Η έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι όπου ζούσε επί 71 χρόνια στάθηκε η αφορμή για να ξεσπάσει ένα πρωτοφανές κύμα κοινωνικών αντιδράσεων στην Ισπανία, φέρνοντας τη στεγαστική κρίση στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης και πυροδοτώντας εξελίξεις που κατέληξαν στην προκήρυξη πρόωρων εκλογών. Η Μαρικάρμεν Αμπασκάλ (Maricarmen Abascal), που πέθανε την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου σε νοσοκομείο της Μαδρίτης, έγινε σύμβολο του αγώνα κατά των εξώσεων, σε μια χώρα όπου η εκτίναξη των ενοικίων και η έλλειψη προσιτής κατοικίας προκαλούν ολοένα μεγαλύτερη κοινωνική δυσαρέσκεια.
Όπως καταγράφει το ισπανικό δημόσιο δίκτυο RTVE, μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, η υπόθεση της Μαρικάρμεν εξελίχθηκε σε πανεθνικό κίνημα διαμαρτυρίας, με εκατοντάδες πολίτες να κατασκηνώνουν σε κεντρικές πλατείες και χιλιάδες να συμμετέχουν σε κινητοποιήσεις, απαιτώντας μέτρα προστασίας των ενοικιαστών. Η κοινωνική πίεση ανάγκασε την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ να αναλάβει πρωτοβουλίες, μετατρέποντας το στεγαστικό σε ένα από τα κρισιμότερα ζητήματα της ισπανικής πολιτικής σκηνής.
Διαδηλωτές συμμετέχουν σε διαδήλωση ζητώντας από τις αρχές να αντιμετωπίσουν τα συνεχιζόμενα προβλήματα στέγασης, στη Μαδρίτη της Ισπανίας, στις 3 Οκτωβρίου 2026 ©ΑΠΕ
Η προσωπική ιστορία της Μαρικάρμεν και το κύμα οργής
Πίσω από τον πολιτικό σεισμό στην Ισπανία βρίσκεται η ιστορία της Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, μιας 87χρονης που αγωνίστηκε να παραμείνει στο σπίτι όπου ζούσε επί 71 χρόνια, στη συνοικία Ρετίρο της Μαδρίτης. Όταν το ακίνητο πέρασε στην ιδιοκτησία επενδυτικού κεφαλαίου, ξεκίνησε μια δικαστική διαμάχη που οδήγησε σε τέσσερις απόπειρες έξωσης. Οι τρεις πρώτες, μία τον Οκτώβριο του 2025 και δύο τον Ιούνιο του 2026, είχαν αποτύχει έπειτα από κινητοποιήσεις πολιτών.
Στις 22 Σεπτεμβρίου, δεκάδες μέλη του Συνδικάτου Ενοικιαστών και τοπικών συλλογικοτήτων διανυκτέρευσαν έξω από το διαμέρισμά της, επιχειρώντας να αποτρέψουν την τέταρτη έξωση. Ωστόσο, το επόμενο πρωί, παρουσία ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων, η 87χρονη, που αντιμετώπιζε κινητικά προβλήματα, απομακρύνθηκε με φορείο και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Gregorio Marañón.
Οι εικόνες της ηλικιωμένης πάνω στο φορείο προκάλεσαν κύμα οργής στην Ισπανία. Όπως καταγράφει το RTVE, εκατοντάδες πολίτες άρχισαν να κατασκηνώνουν στην Πουέρτα δελ Σολ της Μαδρίτης, ενώ οι κινητοποιήσεις εξαπλώθηκαν και σε άλλες πόλεις.
Παράλληλα, δημοσιοποιήθηκε ηχογραφημένο μήνυμα της Μαρικάρμεν προς τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, με το οποίο ζητούσε να απαγορευτούν οι εξώσεις χωρίς εξασφαλισμένη εναλλακτική κατοικία.
Στις 28 Σεπτεμβρίου, η οικογένειά της και η εταιρεία διαχείρισης ακινήτων Urbagestión συμφώνησαν να επιστρέψει στο διαμέρισμα, καταβάλλοντας ενοίκιο που δεν θα ξεπερνούσε το 30% του καθαρού εισοδήματός της. Ωστόσο, η ηλικιωμένη παρέμεινε στο νοσοκομείο.
Υπό την πίεση των κινητοποιήσεων, η κυβέρνηση Σάντσεθ ενέκρινε στις 29 Σεπτεμβρίου δύο έκτακτα νομοθετικά διατάγματα, με μέτρα για τον περιορισμό των εξώσεων, την παράταση των μισθωτηρίων συμβάσεων και την αντιμετώπιση της κερδοσκοπίας στην αγορά ακινήτων.
Ωστόσο, στις 2 Οκτωβρίου, τα διατάγματα απορρίφθηκαν από το ισπανικό Κοινοβούλιο, με τις αρνητικές ψήφους του καταλανικού αυτονομιστικού Junts, του κεντροδεξιού Λαϊκού Κόμματος (PP), του ακροδεξιού Vox και του συντηρητικού UPN της Ναβάρας. Η κοινοβουλευτική ήττα επιτάχυνε τις πολιτικές εξελίξεις, οδηγώντας τον Πέδρο Σάντσεθ στην προκήρυξη πρόωρων εκλογών για τις 29 Νοεμβρίου.
Στις 7 Οκτωβρίου, η Μαρικάρμεν πέθανε σε ηλικία 87 ετών, χωρίς να προλάβει να επιστρέψει στο σπίτι της. Η προσωπική της τραγωδία είχε ήδη μετατραπεί σε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης που μαστίζει την Ισπανία, αναδεικνύοντας την εκτίναξη των ενοικίων, την έλλειψη προσιτής κατοικίας και τον ρόλο των επενδυτικών εταιρειών στην αγορά ακινήτων.
Εκτίναξη ενοικίων και ο ρόλος των επενδυτικών εταιρειών
Η υπόθεση της Μαρικάρμεν ανέδειξε ένα πολύ ευρύτερο οικονομικό πρόβλημα. Σύμφωνα με στοιχεία της πλατφόρμας Idealista, τα ζητούμενα ενοίκια στην Ισπανία αυξήθηκαν κατά 5,8% τον Αύγουστο του 2026 σε ετήσια βάση, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 15,1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
Στη Μαδρίτη, το μέσο ζητούμενο ενοίκιο διαμορφωνόταν στα 23,3 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Αυτό σημαίνει ότι ένα διαμέρισμα 70 τετραγωνικών μπορεί να κοστίζει περίπου 1.630 ευρώ τον μήνα, ποσό απαγορευτικό για μεγάλο μέρος των εργαζομένων.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη σοβαρή έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών. Σύμφωνα με το Reuters, η Τράπεζα της Ισπανίας εκτιμά το στεγαστικό έλλειμμα σε 750.000 κατοικίες, με προοπτική να φτάσει το ένα εκατομμύριο έως το 2028. Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς νέους ηλικίας 18 έως 34 ετών εξακολουθούν να ζουν με τους γονείς τους ή εξαρτώνται οικονομικά από αυτούς.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται και τα επενδυτικά κεφάλαια που αγοράζουν ακίνητα με στόχο την αξιοποίησή τους. Οι οργανώσεις ενοικιαστών κατηγορούν ορισμένες εταιρείες ότι συμβάλλουν στην αύξηση των ενοικίων και στον εκτοπισμό παλαιών μισθωτών.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, οι εταιρείες κατέχουν μόλις το 4,4% των κατοικιών σε εθνικό επίπεδο. Ορισμένοι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι υπερβολικοί περιορισμοί στη δραστηριότητα των επενδυτικών εταιρειών θα μπορούσαν να αποθαρρύνουν τις επενδύσεις στην κατασκευή νέων κατοικιών, επιδεινώνοντας την ήδη σοβαρή έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων. Το βασικό πρόβλημα της ισπανικής αγοράς παραμένει η μεγάλη ανισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση, η οποία τροφοδοτεί την άνοδο των ενοικίων και καθιστά ολοένα δυσκολότερη την πρόσβαση σε προσιτή κατοικία.
Η Μαρικάρμεν δεν πρόλαβε να επιστρέψει στο σπίτι όπου είχε περάσει 71 χρόνια από τη ζωή της. Ούτε να δει την έκβαση της πολιτικής κρίσης που πυροδότησε η έξωσή της. Κατάφερε, όμως, να γίνει το πρόσωπο μιας στεγαστικής κρίσης που επηρεάζει εκατομμύρια Ισπανούς και να βγάλει στην επιφάνεια τη συσσωρευμένη κοινωνική οργή για τα ολοένα ακριβότερα ενοίκια. Μια προσωπική τραγωδία εξελίχθηκε σε πανεθνικό κίνημα, με τις συνέπειές της να φτάνουν μέχρι τις κάλπες.
Ισπανία, διαμαρτυρία για το στεγαστικό, ©EPA/SERGIO PEREZ
