Νέο κύκλο επιθέσεων εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε χώρες του Κόλπου εξαπέλυσε το Ιράν, την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέχιζαν για πέμπτη διαδοχική νύχτα τα πλήγματα σε ιρανικούς στόχους. Η σύγκρουση εισήλθε την Πέμπτη στην έκτη ημέρα της νέας κλιμάκωσης, θέτοντας υπό ακόμη μεγαλύτερη πίεση την προκαταρκτική συμφωνία που είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο.
Σύμφωνα με το BBC, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι έπληξε στόχους στην Ιορδανία, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Παράλληλα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, γνωστή ως Centcom, ανέφερε ότι πραγματοποίησε εξάωρη επιχείρηση σε πολλαπλές τοποθεσίες εντός του Ιράν, με στόχο να περιορίσει τις δυνατότητες της χώρας να απειλεί τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Οι αμερικανικές επιθέσεις έπληξαν κέντρα διοίκησης, εγκαταστάσεις αεράμυνας και συστήματα παράκτιας επιτήρησης, μεταξύ άλλων στην πόλη-λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς και στο νησί Μεγάλο Τουνμπ. Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι εκρήξεις ακούστηκαν σε διάφορες περιοχές της χώρας, ενώ τα συστήματα αεράμυνας ενεργοποιήθηκαν στην Τεχεράνη.
Πλήγματα σε Κουβέιτ, Ιορδανία και Μπαχρέιν
Μετά τις αμερικανικές επιχειρήσεις, οι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον στην περιοχή ανακοίνωσαν ότι δέχθηκαν ιρανικές επιθέσεις. Το Κουβέιτ ανέφερε ότι αντιμετώπισε «εχθρικές απειλές» από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενώ στο Μπαχρέιν ήχησαν σειρήνες και οι αρχές κάλεσαν τους πολίτες να παραμείνουν ψύχραιμοι και να κατευθυνθούν σε ασφαλή σημεία.
Το υπουργείο Άμυνας του Μπαχρέιν ανακοίνωσε ότι τα συστήματα αεράμυνας αναχαίτισαν και κατέστρεψαν αριθμό ιρανικών εναέριων απειλών που κατευθύνονταν προς τη χώρα.
Ο ιρανικός στρατός υποστήριξε ότι έβαλε με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον της αεροπορικής βάσης Αλ Αζράκ στην Ιορδανία. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν επίσης ότι έπληξαν κέντρο δορυφορικών επικοινωνιών και ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης στην αεροπορική βάση Αλί αλ Σαλέμ, καθώς και αμερικανική στρατιωτική προβλήτα στην περιοχή Αλ Σουαΐμπα του Κουβέιτ.
Η Τεχεράνη προειδοποίησε τις γειτονικές χώρες ότι η παραχώρηση βάσεων στις ΗΠΑ για επιθέσεις εναντίον ιρανικού εδάφους δεν θα μείνει χωρίς απάντηση.
Απαραβίαστη «κόκκινη γραμμή» τα Στενά του Ορμούζ, λέει το Ιράν
Το Ιράν χαρακτήρισε τα Στενά του Ορμούζ απαραβίαστη «κόκκινη γραμμή» και διεμήνυσε ότι θα αντισταθεί μέχρι τέλους στις προσπάθειες των ΗΠΑ να ανακτήσουν τον έλεγχο της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού, ταξίαρχος Μοχαμάντ Ακραμινία, δήλωσε, σύμφωνα με το Reuters, ότι η χώρα διατηρεί πλήρη δυνατότητα ελέγχου των Στενών από διαφορετικά σημεία της επικράτειάς της και όχι μόνο από τις νότιες ακτές και τα νησιά της.
Πριν από τον πόλεμο, μέσω των Στενών του Ορμούζ διακινούνταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η θαλάσσια οδός παραμένει ουσιαστικά κλειστή μετά την απόφαση της Τεχεράνης να εμποδίσει τη ναυσιπλοΐα, όταν κατέρρευσε η εύθραυστη εκεχειρία.
Η ιρανική πλευρά υποστηρίζει ότι η επαναλειτουργία των Στενών προϋποθέτει την εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης 14 σημείων που υπέγραψαν οι δύο χώρες τον Ιούνιο, καθώς και την αποδοχή των ιρανικών κανόνων για τη διέλευση των πλοίων.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Τεχεράνης, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι το Ιράν δεν έχει λόγο να τηρήσει μια συμφωνία από την οποία δεν αποκομίζει κανένα όφελος, χαρακτηρίζοντας τη σύγκρουση με τις ΗΠΑ «ουσιαστικό και υπαρξιακό πόλεμο».
Απειλές Τραμπ για χτυπήματα σε ενεργειακές υποδομές
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να πλήξουν μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, γέφυρες και άλλες υποδομές του Ιράν, εφόσον η Τεχεράνη δεν επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις.
Η ιρανική απάντηση ήταν ότι, σε περίπτωση εφαρμογής των απειλών, θα τεθούν στο στόχαστρο οι υποδομές σε ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου. Ο Ακραμινία προειδοποίησε ότι η αντίδραση θα είναι ευρύτερη και πιο καταστροφική από τις προηγούμενες επιθέσεις.
Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν απειλήσει, επίσης, με κλείσιμο και άλλων διαδρομών εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου που εξυπηρετούν τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, χωρίς να διευκρινίσουν ποια περάσματα ενδέχεται να επηρεαστούν.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τους Χούθι της Υεμένης, ώστε να απειλήσει και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, την πύλη προς την Ερυθρά Θάλασσα. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα έθετε ταυτόχρονα σε κίνδυνο δύο από τις σημαντικότερες αρτηρίες μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.
Οι ΗΠΑ επανέφεραν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ο οποίος είχε αρθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας του Ιουνίου. Μία ημέρα αργότερα, αμερικανικές δυνάμεις άνοιξαν πυρ και ακινητοποίησαν άφορτο πετρελαιοφόρο με σημαία Κουρασάο, το οποίο, σύμφωνα με τη Centcom, επιχειρούσε να κατευθυνθεί προς αποκλεισμένο ιρανικό λιμάνι.
Η σχεδόν πλήρης διακοπή της κυκλοφορίας των δεξαμενόπλοιων μέσω του Ορμούζ έχει οδηγήσει σε απότομη άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου, ενισχύοντας τους φόβους για νέα ενεργειακή και οικονομική κρίση.
Παρά τη συνεχιζόμενη κλιμάκωση, ο Αμερικανός πρόεδρος χαιρέτισε την απελευθέρωση της Ντένα Καράρι, Αμερικανίδας που, σύμφωνα με τον ίδιο, κρατούνταν παρανόμως στο Ιράν από τον Δεκέμβριο του 2024. Ο δικηγόρος της γνωστοποίησε ότι η Καράρι έχει αναχωρήσει από τη χώρα και επιστρέφει στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Νωρίτερα τα συμβόλαια του πετρελαίου υποχωρούσαν κατά 58 σεντς ή 0,68%, στα 84,37 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI έχανε 18 σεντς ή 0,23%, στα 79,42 δολάρια. Νωρίτερα στη συνεδρίαση, το Brent είχε ενισχυθεί σχεδόν κατά 1 δολάριο, με αμφότερους τους δείκτες αναφοράς να παραμένουν κοντά στα υψηλότερα επίπεδα του τελευταίου μήνα.
«Η αγορά εξακολουθεί να αντιδρά με αξιοσημείωτη ψυχραιμία», σχολίασε ο Όλε Χβάλμπιε, αναλυτής της SEB Research. Όπως εκτίμησε, οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν προς τα 90-95 δολάρια το βαρέλι ή ακόμη και να προσεγγίσουν εκ νέου τα 100 δολάρια, καθώς οι επαναλαμβανόμενες διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ εντείνουν την αβεβαιότητα γύρω από τις εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο.
Σε αρνητικό έδαφος κινούνται οι ευρωπαϊκές αγορές, ενώ με ισχυρές απώλειες έκλεισαν τα ασιατικά χρηματιστήρια, με τον Kospi να υποχωρεί κατά 6,37%.
Ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 διευρύνει τις απώλειές του, υποχωρώντας κατά 0,39%, στις 640,21 μονάδες.
Μεταξύ των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων, ο γαλλικός CAC 40 καταγράφει τη μεγαλύτερη πτώση, χάνοντας 0,46%, στις 8.344,09 μονάδες. Ο γερμανικός DAX υποχωρεί κατά 0,36%, στις 24.908,74 μονάδες, ενώ ο βρετανικός FTSE 100 σημειώνει απώλειες 0,34%, στις 10.479,68 μονάδες.
Πτώση 0,27% καταγράφει ο ιταλικός FTSE MIB, στις 52.270,3 μονάδες, ενώ ο ισπανικός IBEX 35 υποχωρεί κατά 0,22%, στις 19.233,4 μονάδες.
Στο Χρηματιστήριο Αθηνών ο Γενικός Δείκτης κινείται πτωτικά στις 2.482 μονάδες, καταγράφοντας απώλειες 0,12%.
