Σε ποιες περιοχές της χώρας η οικοδομή μπήκε στο “ψυγείο”

Η οικοδομή κινείται με δύο ταχύτητες. Πού καταγράφεται πτώση σε νέες οικοδομές, επιφάνεια και όγκο και ποιες περιοχές συνεχίζουν ανοδικά

Οικοδομές © 123RF

Σαφή σημάδια κόπωσης αρχίζει να εμφανίζει η οικοδομή σε αρκετές περιοχές της χώρας, διαμορφώνοντας έναν χάρτη δύο ταχυτήτων. Από την Αχαΐα και την Αιτωλοακαρνανία μέχρι τη Λευκάδα, τα Χανιά, τη Νάξο και τη Σαντορίνη, οι νέες οικοδομές μειώθηκαν τον Μάιο σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η πτώση συνοδεύτηκε από σημαντική συρρίκνωση τόσο της επιφάνειας όσο και του όγκου των νέων έργων. Την ίδια στιγμή, Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική, Ηράκλειο, Ρέθυμνο, Πάρος και Ρόδος εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά, αποτυπώνοντας τις μεγάλες αποκλίσεις που έχουν αρχίσει να εμφανίζονται στην οικοδομική δραστηριότητα.

Η εικόνα αυτή δεν αποτυπώνεται με την ίδια ένταση στα συνολικά στοιχεία της χώρας. Σύμφωνα με τους αναλυτικούς πίνακες της ΕΛΣΤΑΤ, οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν από 1.088 τον Μάιο του 2025 σε 1.133 τον Μάιο του 2026, δηλαδή κατά περίπου 4,1%. Αν εξεταστούν όμως τα στοιχεία σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας, η εικόνα αλλάζει σημαντικά. Σε αρκετές τοπικές αγορές οι νέες οικοδομές είναι λιγότερες από πέρυσι. Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι σε ορισμένες από αυτές υποχωρούν ταυτόχρονα η επιφάνεια και ο όγκος των έργων, δημιουργώντας μια σαφέστερη ένδειξη πραγματικής επιβράδυνσης. Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη από το γεγονός ότι η μείωση του αριθμού των νέων οικοδομών δεν σημαίνει απαραίτητα μικρότερη κατασκευαστική δραστηριότητα. Υπάρχουν περιοχές όπου καταγράφηκαν λιγότερες οικοδομές, αλλά μεγαλύτερα έργα, και άλλες όπου ο αριθμός αυξήθηκε, αλλά η συνολική επιφάνεια και ο όγκος περιορίστηκαν αισθητά.

Αχαΐα και Αιτωλοακαρνανία πατούν ισχυρό φρένο

Από τις μεγαλύτερες τοπικές αγορές που εμφανίζουν σαφή υποχώρηση ξεχωρίζει η Αχαΐα. Οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 37 τον Μάιο του 2025 σε 27 τον Μάιο του 2026, καταγράφοντας πτώση 27%. Η μεταβολή είναι ακόμη μεγαλύτερη όταν εξεταστεί το μέγεθος των έργων. Η συνολική επιφάνεια των νέων οικοδομών μειώθηκε κατά 51,6% και ο όγκος κατά 60,9%. Η Αχαΐα αποτελεί έτσι μία από τις χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις όπου δεν περιορίζεται μόνο ο αριθμός των έργων, αλλά συρρικνώνεται πολύ περισσότερο η συνολική κατασκευαστική δραστηριότητα.

Ανάλογη είναι η κατεύθυνση στην Αιτωλοακαρνανία. Οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 34 σε 20, πτώση 41,2%, ενώ η επιφάνεια υποχώρησε κατά 12,9% και ο όγκος κατά 17,4%. Στον αντίποδα βρίσκεται η Ηλεία. Οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν από 8 σε 13, δηλαδή κατά 62,5%, ενώ πολύ ισχυρή ήταν και η αύξηση της επιφάνειας και του όγκου. Έτσι, ακόμη και μέσα στην ίδια Περιφέρεια καταγράφονται εντελώς διαφορετικές τάσεις.

Στο «κόκκινο» Λευκάδα και Ζάκυνθος

Έντονα σημάδια υποχώρησης εμφανίζουν τα Ιόνια Νησιά και ιδιαίτερα η Λευκάδα. Οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 30 σε 18 μέσα σε έναν χρόνο, πτώση 40%. Παράλληλα, η επιφάνεια περιορίστηκε κατά 43,1% και ο όγκος κατά 28,1%. Στη Ζάκυνθο οι νέες οικοδομές υποχώρησαν από 25 σε 21, κατά 16%, όμως πολύ μεγαλύτερη ήταν η πτώση στην επιφάνεια, κατά 36%, και στον όγκο, κατά 31,9%.

Ηπιότερη αριθμητικά ήταν η μεταβολή στην Κεφαλονιά, όπου οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 26 σε 25. Η πτώση κατά μόλις 3,8% στον αριθμό τους συνοδεύτηκε, ωστόσο, από μείωση της επιφάνειας κατά 15,4% και του όγκου κατά 14,6%. Στην Κέρκυρα οι νέες οικοδομές παρέμειναν σταθερές στις 19. Και εδώ, όμως, τα έργα ήταν συνολικά μικρότερης κλίμακας, καθώς η επιφάνεια μειώθηκε κατά 12,7% και ο όγκος κατά 16,8%. Στην Ιθάκη δεν καταγράφηκε νέα οικοδομή ούτε τον Μάιο του 2025 ούτε τον αντίστοιχο μήνα του 2026.

Σαντορίνη και Νάξος στην πλευρά της πτώσης, Πάρος και Ρόδος στην άνοδο

Εξαιρετικά μεγάλες αποκλίσεις εμφανίζει το Νότιο Αιγαίο, ακόμη και μεταξύ νησιών που τα τελευταία χρόνια βρίσκονται στο επίκεντρο της τουριστικής ανάπτυξης και της αγοράς ακινήτων. Στη Θήρα, όπου περιλαμβάνεται η Σαντορίνη, οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 15 σε 7, καταγράφοντας πτώση 53,3%. Ακόμη εντονότερη ήταν η υποχώρηση της επιφάνειας, κατά 71,1%, και του όγκου, κατά 68,2%.

Πτώση καταγράφεται και στη Νάξο. Οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 26 σε 19, κατά 26,9%, ενώ η επιφάνεια και ο όγκος περιορίστηκαν περίπου κατά 26% και 25% αντίστοιχα. Στην Τήνο οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 6 σε 4, κατά 33,3%, με την επιφάνεια να υποχωρεί κατά 67,6% και τον όγκο κατά 69,2%. Στη Σύρο μειώθηκαν από 3 σε μία, ενώ στην Κω από 9 σε 3 και στην Κάλυμνο από 4 σε μία. Πτώση καταγράφηκε επίσης στην Κάρπαθο και στη Μύκονο, αν και στις μικρότερες αυτές αγορές οι χαμηλοί απόλυτοι αριθμοί μπορούν να προκαλέσουν πολύ μεγάλες ποσοστιαίες μεταβολές.

Εντελώς διαφορετική είναι η εικόνα σε Πάρο και Ρόδο. Στην Πάρο οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν από 23 σε 33, κατά 43,5%, με άνοδο 52,6% στην επιφάνεια και 61,2% στον όγκο. Στη Ρόδο αυξήθηκαν από 16 σε 25, κατά 56,2%, ενώ επιφάνεια και όγκος ενισχύθηκαν κατά 86,6% και 110,4% αντίστοιχα. Ιδιαίτερη είναι η περίπτωση της Μήλου, όπου οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν από μόλις 5 σε 44. Η χαμηλή βάση σύγκρισης εκτοξεύει την ποσοστιαία αύξηση στο 780%, γι’ αυτό και η μεταβολή χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση.

Δύο διαφορετικές εικόνες και στην Κρήτη

Ούτε η Κρήτη κινείται ως ενιαία αγορά. Στα Χανιά οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 70 σε 52, σημειώνοντας πτώση 25,7%. Η επιφάνεια περιορίστηκε κατά 25,6% και ο όγκος κατά 21%, γεγονός που τοποθετεί τα Χανιά μεταξύ των μεγαλύτερων τοπικών αγορών όπου εμφανίζεται συνολική κάμψη.

Στο Λασίθι οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 13 σε 12, πτώση μόλις 7,7%, όμως η επιφάνεια υποχώρησε κατά 31,6% και ο όγκος κατά 35,7%. Στην απέναντι πλευρά βρίσκονται Ηράκλειο και Ρέθυμνο. Στο Ηράκλειο οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν από 46 σε 55, κατά 19,6%, με την επιφάνεια να ενισχύεται κατά 54,5% και τον όγκο κατά 72,4%. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η αριθμητική αύξηση στο Ρέθυμνο, όπου οι νέες οικοδομές σχεδόν διπλασιάστηκαν, από 18 σε 35, σημειώνοντας άνοδο 94,4%.

Μαγνησία και Τρίκαλα χάνουν οικοδομές, «μικραίνουν» τα έργα στη Λάρισα

Στη Θεσσαλία οι αριθμοί δείχνουν επίσης διαφορετικές ταχύτητες. Η μεγαλύτερη πτώση στον αριθμό των νέων οικοδομών καταγράφεται στη Μαγνησία, όπου μειώθηκαν από 26 σε 14, δηλαδή κατά 46,2%. Η Μαγνησία, ωστόσο, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί ο αριθμός των οικοδομών δεν αρκεί από μόνος του για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Παρά τη μεγάλη αριθμητική πτώση, η συνολική επιφάνεια αυξήθηκε κατά 29,8% και ο όγκος κατά 18,2%. Αυτό σημαίνει ότι καταγράφηκαν λιγότερες αλλά μεγαλύτερες κατασκευές.

Στα Τρίκαλα η εικόνα είναι περισσότερο ξεκάθαρη. Οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 10 σε 7, κατά 30%, με παράλληλη υποχώρηση 7,8% στην επιφάνεια και 8,9% στον όγκο. Στη Λάρισα συνέβη σχεδόν το αντίστροφο. Οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν οριακά από 23 σε 24, αλλά η συνολική επιφάνεια μειώθηκε κατά 60,5% και ο όγκος κατά 68,8%. Δηλαδή ο αριθμός των έργων διατηρήθηκε, όμως το συνολικό κατασκευαστικό τους αποτύπωμα ήταν πολύ μικρότερο.

Ανάλογη τάση εμφανίζει η Καρδίτσα, όπου οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν από 7 σε 8, αλλά η επιφάνεια μειώθηκε κατά 40,4% και ο όγκος κατά 49,9%. Στις Σποράδες καταγράφηκε αντίθετα αύξηση από μία σε 6 νέες οικοδομές, αν και η πολύ χαμηλή βάση σύγκρισης απαιτεί επιφύλαξη ως προς το ποσοστό της μεταβολής.

Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική ανεβάζουν ταχύτητα

Στην Κεντρική Μακεδονία η Θεσσαλονίκη βρίσκεται στην πλευρά της ισχυρής ανάπτυξης. Οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν από 42 σε 65, κατά 54,8%, ενώ ακόμη μεγαλύτερη ήταν η μεταβολή στην επιφάνεια, κατά 253,4%, και στον όγκο, κατά 338,6%. Στη Χαλκιδική οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν από 27 σε 43, κατά 59,3%, ενώ στην Πιερία από 12 σε 18, κατά 50%.

Δεν ισχύει όμως το ίδιο για ολόκληρη την Κεντρική Μακεδονία. Στην Ημαθία οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 5 σε 3, με την επιφάνεια να υποχωρεί κατά 90,2% και τον όγκο κατά 95,6%. Στο Κιλκίς μειώθηκαν από 4 σε 2, ενώ στην Πέλλα από 11 σε 7. Στην τελευταία περίπτωση, ωστόσο, επιφάνεια και όγκος αυξήθηκαν, υποδηλώνοντας μεγαλύτερα έργα. Στις Σέρρες οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 5 σε 4, με τον όγκο να υποχωρεί, αλλά την επιφάνεια να εμφανίζει αύξηση.

Η Αττική χωρίζεται σε βορρά και νότο

Μεγάλες διαφοροποιήσεις καταγράφονται και μέσα στο Λεκανοπέδιο. Στον Βόρειο Τομέα Αθηνών οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 48 σε 34, κατά 29,2%. Η επιφάνεια και ο όγκος, ωστόσο, αυξήθηκαν οριακά, γεγονός που δείχνει ότι τα λιγότερα έργα ήταν μεγαλύτερα.

Στον Πειραιά οι νέες οικοδομές μειώθηκαν οριακά από 14 σε 13, αλλά η επιφάνεια και ο όγκος αυξήθηκαν. Στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων, αντίθετα, οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 18 σε 15, κατά 16,7%, η επιφάνεια κατά 35,2% και ο όγκος κατά 31,1%.

Ιδιαίτερη περίπτωση είναι η Δυτική Αττική. Ο αριθμός των νέων οικοδομών παρέμεινε σταθερός στις 13, αλλά η επιφάνεια μειώθηκε κατά 65,1% και ο όγκος κατά 72,2%.

Πολύ διαφορετική είναι η εικόνα στο κέντρο και στα νότια. Στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν από 14 σε 25, κατά 78,6%, στον Νότιο Τομέα από 18 σε 25, κατά 38,9%, και στον Δυτικό Τομέα από 13 σε 17, κατά 30,8%. Στην Ανατολική Αττική η αύξηση ήταν ηπιότερη, από 79 σε 83 νέες οικοδομές.

Οι αντιθέσεις σε Στερεά Ελλάδα και Ήπειρο

Στη Στερεά Ελλάδα, η Βοιωτία εμφανίζει μεγάλη αριθμητική πτώση, από 7 σε 2 νέες οικοδομές, όμως η επιφάνεια και ο όγκος αυξήθηκαν. Αντίστοιχα στην Εύβοια οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 29 σε 25, αλλά η επιφάνεια αυξήθηκε κατά 65,1% και ο όγκος κατά 78,4%.

Στη Φωκίδα, αντίθετα, η πτώση ήταν γενικευμένη, με τις νέες οικοδομές να μειώνονται από 3 σε 2 και παράλληλη υποχώρηση επιφάνειας και όγκου. Στη Φθιώτιδα καταγράφηκε αύξηση από 7 σε 8 νέες οικοδομές και πολύ μεγαλύτερη άνοδος των υπόλοιπων μεγεθών, ενώ στην Ευρυτανία οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν από μία σε 4.

Στην Ήπειρο, τα Ιωάννινα διατήρησαν 20 νέες οικοδομές, με αύξηση όμως επιφάνειας και όγκου. Στη Θεσπρωτία καταγράφηκε αύξηση από 12 σε 15, ενώ στην Πρέβεζα οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 11 σε 7 και στην Άρτα από 4 σε 3. Και στις δύο τελευταίες περιπτώσεις, όμως, ο όγκος αυξήθηκε.

Οι περιοχές της Πελοποννήσου που άντεξαν

Στην Πελοπόννησο, η Αργολίδα είναι η περιοχή που εμφανίζει την καθαρότερη πτώση. Οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 21 σε 16, κατά 23,8%, η επιφάνεια κατά 14,4% και ο όγκος κατά 21,3%.

Αντίθετα, στην Κορινθία οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν από 10 σε 18, κατά 80%, ενώ ισχυρή ήταν η άνοδος επιφάνειας και όγκου. Στην Αρκαδία αυξήθηκαν από 2 σε 6 και στη Λακωνία από 6 σε 9. Στη Μεσσηνία αυξήθηκαν οριακά από 29 σε 31, αλλά η επιφάνεια και ο όγκος μειώθηκαν.

Από τη Ροδόπη και τη Φλώρινα έως το Βόρειο Αιγαίο

Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, η Ροδόπη κατέγραψε καθαρή πτώση, με τις νέες οικοδομές να μειώνονται από 10 σε 5, την επιφάνεια κατά 35,5% και τον όγκο κατά 39%. Στην Ξάνθη οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 10 σε 7, αλλά επιφάνεια και όγκος αυξήθηκαν. Στη Δράμα και στον Έβρο, ο αριθμός παρέμεινε σταθερός, αλλά τα έργα ήταν αισθητά μικρότερα. Αντίθετα, ανοδικά κινήθηκαν Καβάλα και Θάσος.

Στη Δυτική Μακεδονία, η Φλώρινα υποχώρησε από 3 σε μία νέα οικοδομή, ενώ στην Κοζάνη οι νέες οικοδομές μειώθηκαν από 7 σε 5, αλλά το μέγεθος των έργων αυξήθηκε σημαντικά. Στα Γρεβενά ο αριθμός παρέμεινε στις 2, με μεγάλη όμως πτώση επιφάνειας και όγκου, ενώ στην Καστοριά καταγράφηκαν 4 νέες οικοδομές έναντι καμίας τον αντίστοιχο μήνα του 2025.

Στο Βόρειο Αιγαίο η γενική κατεύθυνση ήταν περισσότερο θετική. Στη Λέσβο οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν από 6 σε 10, στη Λήμνο από 2 σε 6, στη Σάμο από 3 σε 4 και στη Χίο από 4 σε 5. Στην Ικαρία παρέμειναν στη μία, με μειωμένη όμως επιφάνεια και όγκο.

Ο χάρτης της πραγματικής κάμψης

Η ανάλυση όλων των Περιφερειακών Ενοτήτων δείχνει τελικά ότι η οικοδομή δεν έχει μπει συνολικά στο «ψυγείο». Η εικόνα είναι περισσότερο αυτή μιας αγοράς που αρχίζει να χωρίζεται σε δύο ταχύτητες. Οι σαφέστερες ενδείξεις κάμψης βρίσκονται εκεί όπου μειώνονται ταυτόχρονα ο αριθμός των νέων οικοδομών, η επιφάνεια και ο όγκος. Σε αυτήν την κατηγορία εντάσσονται, μεταξύ άλλων, η Αχαΐα, η Αιτωλοακαρνανία, η Λευκάδα, η Ζάκυνθος, η Κεφαλονιά, τα Τρίκαλα, η Αργολίδα, τα Χανιά, το Λασίθι, η Θήρα, η Νάξος, η Τήνος, η Σύρος, η Κως, η Κάλυμνος, η Κάρπαθος, η Ροδόπη, η Φλώρινα και η Φωκίδα.

Στην άλλη πλευρά του χάρτη βρίσκονται ισχυρές αγορές όπου η δραστηριότητα εξακολουθεί να επιταχύνεται, όπως η Θεσσαλονίκη, η Χαλκιδική, το Ηράκλειο, το Ρέθυμνο, η Πάρος, η Ρόδος, η Κορινθία και τμήματα της Αττικής. Υπάρχει όμως και μια τρίτη, εξίσου ενδιαφέρουσα κατηγορία. Πρόκειται για περιοχές όπως η Λάρισα και η Καρδίτσα, όπου οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν, αλλά το συνολικό μέγεθος των έργων συρρικνώθηκε, καθώς και για τη Μαγνησία, τη Βοιωτία, την Εύβοια και τον Βόρειο Τομέα Αθηνών, όπου συνέβη το αντίθετο, με λιγότερες οικοδομές, αλλά μεγαλύτερα έργα. Αυτός ο κατακερματισμός είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα των στοιχείων του Μαΐου. Η οικοδομή εξακολουθεί συνολικά να αντέχει, όμως η ανάπτυξη δεν διαχέεται πλέον με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη τη χώρα. Σε ορισμένες περιοχές το «γκάζι» παραμένει πατημένο, ενώ σε άλλες τα πρώτα σημάδια ουσιαστικής επιβράδυνσης είναι πλέον ορατά.