Με διαφορετικούς κανόνες οργανώνονται φέτος οι καλοκαιρινές άδειες, καθώς το νέο πλαίσιο για την ετήσια κανονική άδεια φέρνει μεγαλύτερη ευελιξία στον τρόπο με τον οποίο οι εργαζόμενοι μπορούν να αξιοποιούν τις ημέρες που δικαιούνται.
Η βασική αλλαγή δεν έχει να κάνει με το πόσες ημέρες άδειας δικαιούται κάθε εργαζόμενος, καθώς αυτό εξακολουθεί να καθορίζεται από την προϋπηρεσία και την εργατική νομοθεσία. Αυτό που αλλάζει είναι κυρίως ο τρόπος με τον οποίο η άδεια μπορεί να χορηγείται και να μοιράζεται μέσα στη χρονιά.
Μέχρι σήμερα, η κανονική άδεια αντιμετωπιζόταν κατά κανόνα ως ενιαίο διάστημα απουσίας από την εργασία, ενώ η τμηματική χορήγησή της αποτελούσε περισσότερο εξαίρεση και απαιτούσε συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Από το 2026, ο εργαζόμενος έχει τη δυνατότητα να μοιράζει την άδειά του σε περισσότερες χρονικές περιόδους, αρκεί να υπάρχει συνεννόηση με τον εργοδότη.
Στην πράξη, ένας μισθωτός δεν είναι πλέον υποχρεωμένος να συγκεντρώνει όλη την άδειά του σε ένα μεγάλο καλοκαιρινό διάστημα. Μπορεί, για παράδειγμα, να πάρει δύο εβδομάδες τον Αύγουστο, να κρατήσει ορισμένες ημέρες για το φθινόπωρο και να αξιοποιήσει ακόμη ένα μέρος της άδειας την περίοδο των Χριστουγέννων, εφόσον αυτό συμφωνηθεί με την επιχείρηση.
Το νέο καθεστώς, ωστόσο, δεν μετατρέπει την κανονική άδεια σε μεμονωμένες ημέρες απουσίας. Για να διατηρείται ο χαρακτήρας της πραγματικής ξεκούρασης, κάθε τμήμα άδειας πρέπει να έχει ελάχιστη συνεχόμενη διάρκεια. Για εργαζόμενους με πενθήμερο, απαιτούνται τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες ανά τμήμα άδειας, ενώ για όσους εργάζονται με εξαήμερο το αντίστοιχο ελάχιστο όριο είναι έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες.
Καθοριστικός παραμένει ο ρόλος της συμφωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές. Ο χρόνος χορήγησης της άδειας εξακολουθεί να προκύπτει ύστερα από συνεννόηση εργοδότη και εργαζομένου, ώστε να λαμβάνονται υπόψη τόσο οι προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες του μισθωτού όσο και οι λειτουργικές ανάγκες της επιχείρησης. Σε περίπτωση διαφωνιών, η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί τον εποπτικό και παρεμβατικό της ρόλο.
Τι ισχύει για τις επιχειρήσεις
Αλλαγές υπάρχουν και στο διοικητικό σκέλος για τις επιχειρήσεις. Από το 2026 καταργήθηκε η υποχρέωση προαναγγελίας της άδειας στο πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ», μια διαδικασία που επιβάρυνε κυρίως τα λογιστήρια και τα τμήματα προσωπικού, ειδικά τους θερινούς μήνες. Πλέον, η άδεια καταχωρίζεται απολογιστικά, μέσα στον επόμενο μήνα από τη χορήγησή της.
Παρά τις αλλαγές, παραμένουν σε ισχύ οι βασικές δικλίδες προστασίας της κανονικής άδειας. Οι ημέρες που δικαιούται κάθε εργαζόμενος εξακολουθούν να συνδέονται με την προϋπηρεσία του, ενώ η άδεια δεν μπορεί να αντικατασταθεί με χρηματική αποζημίωση, εκτός εάν λυθεί η εργασιακή σχέση.
Επίσης, εξακολουθεί να ισχύει η πρόβλεψη ότι τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων μιας επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει άδεια στο διάστημα από την 1η Μαΐου έως τις 30 Σεπτεμβρίου. Η συγκεκριμένη ρύθμιση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για κλάδους που παρουσιάζουν αυξημένη εποχική δραστηριότητα, όπως ο τουρισμός, η εστίαση και το λιανεμπόριο.
Το φετινό καλοκαίρι λειτουργεί ουσιαστικά ως η πρώτη μεγάλη δοκιμή του νέου συστήματος στην αγορά εργασίας. Εργαζόμενοι και επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο, το οποίο επιχειρεί να συνδυάσει την ανάγκη για πραγματική ανάπαυση με τις απαιτήσεις της σύγχρονης οργάνωσης της εργασίας. Ένας εργαζόμενος με πενθήμερο που δικαιούται 20 ημέρες άδειας μπορεί να τις κατανείμει, για παράδειγμα, σε 10 εργάσιμες ημέρες τον Αύγουστο, 5 ημέρες τον Οκτώβριο και άλλες 5 ημέρες την περίοδο των Χριστουγέννων. Η κατανομή αυτή είναι συμβατή με το νέο πλαίσιο, καθώς κάθε τμήμα καλύπτει το ελάχιστο όριο των πέντε συνεχόμενων εργάσιμων ημερών.
Αντίστοιχα, εργαζόμενος με εξαήμερη απασχόληση, όπως για παράδειγμα σε κατάστημα λιανικής, μπορεί να λάβει την άδειά του σε περισσότερες περιόδους, αρκεί κάθε τμήμα να περιλαμβάνει τουλάχιστον έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες.
Αυτό που δεν επιτρέπεται είναι η χρήση της κανονικής άδειας με τρόπο αποσπασματικό, όπως μία ημέρα κάθε εβδομάδα ή μεμονωμένες Παρασκευές μέσα στο καλοκαίρι. Το νέο σύστημα δίνει μεγαλύτερη ευελιξία, αλλά δεν επιτρέπει τη μετατροπή της ετήσιας άδειας σε διάσπαρτες ημερήσιες απουσίες.
Σε μικρές επιχειρήσεις, όπου ενδέχεται πολλοί εργαζόμενοι να ζητήσουν άδεια τον Αύγουστο, ο εργοδότης μπορεί να προτείνει διαφορετική κατανομή ημερομηνιών, ώστε να συνεχιστεί ομαλά η λειτουργία της επιχείρησης. Η τελική χορήγηση, όμως, εξακολουθεί να βασίζεται στη συμφωνία των δύο πλευρών.
