Η περίοδος του «πυρετού του μάνγκο» στο Πακιστάν ξεκινά παραδοσιακά με ενθουσιασμό, καθώς οι πάγκοι στους δρόμους και τις αγορές γεμίζουν με τις πρώτες σοδειές της ποικιλίας Sindhri, εν αναμονή των Langra, Dusehri και Chaunsa.
Φέτος, όμως, η προσμονή συνοδεύεται από έντονη ανησυχία. Οι καλλιεργητές και οι έμποροι βρίσκονται σε απόγνωση, καθώς οι κλιματικές ανατροπές και οι γεωπολιτικές εντάσεις απειλούν τον «βασιλιά των φρούτων», ένα προϊόν που αποτελεί εθνικό σύμβολο και βασικό εξαγωγικό πυλώνα της χώρας.
Η φετινή χρονιά αποδείχθηκε ιδιαίτερα προβληματική για τη ζώνη παραγωγής μάνγκο στην επαρχία Παντζάμπ, η οποία περιλαμβάνει περιοχές όπως το Μουλτάν και το Μπαχαβαλπούρ. Οι απότομες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας και οι ακανόνιστες βροχοπτώσεις αποδιοργάνωσαν πλήρως τον ευαίσθητο κύκλο ανάπτυξης των δέντρων.
Ενώ ο Φεβρουάριος ξεκίνησε ασυνήθιστα θερμός, με τη μέση θερμοκρασία να κυμαίνεται 2,5°C πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα και τις βροχές να μειώνονται κατά 88,8%, η πρώιμη ανθοφορία δημιούργησε ψευδαισθήσεις για μια σοδειά-ρεκόρ.
Η παρατεταμένη στασιμότητα μετά από τις πλημμύρες του περασμένου έτους αποδυνάμωσε τα ριζικά συστήματα και κατέστρεψε τα δέντρα που είχαν ήδη πληγεί από κλιματικά σοκ. Αυτές οι οπισθοδρομήσεις, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα στις εξαγωγικές αγορές, εν μέσω των εντάσεων γύρω από τη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν-Ισραήλ, κάνουν τους καλλιεργητές, τους εργολάβους και τους εμπόρους να παραμένουν εξαιρετικά ανήσυχοι.
Ωστόσο, ο Μάρτιος έφερε νέο κύμα υπερβολικής ζέστης που μείωσε τη βιωσιμότητα της γύρης και προκάλεσε πρόωρη πτώση των καρπών. Στα μέσα του ίδιου μήνα, ο υδράργυρος έπεσε απότομα, προκαλώντας ανομοιομορφία στην ωρίμανση και έξαρση μυκητιασικών ασθενειών και εντόμων. Επιπλέον, οι σποραδικές χαλαζοπτώσεις του Απριλίου και του Μαΐου τραυμάτισαν τον φλοιό των φρούτων, υποβαθμίζοντας την εμπορική τους αξία.
Η απαρχή των προβλημάτων για τα μάνγκο
Τα προβλήματα, πάντως, είχαν ξεκινήσει νωρίτερα. Οι καταστροφικές πλημμύρες του 2025 άφησαν πάνω από 41.000 στρέμματα οπωρώνων κάτω από το νερό.
Η παρατεταμένη υγρασία κατέστρεψε το ριζικό σύστημα των δέντρων, εμποδίζοντας την απορρόφηση λιπασμάτων. Αυτό το εξασθενημένο περιβάλλον ευνόησε την εξάπλωση ανθεκτικών παρασίτων. Καλλιεργητές αναφέρουν ότι παρά τους επαναλαμβανόμενους ψεκασμούς – που σε κάποιες περιπτώσεις έφτασαν τους οκτώ – η προσβολή από έντομα παραμένει ανεξέλεγκτη.
Λόγω της καθυστερημένης ωρίμανσης, το υπουργείο Εμπορίου αναγκάστηκε να μεταθέσει την έναρξη της εξαγωγικής περιόδου για την 1η Ιουνίου 2026.
Τα επίσημα στοιχεία της τελευταίας πενταετίας αποτυπώνουν μια ανησυχητική τάση: η παραγωγικότητα ανά στρέμμα μειώνεται, και η συνολική παραγωγή συντηρείται μόνο μέσω της τεχνητής επέκτασης των καλλιεργήσιμων εκτάσεων. Το 2024-25, η καλλιεργήσιμη γη αυξήθηκε κατά 55%, όμως η στρεμματική απόδοση έπεσε κατά 14,5%.
Η μετάβαση σε κλιματικά ανθεκτικές πρακτικές (όπως η ελεγχόμενη άρδευση και η χρήση ειδικού εδαφοκαλύμματος) είναι απελπιστικά αργή. Το 92% των παραγωγών στο νότιο Παντζάμπ είναι μικροκαλλιεργητές χωρίς οικονομική δυνατότητα ή τεχνική κατάρτιση για να καινοτομήσουν.
Την ίδια στιγμή, η κρατική μηχανή και το υπουργείο Κλιματικής Αλλαγής περιορίζονται σε υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα. Αν δεν υπάρξει άμεση στήριξη, το πακιστανικό μάνγκο κινδυνεύει να έχει την τύχη του βαμβακιού, μιας καλλιέργειας που εγκαταλείφθηκε μαζικά στην περιοχή λόγω των ανυπέρβλητων κλιματικών πιέσεων.
