Σύμβουλος του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν προσκάλεσε πολιτικούς του κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) σε οικονομικό φόρουμ τον Ιούνιο, σε μια ένδειξη του τρόπου με τον οποίο το Κρεμλίνο καλλιεργεί δεσμούς με τη γερμανική ακροδεξιά.
Τουλάχιστον δύο μέλη του AfD στην Bundestag, την κάτω βουλή του γερμανικού κοινοβουλίου — οι βουλευτές Μάρκους Φρονμάιερ και Στέφεν Κοτρέ — αναμένεται να παραστούν στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης αφού έλαβαν πρόσκληση, σύμφωνα με τρία στελέχη του κόμματος που επικαλείται το Politico.
«Είμαστε βέβαιοι ότι η πραγματιστική συνεργασία θα συμβάλει στην ενίσχυση των επιχειρηματικών, πολιτικών και πολιτιστικών σας δεσμών προς όφελος ενός δίκαιου κόσμου και ενός ασφαλούς μέλλοντος», αναφέρεται σε πρόσκληση προς πολιτικό του AfD και η οποία φέρει την υπογραφή του Άντον Κομπιάκοφ, συμβούλου του Πούτιν. Η επιστολή τονίζει επίσης ότι ο Πούτιν αναμένεται να παραστεί στο φόρουμ.
Η συμπρόεδρος του AfD Άλις Βάιντελ είχε επιχειρήσει πρόσφατα να περιορίσει τα ταξίδια βουλευτών του κόμματος στη Ρωσία ενόψει δύο τοπικών εκλογών στη δυτική Γερμανία, εκτιμώντας ότι οι ανοιχτά φιλοπουτινικές κινήσεις δεν θα ήταν δημοφιλείς στους ψηφοφόρους αυτών των κρατιδίων. Ωστόσο, η προγραμματισμένη συμμετοχή του σχετικά υψηλόβαθμου στελέχους του AfD Μάρκους Φρονμάιερ στο φόρουμ του Ιουνίου υποδηλώνει ότι η ηγεσία του κόμματος ίσως αλλάζει στάση ενόψει δύο περιφερειακών εκλογών στην ανατολική Γερμανία τον Σεπτέμβριο.
Οι ψηφοφόροι στην πρώην Ανατολική Γερμανία είναι πιο πιθανό να υποστηρίζουν στενότερες σχέσεις με τη Ρωσία, τη στιγμή που το AfD προηγείται με διαφορά στις δημοσκοπήσεις και στα δύο κρατίδια όπου θα διεξαχθούν εκλογές.
Ο Στέφαν Κόιτερ, βουλευτής του AfD αρμόδιος να εγκρίνει τα ταξίδια στελεχών του κόμματος, δήλωσε ότι θα εγκρίνει τη συμμετοχή των Φρονμάιερ και Κοτρέ στο φόρουμ.
«Πολιτικά μιλώντας, δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να μην το κάνουμε», δήλωσε ο Κόιτερ.
Πριν από την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014, το ετήσιο φόρουμ στην Αγία Πετρούπολη — που συχνά αποκαλείται «το Νταβός του Πούτιν» — προσέλκυε τακτικά κορυφαίους Γερμανούς πολιτικούς, μεταξύ των οποίων και η Άνγκελα Μέρκελ, η οποία είχε παραστεί το 2013. Σήμερα όμως το φόρουμ αποφεύγεται από τους περισσότερους Ευρωπαίους ηγέτες του πολιτικού κατεστημένου.
Ο βουλευτής του AfD Κοτρέ είχε προκαλέσει αντιδράσεις τον περασμένο Νοέμβριο όταν συμμετείχε σε συνέδριο των BRICS στο Σότσι, παρά τις πιέσεις εντός του κόμματός του να ακυρώσει το ταξίδι.
Ωστόσο, ενόψει των δύο εκλογικών αναμετρήσεων στην ανατολική Γερμανία τον Σεπτέμβριο, οι ηγέτες του AfD έχουν επαναφέρει τις εκκλήσεις τους για στενότερες σχέσεις με τη Μόσχα, συμπεριλαμβανομένης της επανέναρξης των φθηνών ροών φυσικού αερίου από τη Ρωσία.
Προβλήματα στο μέτωπο
Εξάλλου, η πρόοδος του ρωσικού στρατού έχει επιβραδυνθεί σχεδόν πλήρως και ο Βλαντίμιρ Πούτιν φαίνεται να βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση. Υπό την έννοια αυτή, επιχειρεί νέα ανοίγματα και ενδυνάμωση στρατηγικών συμμαχιών. Από την άλλη, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι εμφανίζεται πιο ενισχυμένος, καθώς κάτι έχει αλλάξει στο ουκρανικό πεδίο μάχης.
Τις ημέρες πριν από την ετήσια παρέλαση της Ημέρας της Νίκης το περασμένο Σαββατοκύριακο, που τιμά τη σοβιετική νίκη επί της ναζιστικής Γερμανίας, οι ρωσικές αρχές πανικοβλήθηκαν. Κυκλοφορούσαν εικασίες ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να πλήξει την Κόκκινη Πλατεία με drones. Η παρέλαση περιορίστηκε και τα μέτρα ασφαλείας ενισχύθηκαν δραστικά.
Λίγο πριν από την εκδήλωση, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξέδωσε μια σαρκαστική ανακοίνωση «επιτρέποντας» τη διεξαγωγή της παρέλασης δεσμευόμενος ότι δεν θα επιτεθεί. Το Κρεμλίνο απάντησε ψυχρά ότι δεν χρειάζεται την άδεια κανενός.
Η ανταλλαγή αυτή ανέδειξε μια νέα πραγματικότητα στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν βρίσκεται υπό πίεση με τρόπο που δεν είχε βρεθεί ποτέ πριν, σύμφωνα με τους ανταποκριτές των New York Times. Η πίεση αυτή εμφανίζεται τη στιγμή που η Ουκρανία, συνηθισμένη επί χρόνια να ζητά βοήθεια από τον κόσμο, δέχεται πλέον κλήσεις από άλλες χώρες που ζητούν τη δική της βοήθεια. Εξάλλου, το μέτωπο του Ιράν παραμένει ζεστό και η ουκρανική τεχνογνωσία ίσως φαντάζει πολύτιμη.
Όλα αυτά δημιουργούν την αίσθηση ότι η δυναμική του πολέμου έχει αλλάξει. Το αν αυτή η αλλαγή μπορεί να διατηρηθεί είναι άλλο ζήτημα.
Ρωσία κουρασμένη από τον πόλεμο
Στο εσωτερικό της χώρας, οι Ρώσοι έχουν κουραστεί από έναν πόλεμο που έχει ήδη διαρκέσει περισσότερο από ό,τι ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος για τη Σοβιετική Ένωση — και που μοιάζει πολύ διαφορετικός από τη θριαμβευτική νίκη που χάρισε στη χώρα στάτους παγκόσμιας δύναμης.
Η προέλαση του ρωσικού στρατού έχει επιβραδυνθεί σχεδόν σε βαθμό πλήρους στασιμότητας. Σε ορισμένες περιοχές της Ουκρανίας έχει χάσει έδαφος. Και τα περιορισμένα κέρδη που έχει πετύχει η Ρωσία έχουν έρθει με τεράστιο κόστος.
Υπολογίζεται ότι μέχρι το τέλος του περασμένου έτους είχαν σκοτωθεί περίπου 352.000 Ρώσοι στρατιώτες. Πρόκειται για αριθμό έξι φορές μεγαλύτερο από τις απώλειες των ΗΠΑ στον πόλεμο του Βιετνάμ. Σαν να μην έφτανε αυτό, η Ουκρανία πραγματοποιεί επιθέσεις βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος με πυραύλους cruise και drones.
«Υπάρχει σαφής αλλαγή διάθεσης στη Ρωσία», δήλωσε ο Πολ Σον, επικεφαλής του γραφείου των ΝΥΤ στη Μόσχα. «Ο κόσμος δεν είναι χαρούμενος».
Με άλλα λόγια, ο Πούτιν πρέπει πλέον να ανησυχεί όχι μόνο για το μέτωπο στην Ουκρανία, αλλά και για το εσωτερικό μέτωπο.
Ουκρανική αυτοπεποίθηση χωρίς παρακάλια στις ΗΠΑ
Αν ο Πούτιν αισθάνεται πίεση, ο Ουκρανός ομόλογός του δείχνει περισσότερο ενισχυμένος. Ο Ζελένσκι φαίνεται κουρασμένος από τη λεπτή ισορροπία που έπρεπε να διατηρεί με την κυβέρνηση Τραμπ τον τελευταίο ενάμιση χρόνο.
Έχοντας μόλις υπογράψει συμφωνίες αεράμυνας με χώρες του Κόλπου — οι οποίες παρουσιάζουν την Ουκρανία λιγότερο ως χώρα που χρειάζεται βοήθεια και περισσότερο ως πολύτιμο στρατηγικό εταίρο — ο Ζελένσκι λέει πλέον δημοσίως πράγματα που παλαιότερα θα θεωρούνταν αδιανόητα: Ότι οι ΗΠΑ «δεν έχουν χρόνο για την Ουκρανία» και ότι η αναστολή των αμερικανικών κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο έδωσε στο Κρεμλίνο «αίσθηση ατιμωρησίας».
Ένας λόγος για τη μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση της Ουκρανίας είναι ότι χρειάζεται πλέον λιγότερο τις ΗΠΑ. Διαθέτει πλέον δική της αμυντική βιομηχανία. Έχει τεχνογνωσία στον πόλεμο με drones που είναι πλέον ιδιαίτερα περιζήτητη διεθνώς.
Αν η αναμέτρηση μεταξύ Κιέβου και Μόσχας αφορά κυρίως την ανάπτυξη καλύτερων drones και καλύτερων συστημάτων άμυνας απέναντι σε drones, τότε η Ουκρανία έχει αποκτήσει το πλεονέκτημα τους τελευταίους μήνες.
Τον Μάρτιο, η Ουκρανία έστειλε ακόμη και αναχαιτιστικά drones και ειδικούς στην Ιορδανία για την προστασία αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων, έπειτα από αίτημα των ΗΠΑ.
«Έχουμε διανύσει μεγάλη απόσταση από εκείνη τη συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο, όπου κατηγορήθηκε ότι δεν ήταν αρκετά ευγνώμων και δέχθηκε επίπληξη επειδή δεν φορούσε κοστούμι», δήλωσε η δημοσιογράφος Κιμ Μπάρκερ. «Σήμερα ο Ζελένσκι λειτουργεί από θέση ισχύος».
Προς το παρόν τουλάχιστον.
Ο παράγοντας των drones
Όλα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι η Ουκρανία έχει γλιτώσει από τη ρωσική επανα-προέλαση. Έχουμε δει και στο παρελθόν τη Ρωσία να επιβραδύνει και στη συνέχεια να ανακτά δυναμική. Τα ποσοστά αποδοχής του Πούτιν έχουν μειωθεί, αλλά παραμένουν σημαντικά υψηλότερα απ’ ό,τι πριν ξεκινήσει την εισβολή. Ο θερμότερος καιρός ήδη βοηθά τα ρωσικά στρατεύματα στην Ουκρανία και οι καλοκαιρινοί μήνες ίσως επιταχύνουν ξανά την προέλασή τους, όπως συνέβη και τα προηγούμενα χρόνια. Και ο πρόεδρος Τραμπ, αν πάψει να αποσπάται από την κρίση στο Ιράν, ενδέχεται να χρησιμοποιήσει την επιρροή που του απομένει για να πιέσει το Κίεβο προς μια συμφωνία πιο φιλική προς τη Ρωσία.
«Η νέα τακτική της Μόσχας είναι ότι δεν θέλει να πετύχει τους στόχους της στρατιωτικά, αλλά μέσω διαπραγματεύσεων με τη βοήθεια των ΗΠΑ», δήλωσε ο Πολ Σον. «Ο Πούτιν έχει παρουσιάσει πολύ πειστικά την ιδέα ότι η ρωσική νίκη είναι αναπόφευκτη και ο Τραμπ φαίνεται να το έχει πιστέψει».
Τελικά, αυτή η αλλαγή δυναμικής ίσως αναδεικνύει κυρίως ότι κάτι παρόμοιο εξελίσσεται τόσο στην Ουκρανία όσο και στο Ιράν. Τους τελευταίους δύο μήνες, το Ιράν έχει μπλοκάρει τις ΗΠΑ συνδυάζοντας τη γεωγραφική του θέση — τα Στενά του Ορμούζ — με τη χρήση drones. Και στην Ουκρανία, τα drones επέτρεψαν στη χώρα να αντισταθεί για πάνω από τέσσερα χρόνια στη Ρωσία, έναν πολύ μεγαλύτερο και ισχυρότερο συμβατικό αντίπαλο.
Για τις υπερδυνάμεις του κόσμου, εξάλλου, η εισβολή σε μικρότερες χώρες έχει γίνει πιο επικίνδυνη από ποτέ.
