Αναλογικά «χαμένα» σε σχέση με την Εφορία ήταν τα ασφαλιστικά ταμεία (ΕΦΚΑ, κ.λπ.) από τη θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας και της εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού μετά το 2019, με εξαίρεση φυσικά το διάστημα της ύφεσης που προκάλεσε η πανδημία.
Και αυτό γιατί το ποσοστό αύξησης των εσόδων του ΕΦΚΑ από ασφαλιστικές εισφορές ήταν υποδιπλάσιο -δηλαδή δύο φορές χαμηλότερο!- σε σχέση με το ποσοστό αύξησης των εσόδων της ΑΑΔΕ από τον φόρο εισοδήματος, αλλά ακόμα και από τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ.
Με άλλα λόγια, αν και οι ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται -όπως και οι άμεσοι φόροι- ως αναλογία του εισοδήματος των υπόχρεων (με εξαίρεση τις ασφαλιστικές κρατήσεις των μη μισθωτών που καθορίζονται με βάση «κλάσεις»), η εισπραξιμότητά τους υπολείπεται εξαιρετικά της εισπραξιμότητας των φόρων εισοδήματος, αλλά και των άλλων φόρων.
Δύο φορές χαμηλότερες οι εισπράξεις των Ταμείων έναντι της φορολογίας εισοδήματος
Σύμφωνα με στοιχεία που έχει συγκεντρώσει η ΕΛΣΤΑΤ και αποτυπώνονται στο τελευταίο δελτίο της για την ελληνική οικονομία, τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού από κοινωνικές εισφορές κατά την περίοδο 2019-2025 αυξήθηκαν κατά 5,8 δισ. ευρώ ή 17,8%.
Συγκεκριμένα, οι εισπράξεις από τις ασφαλιστικές εισφορές υπέρ όλων των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης, δηλαδή του ΕΦΚΑ, του ΕΟΠΥΥ, της ΔΥΠΑ, των Μετοχικών Ταμείων κ.λπ. ανήλθαν το 2025 σε 32,5 δισ. ευρώ, έναντι 26,7 δισ. ευρώ το 2019.
Όσον αφορά τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού από τη φορολογία εισοδήματος, αυξήθηκαν κατά την προηγούμενη εξαετία κατά το αστρονομικό ποσοστό του 38,5% (ή κατά 10,6 δισ. ευρώ).
Αναλυτικά, έφτασαν το 2025 το ύψος των 27,5 δισ. ευρώ, έναντι 16,9 δισ. ευρώ το 2019.
Αυτό σημαίνει πως το ποσοστό αύξησης των εισπράξεων του κράτους, μέσω της ΑΑΔΕ, από τη φορολογία εισοδήματος ήταν υπερδιπλάσιο (38,5% έναντι 17,8%) συγκριτικά με το ποσοστό αύξησης των εισπράξεων -μέσω του ΕΦΚΑ, της ΔΥΠΑ κ.λπ.- από ασφαλιστικές εισφορές μισθωτών και μη μισθωτών, γεγονός που εξηγείται -σύμφωνα με αρμόδια στελέχη της κυβέρνησης- εν πολλοίς από τη διαχρονική χαμηλή εισπραξιμότητα των εισφορών των μη μισθωτών και τη σημαντική ακόμα εισφοροδιαφυγή μερίδας εργοδοτών.
Και όχι μόνο αυτό, αλλά το ποσοστό αύξησης των εισπράξεων από ασφαλιστικές εισφορές ήταν χαμηλότερο από το ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ για την εξεταζόμενη περίοδο (2019-2025).
Για του λόγου το αληθές, το ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές αυξήθηκε κατά 63,2 δισ. ευρώ ή 25% έναντι αύξησης μόλις 17,8% που σημείωσαν οι εισπράξεις από κρατήσεις υπέρ της κύριας, επικουρικής σύνταξης, υγείας, ανεργίας κ.λπ.).
Όσον αφορά δε συνολικά τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού το 2019-2025, αυξήθηκαν κατά 35,9 δισ. ευρώ ή κατά 28,9%.
Το χάσμα μεταξύ του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ και του ρυθμού αύξησης των εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές είναι τόσο μεγάλο (πάνω από 7 μονάδες) που υπερβαίνει ακόμα και τις σωρευτικές μειώσεις των ποσοστών εισφορών των μισθωτών.
Μειώνεται το «ασφαλιστικό» μερίδιο στην πίτα των κρατικών εσόδων
Η πολύ μεγαλύτερη αύξηση των εσόδων από την φορολογία εισοδήματος σε σχέση με την αύξηση των εσόδων από εισφορές κατά την περίοδο 2019-2025 έχει αλλάξει το ειδικό βάρος καθεμιάς από τις παραπάνω κατηγορίες εσόδων στον κρατικό προϋπολογισμό.
Τα έσοδα από τη φορολογία κατέλαβαν το 2025 το 22,1% του συνόλου των εσόδων του προϋπολογισμού, έναντι του 18,8% το 2019, όπως φαίνεται έπειτα από μια επεξεργασία των στοιχείων που δημοσίευσε η ΕΛΣΤΑΤ.
Αντίθετα, το μερίδιο των κοινωνικών εισφορών επί της πίτας των πάσης φύσεων εισπράξεων του Δημοσίου έπεσε στο 26,1% το 2025, έναντι 29,7% το 2019.
Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί και μία άλλη ποιοτική αλλαγή, η οποία αφορά τα φορολογικά έσοδα από την παραγωγή και τις εισαγωγές. Και αυτά, όπως και τα άλλα κρατικά έσοδα, αυξήθηκαν κατά το 2019-2025, πλην όμως αυξήθηκαν λιγότερα απ’ ό,τι τα έσοδα από τη φορολογία εισοδήματος, αλλά περισσότερο απ’ ό,τι τα έσοδα από τις κοινωνικές εισφορές.
Συγκεκριμένα, τα έσοδα από τη φορολογία στην παραγωγή και τις εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 24,1% δηλαδή με τον ίδιο σχεδόν ρυθμό που αυξήθηκε το ΑΕΠ, αλλά πολύ χαμηλότερο σε σχέση με τον ρυθμό αύξησης των εσόδων από τη φορολογία εισοδήματος (38,5%) από τη μία μεριά και πολύ περισσότερο από την αύξηση των κοινωνικών εισφορών (+17,8%). Έτσι, τα έσοδα από τη φορολογία επί της παραγωγής και των εισαγωγών έχασαν, πλην όμως ελάχιστα, μέρος επί της πίτας των συνολικών κρατικών εσόδων, πέφτοντας στο 34,2% το 2025 έναντι του 35,9% το 2019, σύμφωνα με όσα προκύπτουν από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.
