Ειδική εταιρική σχέση με τον Καναδά θα ανακοινώσει η Φον ντερ Λάιεν

Πρότυπο η καναδική ατζέντα «κυριαρχίας» σε οικονομικά και αμυντικά ζητήματα, ούτως ώστε να μειωθούν οι εξαρτήσεις της ΕΕ από ξένες δυνάμεις, αναφέρουν Ευρωπαίοι διπλωμάτες

Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν © EPA/FILIP SINGER  

Αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρούν ότι υπάρχει περιθώριο να αναπτυχθεί στενότερη σχέση με τον Καναδά απ’ ό,τι με τη Βρετανία, καθώς η Οτάβα δεν κουβαλά το «βάρος του Brexit» που συνοδεύει το Λονδίνο.

Η ΕΕ και ο Καναδάς επιχειρούν να διαμορφώσουν μιας νέα, ολοκληρωμένη σχέση που θα εκτείνεται από το εμπόριο έως την ασφάλεια, δημιουργώντας μια διατλαντική συμμαχία που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντίβαρο σε πολιτικές υπερδυνάμεις όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναμένεται να ανακοινώσει τα σχέδια κατά την ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης στο Στρασβούργο στις 16 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με πρόσωπα που επικαλείται το Bloomberg υπό τον όρο ανωνυμίας. Ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ θα παραστεί στην ομιλία και την επομένη θα απευθυνθεί στους ευρωβουλευτές.

Η Κομισιόν προσπαθεί να προσεγγίσει με δημιουργικό τρόπο τις σχέσεις της με τον Καναδά, αναζητώντας τρόπους να ξεπεράσει τα όρια μιας τυπικής εταιρικής σχέσης, δήλωσαν οι ίδιες πηγές αναφερόμενες σε εμπιστευτικές διαβουλεύσεις.

Σε ιδεολογικό επίπεδο, ο Καναδάς είναι η χώρα εκτός Ευρώπης που βρίσκεται πιο κοντά στην ΕΕ, δήλωσε μία από τις πηγές. Το ίδιο πρόσωπο σημείωσε ότι ο Καναδάς εφαρμόζει με επιτυχία την αποκαλούμενη ατζέντα «κυριαρχίας» σε οικονομικά και αμυντικά ζητήματα — εκστρατεία που θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για την προσπάθεια της ΕΕ να μειώσει τις εξαρτήσεις της από ξένες δυνάμεις.

Η κυβέρνηση Κάρνεϊ έχει θέσει ως κορυφαία προτεραιότητα τη βαθύτερη συνεργασία με την ΕΕ και εξετάζει ενεργά κάθε πιθανή επιλογή, με εξαίρεση την πραγματική ένταξη στην Ένωση, δήλωσε Καναδός αξιωματούχος που μίλησε επίσης υπό τον όρο της ανωνυμίας. Οι συζητήσεις επικεντρώνονται ιδιαίτερα στις «στρατηγικές δυνατότητες», όπως η συνεργασία στον τομέα της άμυνας, της εξερεύνησης του Διαστήματος και της επιστημονικής έρευνας.

Δεν είναι σαφές εάν θα χρειαστούν νέα νομικά εργαλεία για την επίσημη θεσμοθέτηση της εταιρικής σχέσης, όμως οι σχετικές συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και η κυβέρνηση Κάρνεϊ θα διαβουλευτεί με τις καναδικές επαρχίες και τις επιχειρήσεις, δήλωσε ο αξιωματούχος.

Στην κομβική ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ πρόσφατα, ο Κάρνεϊ προειδοποίησε ότι η «διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες» έχει πεθάνει και κάλεσε τις λεγόμενες μεσαίες δυνάμεις να δημιουργήσουν μια νέα παγκόσμια αρχιτεκτονική, προκειμένου να αντισταθούν στις πιέσεις και στις τακτικές εκφοβισμού των μεγάλων δυνάμεων του κόσμου.

Δεν ανέφερε ονομαστικά τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, αλλά ζήτησε τη δημιουργία νέων συμμαχιών που θα αποτελούν την τελευταία γραμμή άμυνας απέναντι σε χώρες οι οποίες επιβάλλουν κατά βούληση την οικονομική και στρατιωτική τους ισχύ.

Οι νέες ρυθμίσεις θα επιδιώξουν να καλύψουν όλους τους τομείς της σχέσης, συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου, της ασφάλειας, των αλυσίδων εφοδιασμού και των κρίσιμων πρώτων υλών, σύμφωνα με τις πηγές.

Οι ΗΠΑ και ο Καναδάς έχουν ανταλλάξει πρόσφατα διαδοχικούς δασμούς, ενώ ο Tραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει την εμπορική πολιτική της ΕΕ και συνεχίζει να δείχνει ενδιαφέρον για την προσάρτηση της Γροιλανδίας.

Χωρίς να φτάσουν στο σημείο της ένταξης στην ΕΕ, Βρυξέλλες και Οτάβα θέλουν να έρθουν όσο το δυνατόν πιο κοντά επιτρέπει το νομικό πλαίσιο, δήλωσε μία από τις πηγές.

Οι δύο πλευρές έχουν συζητήσει επίσης τη συνεργασία μέσω της Συμφωνίας Συνολικής και Προοδευτικής Εταιρικής Σχέσης για τον Ειρηνικό (CPTPP), μιας πολυμερούς εμπορικής συμφωνίας στην οποία συμμετέχει ο Καναδάς. Η χώρα είναι επίσης μέλος της Βρετανικής Κοινοπολιτείας, με αρχηγός κράτους τον βασιλιά Κάρολο Γ’.

Ανώτερος αξιωματούχος ευρωπαϊκής κυβέρνησης δήλωσε ότι η προσέγγιση της ΕΕ προς τον Καναδά είναι παρόμοια με τις προσπάθειες προσέγγισης της Νότιας Αμερικής και της Ινδίας, αν και η Οτάβα ανταποκρίνεται με πιο φιλόδοξες προτάσεις. Η ασφάλεια και η άμυνα αποτελούν φυσικούς τομείς για στενότερους δεσμούς, πρόσθεσε.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Καναδάς έγινε πέρυσι η πρώτη χώρα εκτός ΕΕ που εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό ταμείο στρατιωτικών προμηθειών, ύψους 150 δισ. ευρώ.

Η ΕΕ και ο Καναδάς διαθέτουν ήδη εταιρική σχέση στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, καθώς και ισχυρή εμπορική συμφωνία. Ωστόσο, διερευνούν τρόπους για να εμβαθύνουν περαιτέρω αυτούς τους δεσμούς, αναζητώντας μια ισορροπία ανάμεσα στην παροχή μεγαλύτερης πρόσβασης του Καναδά στην ευρωπαϊκή αγορά και στις πρόσθετες υποχρεώσεις που συνεπάγεται κάτι τέτοιο.

Διπλωμάτες προειδοποιούν, ωστόσο, ότι η ΕΕ και ο Καναδάς κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με τις ίδιες παρεξηγήσεις που ταλαιπώρησαν τις διαπραγματεύσεις του Brexit, όταν οι δύο πλευρές διαφωνούσαν για το πώς θα μπορούσαν να συνδεθούν οι αγορές τους χωρίς η Βρετανία να είναι μέλος της ΕΕ.

Ωστόσο, μια άλλη πηγή σημείωσε ότι πολλά από τα εμπόδια στις διαπραγματεύσεις για το Brexit προήλθαν από χώρες όπως η Γαλλία και όχι από το Λονδίνο.

Η ΕΕ και ο Καναδάς έχουν προγραμματίσει να πραγματοποιήσουν σύνοδο κορυφής στον Καναδά τον Οκτώβριο.