Το πρόσφατο μήνυμα που μετέφερε ο Τραμπ στη Μόσχα μέσω του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, δεν φαίνεται να αλλάζει τους υπολογισμούς του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο Ρώσος πρόεδρος εκτιμά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποδυναμωθεί από τον παρατεταμένο πόλεμο με το Ιράν και ότι η συγκυρία δημιουργεί περιθώρια για εντονότερη ρωσική πίεση στην Ουκρανία και ευρύτερα στην Ευρώπη, σύμφωνα με την Washington Post.
Στο πλαίσιο αυτό, και αντί να δώσει κάποιο δείγμα «υποχώρησης» απέναντι στις αμερικανικές προειδοποιήσεις, ο Πούτιν ετοιμάζεται να εμφανιστεί στο πλευρό του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ και να πραγματοποιήσει σειρά συναντήσεων με ηγέτες χωρών που διατηρούν στενές ή στρατηγικές σχέσεις με τη Μόσχα.
Η χρονική σύμπτωση των δύο εξελίξεων είναι ενδεικτική της στρατηγικής που ακολουθεί το Κρεμλίνο: από τη μία, κρατά ανοιχτό το κανάλι επικοινωνίας με την Ουάσινγκτον μέσω των υπηρεσιών πληροφοριών.
Από την άλλη, επιχειρεί να δείξει ότι η Ρωσία διαθέτει εναλλακτικές διπλωματικές συμμαχίες και δεν σκοπεύει να κινηθεί αποκλειστικά μέσα στο πλαίσιο που επιχειρούν να διαμορφώσουν οι ΗΠΑ.
Η μυστική αποστολή του επικεφαλής της CIA
Η επίσκεψη του Τζον Ράτκλιφ στη ρωσική πρωτεύουσα πραγματοποιήθηκε υπό συνθήκες άκρας μυστικότητας. Ήταν η πρώτη γνωστή μετάβαση διευθυντή της CIA στη Μόσχα από τον Νοέμβριο του 2021, όταν ο τότε επικεφαλής της υπηρεσίας, Γουίλιαμ Μπερνς, είχε επιχειρήσει να αποτρέψει τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Ο Ράτκλιφ δεν συναντήθηκε προσωπικά με τον Πούτιν. Είχε συνομιλίες με στελέχη των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της FSB Αλεξάντερ Μπόρτνικοφ και ο διευθυντής της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών, Σεργκέι Ναρίσκιν. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ επιβεβαίωσε, πάντως, ότι ο Ρώσος πρόεδρος ενημερώθηκε αμέσως για το περιεχόμενο των επαφών.
Κατά τη Washington Post, πριν από την αποστολή του επικεφαλής της CIA είχε προηγηθεί απόρρητη αμερικανική αξιολόγηση, σύμφωνα με την οποία το Κρεμλίνο αντιλαμβάνεται τις ΗΠΑ ως στρατιωτικά και πολιτικά αποδυναμωμένες, εξαιτίας της εμπλοκής τους στον πόλεμο με το Ιράν.
Η φθορά των αμερικανικών αποθεμάτων σε κρίσιμα οπλικά συστήματα, όπως οι πύραυλοι Patriot και Tomahawk, φέρεται να έχει ενισχύσει στη Μόσχα την εντύπωση ότι η Ουάσινγκτον έχει περιορισμένες δυνατότητες αντίδρασης σε μια νέα ρωσική κλιμάκωση.
Ο Ράτκλιφ φέρεται να προειδοποίησε τους συνομιλητές του ότι η περαιτέρω ένταση του πολέμου στην Ουκρανία θα μπορούσε να λειτουργήσει εις βάρος της Ρωσίας και να ωθήσει τον Ντόναλντ Τραμπ πιο κοντά στις θέσεις του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Παράλληλα, σύμφωνα με τους New York Times, ο διευθυντής της CIA παρουσίασε στη ρωσική πλευρά μια ιδιαίτερα αρνητική αποτίμηση της στρατιωτικής και οικονομικής κατάστασης της χώρας. Το μήνυμα ήταν ότι η Μόσχα θα πρέπει να προχωρήσει σε σοβαρές διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου, προτού η θέση της επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο.
Η αμερικανική πλευρά υποστήριξε ότι οι ρωσικές δυνάμεις έχουν υποστεί βαριές απώλειες χωρίς αντίστοιχα εδαφικά κέρδη, ενώ ο Ράτκλιφ φέρεται να εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο ο Πούτιν λαμβάνει από τους συνεργάτες του μια πλήρη και ειλικρινή εικόνα από το μέτωπο.
Ωστόσο, η αμερικανική παρέμβαση δεν συνοδεύτηκε από συγκεκριμένη απειλή για τις συνέπειες που θα αντιμετώπιζε η Ρωσία εάν ο Πούτιν επέλεγε να αγνοήσει την αξιολόγηση της CIA και να συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Μέχρι στιγμής, άλλωστε, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι το Κρεμλίνο αναθεωρεί τη στρατηγική του.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία του ταξιδιού, χαρακτηρίζοντάς το «ημι-τακτικό», ενώ δήλωσε βέβαιος ότι ο Πούτιν δεν πρόκειται να επιτεθεί σε χώρα του ΝΑΤΟ. Πηγές του Reuters επιβεβαίωσαν, πάντως, ότι στις συνομιλίες τέθηκε το ενδεχόμενο ρωσικής επιχείρησης εναντίον κράτους-μέλους της Συμμαχίας, χωρίς να είναι σαφές εάν αυτό αποτέλεσε το βασικό αντικείμενο της επίσκεψης.
Συνάντηση με Σι, Μόντι και Πεζεσκιάν
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Πούτιν ετοιμάζεται για έναν διπλωματικό μαραθώνιο στο Μπισκέκ, όπου θα πραγματοποιηθεί η σύνοδος κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης.
Όπως ανακοίνωσε ο σύμβουλος του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσακόφ, ο Ρώσος πρόεδρος θα συναντηθεί στις 31 Αυγούστου με τον Σι Τζινπίνγκ.
Στο πρόγραμμά του περιλαμβάνονται επίσης επαφές με τον πρωθυπουργό της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι, τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ηγέτες χωρών της Κεντρικής Ασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι συναντήσεις με τον Σι και τον Πεζεσκιάν. Η Κίνα παραμένει ο σημαντικότερος οικονομικός και στρατηγικός εταίρος της Ρωσίας, ενώ οι σχέσεις της Μόσχας με την Τεχεράνη βρίσκονται στο επίκεντρο του αμερικανικού ενδιαφέροντος. Η ρωσική υποστήριξη προς το Ιράν αποτέλεσε, σύμφωνα με πληροφορίες, ένα από τα ζητήματα που εξετάστηκαν και κατά την επίσκεψη του Ράτκλιφ.
Η παρουσία του Πούτιν στη σύνοδο και οι διαδοχικές συναντήσεις του προσφέρουν στο Κρεμλίνο την ευκαιρία να προβάλει την εικόνα μιας Ρωσίας που δεν είναι διεθνώς απομονωμένη.
Παράλληλα, στέλνουν προς τη Δύση το μήνυμα ότι η Μόσχα εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρούς συνομιλητές και περιθώρια ελιγμών, ακόμη και όταν δέχεται απευθείας προειδοποιήσεις από την Ουάσινγκτον.
Το ερώτημα πλέον είναι εάν η παρέμβαση του επικεφαλής της CIA μπορεί να επηρεάσει τις επόμενες κινήσεις του Πούτιν ή εάν ο Ρώσος πρόεδρος θα επιμείνει στην εκτίμηση ότι η αμερικανική εμπλοκή σε πολλαπλά μέτωπα προσφέρει στο Κρεμλίνο ένα παράθυρο ευκαιρίας για συνέχιση -ή ακόμα και κλιμάκωση- της πίεσης.
