Τουρκία: Πώς η κρίση στα funds “έσβησε” 4 δισ. δολάρια από την αξία της Destek Finans

Η κρίση στα τουρκικά επενδυτικά funds προκαλεί μαζικές ρευστοποιήσεις, κρατική παρέμβαση στην αγορά και βαριές απώλειες για ισχυρούς επενδυτές

O Aλτούντς Κουμόβα της Destek Finans © EPA/POOL

Η πρόσφατη χρηματιστηριακή αναταραχή στην Τουρκία έφερε στη δημοσιότητα έναν από τους πιο διακριτικούς, αλλά ταχύτατα ανερχόμενους επιχειρηματίες της χώρας, τον Αλτούντς Κουμόβα, καθώς η εταιρεία χρηματοδότησης Destek Finans Faktoring AS έχασε σχεδόν το ένα τρίτο της χρηματιστηριακής της αξίας μέσα σε τρεις ημέρες, μέσα στη δίνη των προβληματικών funds.

Ο Κουμόβα ελέγχει το 74% της Destek και η πτώση της μετοχής μείωσε την αξία της συμμετοχής του κατά περίπου 4 δισ. δολάρια. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι έχασε, αλλά σίγουρα έχασαν πολλοί επενδυτές από την ιστορία που ξετυλίγεται από τις έρευνες των τουρκικών αρχών.

Η περιουσία του σε όρους χρηματιστηριακής αποτίμησης υπολογιζόταν στις αρχές της εβδομάδας σε περίπου 13,8 δισ. δολάρια, ενώ πλέον η συμμετοχή του στην Destek αποτιμάται περίπου στα 10 δισ. δολάρια.

Η μετοχή της Destek υποχώρησε κατά 27% σε τρεις συνεδριάσεις, συμβάλλοντας σημαντικά στην πτώση κατά 4% του δείκτη Borsa Istanbul 100.

Η Destek δραστηριοποιείται στο invoice factoring, δηλαδή στην αγορά τιμολογίων που οφείλονται σε επιχειρήσεις και στη διασφάλιση της είσπραξής τους από τους πελάτες τους. Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1996 και αποτελεί μέρος ευρύτερου ομίλου που ελέγχει ο Κουμόβα και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και τράπεζα.

Παρά την απότομη πτώση της μετοχής, η αποτίμηση της Destek παραμένει εξαιρετικά υψηλή σε σχέση με τα κέρδη της.

Η εταιρεία ανακοίνωσε καθαρά κέρδη 2,6 δισ. τουρκικών λιρών (46,5 εκατ. ευρώ) για το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Έρευνα από τις εποπτικές αρχές

Η Destek βρίσκεται στο ευρύτερο επιχειρηματικό οικοσύστημα της Tera Yatirim Menkul Degerler, χρηματιστηριακής και εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων με έδρα την Κωνσταντινούπολη, η οποία έχει βρεθεί τους τελευταίους μήνες στο επίκεντρο της προσοχής των εποπτικών αρχών.

Η Tera είχε αναλάβει τη δημόσια εγγραφή της Destek το 2025, ενώ επενδυτικό fund της Tera έγινε ο μεγαλύτερος μέτοχος της εταιρείας μετά τον Κουμόβα.

Η Tera, υπό τον πρόεδρό της Εμρέ Τεζμέν, έχει βρεθεί στο επίκεντρο των χρηματοοικονομικών κύκλων της Κωνσταντινούπολης λόγω των εντυπωσιακών αποδόσεων που κατέγραψε το βασικό επενδυτικό της fund.

Απόδοση πάνω από 66.000% σε τρία χρόνια

Η απόδοση του συγκεκριμένου fund ξεπέρασε το 66.000% σε διάστημα τριών ετών, μέσα από μια στρατηγική που διοχέτευε δισεκατομμύρια λίρες σε έναν περιορισμένο κύκλο συνδεδεμένων εταιρειών, με παράλληλη χρήση δανεισμού για την ενίσχυση των θέσεων.

Τον Αύγουστο, οι τουρκικές εποπτικές αρχές αυστηροποίησαν τους κανόνες για τα επενδυτικά funds που διατηρούν συγκεντρωμένες θέσεις σε μετοχές με περιορισμένη ελεύθερη διασπορά. Οι αλλαγές ανάγκασαν ορισμένα funds να ρευστοποιήσουν θέσεις τους, εντείνοντας τις πιέσεις στην αγορά.

Τα προβλήματα κορυφώθηκαν όταν funds που διαχειρίζονται η Tera Portföy, θυγατρική της Tera, και η Pusula Portföy Yönetimi ανακοίνωσαν ότι δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στα αιτήματα εξαγοράς των επενδυτών.

Σύλληψη του Κουμόβα

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Κουμόβα συνελήφθη την Πέμπτη μαζί με άλλα στελέχη εταιρειών διαχείρισης funds, στο πλαίσιο έρευνας για τις μαζικές εκροές κεφαλαίων.

Οι τουρκικές αρχές έχουν λάβει μέτρα κατά εταιρειών του κλάδου, μεταξύ άλλων με καταγγελίες για χειραγώγηση τιμών σε μετοχές, συμπεριλαμβανομένης της Destek. Ο πρόεδρος της Tera, Εμρέ Τεζμέν, έχει επίσης τεθεί υπό ταξιδιωτική απαγόρευση.

Η Capital Markets Board, η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, διέταξε την εκκαθάριση 131 επενδυτικών funds και απαγόρευσε τις συναλλαγές σε funds που διαχειρίζονται επτά εταιρείες διαχείρισης. Οι κινήσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν αφού οι επενδυτές απέσυραν έως και 1 δισ. δολάρια από τουρκικά funds μέσα σε μία ημέρα.

Ο Κουμόβα δεν απάντησε σε τηλεφωνική κλήση ή μήνυμα στο WhatsApp, ενώ δεν υπήρξε απάντηση ούτε σε ηλεκτρονικό μήνυμα προς τη Destek.

Παρέμβαση του τουρκικού κρατικού επενδυτικού ταμείου

Παράλληλα με τις εποπτικές και ποινικές κινήσεις, οι τουρκικές αρχές προχώρησαν σε άμεση στήριξη της χρηματιστηριακής αγοράς.

Το Τουρκικό κρατικό επενδυτικό ταμείο αγόρασε μετοχές την Πέμπτη μέσω ETF που διαχειρίζεται η κρατική χρηματιστηριακή Ziraat Portföy, με στόχο να στηρίξει τον δείκτη Borsa Istanbul 30, ο οποίος παρακολουθεί τις 30 μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες της χώρας.

Την ίδια ημέρα, τα δύο ETF της Ziraat Portföy που παρακολουθούν τις τουρκικές τράπεζες και τον δείκτη BIST 30 κατέγραψαν εισροές 4,05 δισ. λιρών, περίπου 83 εκατ. δολαρίων. Πρόκειται για τις μεγαλύτερες ημερήσιες εισροές από τον Απρίλιο του 2025 και συνέβαλαν στην άνοδο κατά 8,9% των τραπεζικών μετοχών.

Νομισματική στήριξη

Η παρέμβαση στην αγορά μετοχών αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας αποκατάστασης της εμπιστοσύνης στο τουρκικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας αύξησε τη χρηματοδότηση μέσω συμφωνιών repos στα 300 δισ. λίρες και δεκαπλασίασε τα όρια διατραπεζικού δανεισμού για τις τράπεζες, παρέχοντας πρόσθετη ρευστότητα σε μια αγορά που βρέθηκε αντιμέτωπη με μαζικές εξαγορές μεριδίων.

Η κρίση ανέδειξε έτσι τους κινδύνους που δημιουργούνται όταν μεγάλα ποσά κεφαλαίων συγκεντρώνονται σε περιορισμένο αριθμό, σχετικά μη ρευστών μετοχών.

Η προσπάθεια των διαχειριστών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των επενδυτών για ρευστοποιήσεις ενίσχυσε την πτώση των μετοχών, προκαλώντας έναν φαύλο κύκλο πωλήσεων, ενώ η κρατική παρέμβαση επιχειρεί πλέον να περιορίσει τις επιπτώσεις και να σταθεροποιήσει την αγορά.

Σύμφωνα με τον δείκτη δισεκατομμυριούχων του Bloomberg, η πτώση της περιουσίας του Κουμόβα τον φέρνει πλέον περίπου στο ίδιο επίπεδο με τον Χαμντί Ουλουκάγια, τουρκικής καταγωγής ιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της Chobani, η περιουσία του οποίου υπολογίζεται στα 10,1 δισ. δολάρια.