Στο Χρηματιστήριο Αθηνών τη στιγμή που γίνεται προσπάθεια από ορισμένες εισηγμένες, για παράδειγμα τη Δούρος και την Μπήτρος, να βγουν από το καθεστώς της αναστολής διαπραγμάτευσης (στην πρώτη μπήκαν νέοι μέτοχοι και στη δεύτερη μετά το κούρεμα των δανείων πέρασε σε θετικά ίδια κεφάλαια) βλέπουμε εταιρείες με κεφαλαιοποίηση 1,17 δις. ευρώ, να μπαίνουν σε επιτήρηση!
Έτσι λοιπόν, μια νέα πραγματικότητα φαίνεται να διαμορφώνεται καθώς από τις 13 Ιουλίου επτά εισηγμένες εταιρείες μεταφέρθηκαν στην Κατηγορία Επιτήρησης, όχι λόγω επιδείνωσης των οικονομικών τους μεγεθών ή προβλημάτων βιωσιμότητας, αλλά επειδή δεν πληρούν τις νέες προϋποθέσεις που θέτει ο αναθεωρημένος Κανονισμός του Χ.Α. για την ελάχιστη ελεύθερη διασπορά των μετοχών τους.
Πρόκειται για τις Attica Συμμετοχών, Καρέλια, Alpha Real Estate, Αττικές Εκδόσεις, Δάιος Πλαστικά, Ιατρικό Αθηνών και Ν. Βαρβέρης – Moda Bagno, οι οποίες δεν κατάφεραν να αυξήσουν εγκαίρως το free float, παρά το μεταβατικό διάστημα προσαρμογής και την εξάμηνη παράταση που είχε δοθεί έως τις 30 Ιουνίου 2026.
Η απόφαση σηματοδοτεί την πρώτη ουσιαστική εφαρμογή του νέου πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης και λειτουργίας της αγοράς, με το Χρηματιστήριο να επιχειρεί να ενισχύσει τη ρευστότητα των εισηγμένων, να περιορίσει τη συγκέντρωση των μετοχών σε λίγους βασικούς μετόχους και να καταστήσει την ελληνική αγορά περισσότερο ελκυστική για θεσμικά και διεθνή επενδυτικά χαρτοφυλάκια.
Ο νέος Κανονισμός προβλέπει δύο διαφορετικά όρια ελάχιστης διασποράς. Για τις εταιρείες με χρηματιστηριακή αξία άνω των 200 εκατ. ευρώ απαιτείται ελεύθερη διασπορά τουλάχιστον 15%, ενώ για τις εταιρείες με κεφαλαιοποίηση έως 200 εκατ. ευρώ το όριο διαμορφώνεται στο 25%.
Η εικόνα ανά εταιρεία
Η μεγαλύτερη απόκλιση καταγράφεται στην περίπτωση της Καρέλια, η οποία διαθέτει ελεύθερη διασπορά μόλις 4,51%, έναντι ελάχιστης απαίτησης 15%. Στην πράξη, περισσότερο από το 94% του μετοχικού της κεφαλαίου παραμένει συγκεντρωμένο στους βασικούς μετόχους, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τη διαπραγματευσιμότητα της μετοχής. Και όχι μόνο αυτό, αλλά είναι κοινό μυστικό πέριξ της Λεωφόρου Αθηνών ότι οι σχέσεις μεταξύ των βασικών μετόχων δεν είναι και οι καλύτερες…
Η Attica Συμμετοχών εμφάνιζε free float 13,30%, επίσης χαμηλότερο από το απαιτούμενο 15%, ενώ η Alpha Real Estate διέθετε ελεύθερη διασπορά 14,12%, σημαντικά κάτω από το όριο του 25% που ισχύει για την κατηγορία της. Στην περίπτωση της Attica Συμμετοχών, η αλήθεια είναι ότι είχε επιχειρηθεί η πώληση πακέτου μετοχών σε ξένους επενδυτές, ενώ υπάρχουν συζητήσεις για αλλαγή στη μετοχική της σύνθεση τον τελευταίο καιρό.
Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και το Ιατρικό Αθηνών, με ποσοστό διασποράς 13,96%, καθώς και η Moda Bagno, όπου το free float διαμορφώνεται στο 12,09%. Στην τελευταία, κάποιες κινήσεις που έγιναν διάθεσης μετοχών σε συγγενικά πρόσωπα του βασικού μετόχου, δεν έπεισαν το Χρηματιστήριο.
Κάτω από το όριο του 25% βρίσκονται επίσης η Δάιος Πλαστικά με διασπορά 16,66% και οι Αττικές Εκδόσεις με 19,95%.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τον υψηλό βαθμό συγκέντρωσης της μετοχικής σύνθεσης στις συγκεκριμένες εταιρείες, με αποτέλεσμα να διατίθεται στην αγορά περιορισμένος αριθμός μετοχών προς διαπραγμάτευση.
Γιατί το free float είναι κρίσιμο
Η ελεύθερη διασπορά αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες λειτουργίας μιας οργανωμένης αγοράς. Όσο μικρότερος είναι ο αριθμός των μετοχών που κυκλοφορούν ελεύθερα, τόσο περιορίζεται η εμπορευσιμότητα του τίτλου, αυξάνεται η πιθανότητα έντονων διακυμάνσεων ακόμη και με μικρού ύψους συναλλαγές και δυσκολεύεται η είσοδος μεγάλων θεσμικών επενδυτών.
Για τον λόγο αυτό, τα περισσότερα ώριμα χρηματιστήρια διεθνώς θέτουν ελάχιστα όρια διασποράς, ώστε οι εισηγμένες να διαθέτουν επαρκή αριθμό μετοχών στην αγορά και να εξασφαλίζεται αποτελεσματικότερη διαμόρφωση των τιμών.
Τι σημαίνει η ένταξη στην Επιτήρηση
Η μεταφορά στην Κατηγορία Επιτήρησης δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες εταιρείες αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα ούτε επηρεάζει τη συνέχιση της διαπραγμάτευσης των μετοχών τους. Οι τίτλοι εξακολουθούν να διαπραγματεύονται κανονικά, ενώ οι μέτοχοι διατηρούν στο ακέραιο τα δικαιώματά τους.
Η ένταξη αποτελεί, ωστόσο, σαφή ένδειξη προς την αγορά ότι οι εταιρείες δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του Κανονισμού ως προς τη μετοχική διασπορά και καλούνται να προχωρήσουν σε ενέργειες αποκατάστασης.
Μεταξύ των επιλογών που έχουν στη διάθεσή τους είναι η διάθεση πακέτων μετοχών από τους βασικούς μετόχους, η πραγματοποίηση δημόσιας προσφοράς, η είσοδος νέων θεσμικών επενδυτών ή άλλες εταιρικές κινήσεις που θα διευρύνουν τη μετοχική τους βάση.
Το επόμενο βήμα
Η εφαρμογή των νέων κανόνων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στην ελληνική κεφαλαιαγορά. Στόχος είναι η δημιουργία μιας αγοράς με μεγαλύτερη διαφάνεια, υψηλότερη ρευστότητα και καλύτερες προϋποθέσεις προσέλκυσης επενδυτικών κεφαλαίων.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις κινήσεις που θα πραγματοποιήσουν οι επτά εισηγμένες τους επόμενους μήνες. Η αύξηση της ελεύθερης διασποράς δεν αποτελεί μόνο προϋπόθεση για την έξοδό τους από την Επιτήρηση, αλλά και κρίσιμο παράγοντα για την ενίσχυση της εμπορευσιμότητας των μετοχών τους και της παρουσίας τους στην ελληνική χρηματιστηριακή αγορά. Και όχι μόνο αυτό. Παλιότερα στην Επιτήρηση έμπαιναν εταιρείες οι οποίες αντιμετώπιζαν οικονομικά προβλήματα.
Πλέον δημιουργείται ένα νέο οικοσύστημα στο χρηματιστηριακό ταμπλό, που αν μη τι άλλο, η διοίκηση του Euronext Athens, όπως σχολιάζουν οι χρηματιστές, θα πρέπει να σκεφτούν τουλάχιστον, την αλλαγή της επωνυμίας «Επιτήρηση».
