Ισχυρό πλήγμα στα οικονομικά αποτελέσματα της Japan Tobacco (JT) προκαλεί η πρόσφατη απόφαση της ρωσικής κυβέρνησης να θέσει υπό τον έλεγχό της το σύνολο των επτά θυγατρικών του ιαπωνικού ομίλου στη χώρα. Η εξέλιξη υποχρεώνει την εταιρεία, παραγωγό – μεταξύ άλλων – των γνωστών εμπορικών σημάτων Winston και Mevius, να καταγράψει έκτακτη επιβάρυνση 1,4 τρισ. γεν, περίπου 8,9 δισ. δολαρίων, καθώς δεν μπορεί πλέον να ασκεί διοικητικό και επιχειρησιακό έλεγχο στις συγκεκριμένες δραστηριότητες.
Η εξέλιξη αλλάζει ριζικά την οικονομική εικόνα του ομίλου για το σύνολο της χρήσης. Σύμφωνα με τη νέα πρόβλεψη της εταιρείας, αντί για λειτουργικά κέρδη ύψους 1 τρισ. γεν, η JT αναμένει πλέον λειτουργικές ζημιές 368 δισ. γεν. Παράλληλα, η εκτίμηση για τα έσοδα μειώθηκε κατά 63 δισ. γεν, στα 3,8 τρισ. γεν.
Η ανατροπή στις προβλέψεις συνδέεται με το καθεστώς προσωρινής διαχείρισης που επέβαλε η Μόσχα στις θυγατρικές της εταιρείας. Αν και η Japan Tobacco υποστηρίζει ότι εξακολουθεί να κατέχει έμμεσα το 100% των επηρεαζόμενων επιχειρήσεων, οι περιορισμοί που έχουν επιβληθεί δεν της επιτρέπουν πλέον να ασκεί τα δικαιώματα του μετόχου ή να λαμβάνει αποφάσεις για τη λειτουργία τους. Ως αποτέλεσμα, βάσει των διεθνών λογιστικών προτύπων IFRS, αναγκάζεται να τις αφαιρέσει από τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της.
Η στρατηγική σημασία της ρωσικής αγοράς
Η απώλεια ελέγχου αποτελεί σημαντικό πλήγμα, καθώς η Ρωσία συγκαταλεγόταν στις σημαντικότερες διεθνείς αγορές της Japan Tobacco. Η εταιρεία δραστηριοποιείται στη χώρα από το 1999, απασχολεί περίπου 4.000 εργαζομένους και διαθέτει παραγωγικές εγκαταστάσεις, μεταξύ άλλων, στην Αγία Πετρούπολη και στο Ροστόφ επί του Ντον.
Η παρουσία της ενισχύθηκε σημαντικά το 2018, όταν προχώρησε στην εξαγορά της Donskoy Tabak έναντι 1,6 δισ. δολαρίων. Μέχρι πρόσφατα, ο όμιλος κατείχε περίπου το 41% της αγοράς συμβατικών τσιγάρων στη Ρωσία. Η συγκεκριμένη δραστηριότητα αντιστοιχούσε περίπου στο 10% των συνολικών πωλήσεων και στο ένα τέταρτο των προσαρμοσμένων λειτουργικών κερδών του ομίλου.
Περικοπές στις αμοιβές και στο μέρισμα
Η αρνητική εξέλιξη αποτυπώνεται και στην πολιτική αμοιβών της διοίκησης. Ο πρόεδρος, ο αντιπρόεδρος και τρία εκτελεστικά στελέχη θα υποστούν μείωση αποδοχών κατά 50% για δύο μήνες, ενώ τα εκτελεστικά μέλη δεν θα λάβουν τα ετήσια μπόνους για τη χρήση του 2026.
Η JT μειώνει κατά το ήμισυ την πρόβλεψη για το μέρισμα του δεύτερου εξαμήνου, στα 68 γεν ανά μετοχή από 136 γεν προηγουμένως.
Οι μετοχές της εταιρείας έχουν υποχωρήσει περίπου 25% από τότε που η Ρωσία κινήθηκε προς την ανάληψη ελέγχου των περιουσιακών της στοιχείων, εξανεμίζοντας σχεδόν όλα τα κέρδη που είχαν καταγράψει από την αρχή του έτους.
Στροφή σε αγορές εκτός Ρωσίας
Παρά το ισχυρό πλήγμα, η διοίκηση της Japan Tobacco δεν προτίθεται να αλλάξει ριζικά τη στρατηγική της. Όπως δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος Takehiko Tsutsui, ο όμιλος θα συνεχίσει να επενδύει στις βασικές αγορές του, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα προϊόντα μειωμένου κινδύνου, όπως οι συσκευές θερμαινόμενου καπνού Ploom.
Εξαιρουμένης της Ρωσίας, μάλιστα, η εταιρεία προβλέπει ότι τα προσαρμοσμένα λειτουργικά κέρδη της θα αυξάνονται με μέσο ετήσιο ρυθμό άνω του 10% κατά την περίοδο 2027-2029, σε σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες.
Η υπόθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα παρεμβάσεων της Μόσχας σε επιχειρήσεις ξένων συμφερόντων. Από τον Σεπτέμβριο, υπό προσωρινή διαχείριση έχουν τεθεί και περιουσιακά στοιχεία εταιρειών όπως η Nestlé, η Auchan και η γερμανική Metro.
Η εξέλιξη επιβαρύνει περαιτέρω τις σχέσεις Ιαπωνίας και Ρωσίας, σε μια περίοδο κατά την οποία το Τόκιο συμμετέχει στις δυτικές κυρώσεις κατά της Μόσχας.
