξαγορά της xAI του Μασκ από τη SpaceX τον Φεβρουάριο εκτόξευσε την ιδιωτική αποτίμηση του ενοποιημένου ομίλου στα 1,25 τρισ. δολάρια, ενώ η αρχική δραστηριότητα της SpaceX αποτιμήθηκε στο 1 τρισ. δολάρια.
Προηγουμένως, η εταιρεία είχε αποτιμηθεί σε περίπου 800 δισ. δολάρια κατά τη διάρκεια εσωτερικής πώλησης μετοχών τον Δεκέμβριο, περίπου στο διπλάσιο επίπεδο σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2025.
Σημαντικό τμήμα των μελλοντικών εσόδων αναμένεται να προέρχεται από συμφωνίες για την παροχή υποδομών υπολογιστικής ισχύος στην Anthropic και την Google της Alphabet. Οι σχετικές συμφωνίες φέρεται να μπορούν να αποφέρουν έως και 2,17 δισ. δολάρια τον μήνα.
Ο Μασκ παρουσιάζει τη SpaceX ως τον κεντρικό πυλώνα ενός σχεδόν επιστημονικοφανταστικού οράματος, το οποίο περιλαμβάνει data centers σε τροχιά, ρομποτικά εργοστάσια στη Σελήνη και, τελικά, μία μόνιμη ανθρώπινη αποικία στον Άρη.
Το αφήγημα συνέπεσε με τη μεγάλη επενδυτική ζήτηση για επιχειρήσεις που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη και τις αναγκαίες φυσικές υποδομές της.
Ακόμη και μετά την πρόσφατη διόρθωση των αγορών, ο Nasdaq-100 καταγράφει άνοδο 15,45% από την αρχή του έτους, ενώ ο δείκτης ημιαγωγών του Χρηματιστηρίου της Φιλαδέλφειας έχει ενισχυθεί κατά 81,84%.
Ωστόσο, μεγάλο μέρος του σχεδίου της SpaceX για την κατάκτηση μιας δυνητικής αγοράς 26,5 τρισ. δολαρίων στηρίζεται σε τεχνολογίες που είτε δεν υπάρχουν ακόμη είτε δεν έχουν δοκιμαστεί σε μεγάλη κλίμακα.
Η εταιρεία αντιμετωπίζει επίσης ισχυρό ανταγωνισμό από την Anthropic και την OpenAI, τα chatbots των οποίων έχουν υιοθετηθεί σε μεγαλύτερη έκταση από ιδιώτες και επιχειρήσεις σε σύγκριση με το Grok της xAI.
Προάγγελος για OpenAI και Anthropic
Η SpaceX είναι η πρώτη από τρεις μεγάλες εταιρείες που αναμένεται να αξιοποιήσουν την ισχυρή ζήτηση των χρηματιστηριακών επενδυτών για τις πρωταγωνίστριες της τεχνητής νοημοσύνης.
Η Anthropic και η OpenAI εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να εισαχθούν στο χρηματιστήριο ακόμη και εντός του έτους, επιδιώκοντας αποτιμήσεις άνω του 1 τρισ. δολαρίων η καθεμία.
Για τον λόγο αυτό, η πορεία της μετοχής της SpaceX θα παρακολουθείται στενά όχι μόνο από τη Wall Street, αλλά και από τα venture capital funds της Silicon Valley.
«Πρόκειται για μία μεγάλη υπόθεση, ως προάγγελο για την Anthropic και την OpenAI», δήλωσε ο Άντονι Σαγκλιμπένε, επικεφαλής στρατηγικής αγορών στην Ameriprise.
Όπως επισήμανε, το συνολικό ύψος των κεφαλαίων που επιδιώκουν να αντλήσουν οι τρεις εταιρείες δείχνει ότι η ζήτηση για επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη παραμένει εξαιρετικά ισχυρή, παρά την αυξημένη μεταβλητότητα.
Παράλληλα, η μαζική προσφορά νέων μετοχών, σε συνδυασμό με την άντληση 85 δισ. δολαρίων από την Alphabet και το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν και άλλες μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, προκαλεί συζήτηση σχετικά με το κατά πόσο υπάρχει αρκετή επενδυτική ζήτηση για να απορροφηθεί η εισερχόμενη προσφορά τίτλων.
Ο Μασκ μία ανάσα από το 1 τρισ. δολάρια
Η χρηματιστηριακή εισαγωγή της SpaceX αναμένεται να αυξήσει την καθαρή περιουσία του Έλον Μασκ κατά περίπου 275 δισ. δολάρια, στα επίπεδα των 970 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg Billionaires Index.
Η συμμετοχή του στη SpaceX, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων προαίρεσης, αποτιμάται σε περίπου 688 δισ. δολάρια στην τιμή των 135 δολαρίων ανά μετοχή.
Μία ισχυρή άνοδος της μετοχής κατά την πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσης θα μπορούσε να τον καταστήσει τον πρώτο άνθρωπο με καθαρή περιουσία άνω του 1 τρισ. δολαρίων.
Η περιουσία του θα μπορούσε να αυξηθεί ακόμη περισσότερο εφόσον επιτευχθούν οι όροι που συνδέονται με την παραχώρηση έως και 1,3 δισεκατομμυρίων επιπλέον μετοχών κατηγορίας Β.
Οι προϋποθέσεις είναι εξαιρετικά φιλόδοξες. Μεταξύ άλλων, η χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας θα πρέπει να φθάσει τα 7,5 τρισ. δολάρια, να δημιουργηθούν εξωγήινα data centers ικανά να παρέχουν υπολογιστική ισχύ 100 τεραβάτ ετησίως και να εγκατασταθεί μόνιμη ανθρώπινη αποικία στον Άρη με τουλάχιστον ένα εκατομμύριο κατοίκους.
Σημειώνεται ότι ο Έλον Μασκ δεν θα έχει δικαίωμα να πουλήσει μετοχές για διάστημα ενός έτους μετά την έναρξη της διαπραγμάτευσης.
Παράλληλα, μετά την IPO εξακολουθεί να ελέγχει το 84% των δικαιωμάτων ψήφου, χωρίς να συνυπολογίζεται η πιθανή άσκηση του δικαιώματος υπερκατανομής.
Η εταιρική διακυβέρνηση της SpaceX τού επιτρέπει ουσιαστικά να επιλέγει τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου. Αυτό σημαίνει ότι, στην πράξη, μόνο ο ίδιος μπορεί να αποφασίσει την απομάκρυνσή του από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου.
Η δομή αυτή έχει προκαλέσει επικρίσεις από υποστηρικτές αυστηρότερων κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης.
Οι μεγάλοι κερδισμένοι και οι τράπεζες της έκδοσης
Η εισαγωγή αναμένεται να αποφέρει σημαντικές λογιστικές υπεραξίες σε ένα ευρύ φάσμα επενδυτών, από venture capital funds και επενδυτές ειδικών εταιρικών σχημάτων έως μέλη της κυβέρνησης Τραμπ.
Η Valor Equity Partners, υπό την ηγεσία του μέλους του διοικητικού συμβουλίου Αντόνιο Γκράσιας, είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος μέτοχος μετά τον Μασκ. Μετά την εισαγωγή και πριν από ενδεχόμενη υπερκατανομή, ελέγχει το 6,7% των μετοχών κατηγορίας Α.
Η πρόεδρος της SpaceX, Γκουίν Σότγουελ, και ο οικονομικός διευθυντής, Μπρετ Τζόνσεν, διαθέτουν επίσης εκατομμύρια μετοχές και δικαιώματα προαίρεσης.
Περισσότεροι από 1.000 νυν και πρώην εργαζόμενοι έχουν σχηματίσει ομάδα και διαπραγματεύονται με εταιρείες διαχείρισης πλούτου ευνοϊκότερη τιμολόγηση και πρόσβαση σε εξειδικευμένα φορολογικά και χρηματοοικονομικά προϊόντα ενόψει της εισαγωγής, σύμφωνα με το Bloomberg News.
Τη δημόσια προσφορά συντονίζουν οι Goldman Sachs, Morgan Stanley, Bank of America, Citigroup και JPMorgan Chase, με τη συμμετοχή ακόμη 18 τραπεζών.
