Σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ κυβερνήσεων εξελίσσεται το χρονοδιάγραμμα της επόμενης μεγάλης επιστημονικής έκθεσης του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή.
Το ερώτημα είναι εάν η έβδομη έκθεση αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), γνωστή ως AR7, θα δημοσιευθεί το 2028 ή θα μετατεθεί για το 2029, ενδεχομένως και αργότερα. Ενδεχόμενη καθυστέρηση κινδυνεύει να στερήσει από τις διεθνείς διαπραγματεύσεις του 2028 μια επικαιροποιημένη επιστημονική βάση για τις αποφάσεις περιορισμού των εκπομπών.
Σύμφωνα με τον Guardian, η συνάντηση της IPCC στην Αντίς Αμπέμπα ανεστάλη την Παρασκευή, έπειτα από μία εβδομάδα εργασιών, χωρίς συμφωνία για την ημερομηνία δημοσίευσης. Το αδιέξοδο καταγράφεται λιγότερο από έναν μήνα πριν από τη σύνοδο COP31 στην Τουρκία, αυξάνοντας την πίεση στις κυβερνήσεις να βρουν κοινό βηματισμό.
Ποιες χώρες ζητούν αναβολή
Μια άτυπη ομάδα χωρών, με πρωταγωνιστές τη Σαουδική Αραβία, τη Ρωσία και την Ινδία και με τη συμμετοχή της Κίνας και της Κένυας, αντιτίθεται στη δημοσίευση της έκθεσης το 2028. Το βασικό επιχείρημά τους είναι ότι η κλιματική επιστήμη κυριαρχείται από τις ανεπτυγμένες οικονομίες, με αποτέλεσμα, όπως υποστηρίζουν, τα ευρήματα να επηρεάζονται από αυτή την ανισορροπία. Ζητούν μεγαλύτερη εκπροσώπηση της έρευνας και των επιστημόνων από τις αναπτυσσόμενες χώρες.
Η ανάγκη ευρύτερης συμμετοχής αναγνωρίζεται και από επιστήμονες και οργανώσεις που διαφωνούν με την αναβολή. Η σύγκρουση αφορά κυρίως το κατά πόσον η μετάθεση της δημοσίευσης θα διορθώσει το πρόβλημα ή θα καθυστερήσει κρίσιμες αποφάσεις.
Ειδικά για τη Σαουδική Αραβία, ο Guardian επισημαίνει ότι έχει επιδιώξει και στο παρελθόν να αποδυναμώσει διατυπώσεις εκθέσεων της IPCC, ενώ αναφέρει συμμετοχή εργαζομένων της πετρελαϊκής της εταιρείας και επιστημόνων με δεσμούς με τον κλάδο στις επιτροπές του οργανισμού.
Γιατί το 2028 είναι κρίσιμο
Η προθεσμία συνδέεται με τον δεύτερο παγκόσμιο απολογισμό της Συμφωνίας του Παρισιού, που προβλέπεται για το 2028. Πρόκειται για τη διαδικασία αξιολόγησης της συλλογικής προόδου απέναντι στους διεθνείς κλιματικούς στόχους, μεταξύ των οποίων η προσπάθεια περιορισμού της ανόδου της θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό Κελσίου.
Η επιστημονική αποτίμηση της IPCC αποτελεί βασικό εργαλείο για αυτές τις συζητήσεις. Μια μετάθεση για το 2029 θα σήμαινε ότι οι κυβερνήσεις θα διαπραγματεύονταν στην COP33 χωρίς να έχουν στη διάθεσή τους τη νέα ολοκληρωμένη αξιολόγηση. Για πολλούς επιστήμονες, επομένως, το χρονοδιάγραμμα επηρεάζει την ποιότητα και τη φιλοδοξία των επόμενων δεσμεύσεων για τη μείωση των εκπομπών.
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, μεγάλο μέρος της επιστημονικής έρευνας που θα αξιοποιηθεί στην AR7 έχει ήδη δημοσιευθεί και βρίσκεται υπό αξιολόγηση. Καθώς οι εκθέσεις απαιτούν πολυετή προετοιμασία, η ενσωμάτωση νέων πηγών σε προχωρημένο στάδιο είναι δυσκολότερη.
Μια πιθανή συμβιβαστική λύση είναι να διατηρηθεί το 2028 για το πρώτο μέρος της έκθεσης, που αφορά τη φυσική επιστήμη του κλίματος, και να δοθεί περισσότερος χρόνος στα υπόλοιπα μέρη, τα οποία εξετάζουν τις επιπτώσεις και τις λύσεις. Ταυτόχρονα, θα μπορούσαν να ξεκινήσουν αλλαγές στις διαδικασίες, ώστε να ενσωματώνεται περισσότερη έρευνα από τον αναπτυσσόμενο κόσμο.
Διχασμένες οι οργανώσεις, συνεχίζουν οι επιστήμονες
Η αντιπαράθεση διχάζει και την κοινωνία των πολιτών. Ορισμένες οργανώσεις θεωρούν ότι η αναβολή απειλεί την πρόοδο στη μείωση των εκπομπών. Άλλες υποστηρίζουν ότι η ουσιαστική συμμετοχή των αναπτυσσόμενων χωρών είναι εξίσου σημαντική με την ταχύτητα. Ο Μοχάμεντ Άντοου, διευθυντής της δεξαμενής σκέψης Power Shift Africa, ζητεί χρηματοδότηση από τις πλούσιες χώρες για την ενίσχυση αυτής της συμμετοχής, προειδοποιώντας παράλληλα ότι οι δίκαιες ενστάσεις δεν πρέπει να γίνουν άλλοθι ατέρμονων καθυστερήσεων.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, 117 επιστήμονες, πολλοί από αναπτυσσόμενες χώρες, δήλωσαν με ανοικτή επιστολή ότι θα συνεχίσουν την εργασία τους. Υποστηρίζουν ότι η νέα αξιολόγηση αξιοποιεί ευρύτερη βάση τεκμηρίωσης, συμπεριλαμβανομένων μη αγγλόφωνων πηγών, έρευνας από τον Παγκόσμιο Νότο και γνώσης αυτόχθονων και τοπικών κοινοτήτων.
Ο πρόεδρος της IPCC, Τζιμ Σκία, έχει δεσμευθεί για επανάληψη της συνεδρίασης το συντομότερο δυνατόν. Η εκκρεμότητα μεταφέρεται πλέον και στην COP31, όπου οι κυβερνήσεις θα κληθούν να δείξουν εάν μπορούν να συμφωνήσουν εγκαίρως στους όρους της επιστημονικής ενημέρωσης που χρειάζονται για τις αποφάσεις τους.
