Η πρόωρη αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ανοίγει τη μάχη της διαδοχής, με τον Ολλανδό Κλάας Κνοτ και τον Ισπανό Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος να εμφανίζονται ως τα δύο μεγάλα φαβορί.
Στο παρασκήνιο εξελίσσεται ένα σύνθετο πολιτικό παζάρι μεταξύ Παρισιού, Βερολίνου και Μαδρίτης για την κατανομή των κορυφαίων θέσεων στην ΕΚΤ.
Η ανακοίνωση της Κριστίν Λαγκάρντ ότι θα αποχωρήσει από την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις 7 Φεβρουαρίου 2027, εννέα μήνες πριν από την ολοκλήρωση της θητείας της, επιταχύνει τις διεργασίες για τη διαδοχή της και πυροδοτεί ένα νέο γύρο διαπραγματεύσεων μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Η αποχώρησή της συμπίπτει με μια ευρύτερη αναδιάταξη στην κορυφή της ΕΚΤ, καθώς η Ιζαμπέλ Σνάμπελ εγκαταλείπει την Εκτελεστική Επιτροπή τον Ιανουάριο για να αναλάβει υψηλόβαθμη θέση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ενώ η θητεία του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν ολοκληρώνεται τον Μάιο.
Όπως μεταδίδουν το Reuters και το Bloomberg, οι τρεις αυτές αλλαγές δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια συνολική συμφωνία μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, με την προεδρία της ΕΚΤ να αποτελεί το σημαντικότερο διαπραγματευτικό χαρτί.
Κλάας Κνοτ: Το φαβορί που μπορεί να εξασφαλίσει τη στήριξη της Γαλλίας
Ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας, Κλάας Κνοτ, συγκαταλέγεται στους επικρατέστερους διαδόχους της Λαγκάρντ. Ο 59χρονος οικονομολόγος διετέλεσε επικεφαλής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας από το 2011 έως το 2025, ενώ συμμετείχε επί 14 χρόνια στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.
Αρχικά είχε συγκρουστεί με την ιδιαίτερα χαλαρή νομισματική πολιτική του Μάριο Ντράγκι, ωστόσο επί προεδρίας Λαγκάρντ υιοθέτησε περισσότερο συναινετική στάση, διατηρώντας τη φήμη ενός πραγματιστή που τάσσεται υπέρ της νομισματικής πειθαρχίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η Γαλλία θα μπορούσε να στηρίξει την υποψηφιότητά του στο πλαίσιο μιας συμφωνίας που θα εξασφάλιζε σε Γάλλο υποψήφιο τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ.
Το συγκεκριμένο σενάριο φέρεται να έχει τη στήριξη του Εμανουέλ Μακρόν, αν και ενδέχεται να συναντήσει αντιστάσεις από τη Γερμανία.
Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος: Ο ισχυρός αντίπαλος από την Ισπανία
Ο δεύτερος βασικός διεκδικητής είναι ο 55χρονος Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας και νυν γενικός διευθυντής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS). Ο Ισπανός οικονομολόγος θεωρείται μετριοπαθής και πραγματιστής, με έμφαση στην ανάλυση των οικονομικών δεδομένων και στην επίτευξη συναινέσεων.
Κατά τη θητεία του στην ισπανική κεντρική τράπεζα, από το 2018 έως το 2024, διαχειρίστηκε την περίοδο της πανδημίας, την εκτίναξη του πληθωρισμού και τον ιστορικό κύκλο αυξήσεων των επιτοκίων.
Η υποψηφιότητά του έχει την ανοιχτή υποστήριξη του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος έχει εξάρει τις ηγετικές ικανότητες και την τεχνογνωσία του.
Ο γερμανικός παράγοντας
Στη λίστα των υποψηφίων βρίσκεται και ο επικεφαλής της Bundesbank, Γιοάχιμ Νάγκελ, αν και οι πιθανότητές του θεωρούνται μικρότερες.
Η Γερμανία δεν έχει αναλάβει ποτέ την προεδρία της ΕΚΤ, ωστόσο διαθέτει ήδη ισχυρή παρουσία σε κορυφαίες ευρωπαϊκές θέσεις, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και την Κλάουντια Μπουχ στην εποπτεία των ευρωπαϊκών τραπεζών.
Το Βερολίνο ενδέχεται επομένως να επικεντρωθεί στη διεκδίκηση άλλων αξιωμάτων, κυρίως της θέσης που αφήνει η Σνάμπελ. Στο παρασκήνιο έχουν ακουστεί επίσης τα ονόματα των Μάρκους Μπρούνερμαϊερ, Ουλρίκε Μαλμεντίερ και Τομπίας Άντριαν, καθώς και των Σαμπίνε Μάουντερερ και Φρίτσι Κέλερ-Γκάιμπ.
Από τη γαλλική πλευρά, πιθανοί διεκδικητές της θέσης του επικεφαλής οικονομολόγου είναι η Λοράνς Μπουν και η Ανιές Μπενασί-Κερέ.
Το πολιτικό στοίχημα του Μακρόν
Η χρονική συγκυρία της αποχώρησης Λαγκάρντ αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία λόγω των γαλλικών προεδρικών εκλογών την άνοιξη του 2027.
Η πρόωρη διαδοχή δίνει στον Εμανουέλ Μακρόν τη δυνατότητα να επηρεάσει την επιλογή της νέας ηγεσίας της ΕΚΤ πριν εγκαταλείψει το Μέγαρο των Ηλυσίων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν ισχυρή δυναμική της γαλλικής ακροδεξιάς.
Το ενδεχόμενο εκλογικής επικράτησης της Μαρίν Λεπέν ενισχύει την πίεση για επίτευξη συμφωνίας το συντομότερο δυνατό.
Πάντως, η τελική επιλογή παραμένει ανοιχτή. Όπως επισημαίνουν αναλυτές στο Bloomberg, οι διαπραγματεύσεις για τις κορυφαίες θέσεις της ΕΚΤ είναι εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθούν, καθώς οι πολιτικές ισορροπίες μπορούν να ανατρέψουν ακόμη και τα ισχυρότερα προγνωστικά.
Προς το παρόν, Κνοτ και Ερνάντεθ ντε Κος διατηρούν το προβάδισμα.
