ΕΕ και Καναδάς: Γιατί τώρα η στρατηγική συμμαχία απέναντι στο νέο τοπίο του παγκόσμιου εμπορίου

Η διασφάλιση κρίσιμων ορυκτών πόρων κεντρικός πυλώνας της νέας διηπειρωτικής στρατηγικής οικονομικής συνεργασίας. Τι σχεδιάζουν ΕΕ και Καναδάς

Ο Μαρκ Κάρνι με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν © EPA/THIBAULT CAMUS

Σε μια περίοδο αυξανόμενης αβεβαιότητας στη διεθνή σκακιέρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Καναδάς βρίσκονται ενώπιον μιας ιστορικής ευκαιρίας για την εμβάθυνση των στρατηγικών και οικονομικών τους δεσμών.

Οι εμπορικές εντάσεις και οι δασμολογικές επιβαρύνσεις που επέβαλε η διακυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών υπό τον Ντόναλντ Τραμπ ανάγκασαν την Οτάβα να αναζητήσει νέους, αξιόπιστους εταίρους εκτός της Βόρειας Αμερικής. Στο πλαίσιο αυτό, οι Βρυξέλλες προτάσσουν ένα φιλόδοξο σχέδιο ενοποίησης που εκτείνεται από τις κρίσιμες πρώτες ύλες και το ψηφιακό εμπόριο μέχρι την εκπαίδευση, την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και την ασφάλεια στην Αρκτική.

Η παρουσία του Καναδού Πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε συνδυασμό με την προετοιμασία της Συνόδου Κορυφής ΕΕ-Καναδά στο Μοντρεάλ, υπογραμμίζει την πολιτική βούληση των δύο πλευρών. Οι προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι στοχεύουν στην προσέγγιση του Καναδά με την ενιαία αγορά της ΕΕ σε βαθμό που να θυμίζει το μοντέλο ολοκλήρωσης χωρών όπως η Νορβηγία και η Ελβετία.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι σημειώνουν ότι η παρούσα συγκυρία επιβάλλει τη λήψη γενναίων αποφάσεων που θα προσφέρουν στον Καναδά μια πραγματική εναλλακτική απέναντι στην αμερικανική οικονομική εξάρτηση, επιβεβαιώνοντας τη στενή πολιτισμική και αξιακή συνάφεια των δύο πλευρών.

Κρίσιμες πρώτες ύλες και πράσινη μετάβαση

Ένας από τους βασικότερους πυλώνες της νέας εταιρικής σχέσης είναι η πρόσβαση στις κρίσιμες πρώτες ύλες, οι οποίες θεωρούνται απαραίτητες για την τεχνολογική ανάπτυξη και την πράσινη μετάβαση.

Ο Καναδάς διαθέτει τεράστια αποθέματα ορυκτών όπως ο χαλκός, το νικέλιο, το λίθιο, το κοβάλτιο, το αλουμίνιο και σπάνιες γαίες, καθώς και τις απαραίτητες υποδομές επεξεργασίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιδιώκοντας να διαφοροποιήσει τις εφοδιαστικές της αλυσίδες και να μειώσει την εξάρτησή της από τρίτες δυνάμεις, επιζητεί κοινές επενδύσεις και έργα υποδομής.

Η συνεργασία αυτή αναμένεται να ενισχύσει την βιομηχανική αυτονομία και των δύο οικονομιών, προσφέροντας παράλληλα σταθερότητα στις παγκόσμιες αγορές τεχνολογικών εξαρτημάτων.

Εκπαίδευση, πολιτισμός και κινητικότητα εργαζομένων

Πέραν της αμιγώς οικονομικής διάστασης, η διεύρυνση της συνεργασίας περιλαμβάνει σημαντικές πρωτοβουλίες στον τομέα της εκπαίδευσης και του πολιτισμού.

Η πλήρης ενσωμάτωση του Καναδά στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Erasmus+ αποτελεί έναν άμεσα υλοποιήσιμο στόχο που θα ενισχύσει την ανταλλαγή φοιτητών, την επαγγελματική κατάρτιση και τα προγράμματα νεολαίας.

Παράλληλα, εξετάζεται η διευκόλυνση της χορήγησης βίζας για καλλιτέχνες και η αμοιβαία αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων σε ευρύτερους τομείς της οικονομίας, ακολουθώντας το παράδειγμα των αρχιτεκτόνων. Η εν λόγω κινητικότητα εξειδικευμένου δυναμικού αναμένεται να καλύψει σημαντικές ελλείψεις σε καίριους παραγωγικούς κλάδους.

Εμπορικές συμφωνίες και ψηφιακή οικονομία

Στο εμπορικό πεδίο, η ΕΕ καλείται να ολοκληρώσει την επικύρωση της συνολικής οικονομικής και εμπορικής συμφωνίας (CETA), η οποία εκκρεμεί σε ορισμένα εθνικά κοινοβούλια.

Ταυτόχρονα, προωθείται η σύναψη μιας νέας συμφωνίας για το ψηφιακό εμπόριο, με στόχο τη ρύθμιση του ηλεκτρονικού επιχειρείν και της οικονομίας του διαδικτύου.

Παράλληλα, συζητείται η παροχή προνομιακής πρόσβασης στις καναδικές επιχειρήσεις στο πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων της ΕΕ για την πράσινη βιομηχανία. Οι πρωτοβουλίες αυτές στοχεύουν στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου που θα διευκολύνει τις διμερείς συναλλαγές και θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα.

Ασφάλεια στην Αρκτική και αμυντική συνεργασία

Τέλος, η αμυντική συνεργασία και η ασφάλεια στην περιοχή της Αρκτικής αποκτούν κομβική σημασία. Μετά από τη συμμετοχή του Καναδά στο ευρωπαϊκό αμυντικό ταμείο SAFE, οι Βρυξέλλες αναθεωρούν τη στρατηγική τους για την Αρκτική, δίνοντας έμφαση στην αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, την προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων και τη διαχείριση των νέων ναυτιλιακών διόδων.

Η Οτάβα διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην περιοχή αυτή, και η διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εταιρικής σχέσης για την Αρκτική υπογραμμίζει την κοινή βούληση για τη διασφάλιση της διεθνούς νομιμότητας και της περιβαλλοντικής προστασίας απέναντι σε εξωτερικές διεκδικήσεις.