Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην αγορά της φέτας, με τη Μυτιλήνη να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, μετά την απελευθέρωση ποσοτήτων που για αρκετό διάστημα είχαν παραμείνει στο νησί λόγω των περιορισμών που συνδέθηκαν με τον αφθώδη πυρετό. Οι ποσότητες αυτές, που μέχρι πρότινος δεν μπορούσαν να διακινηθούν εκτός Λέσβου, αρχίζουν πλέον να επανεμφανίζονται στα ράφια της οργανωμένης λιανικής, δημιουργώντας συνθήκες έντονου ανταγωνισμού στις τιμές.
Στην αγορά καταγράφονται ήδη επιθετικές προσφορές σε φέτα προέλευσης Μυτιλήνης, με στόχο αφενός την απορρόφηση των αποθεμάτων που είχαν συσσωρευθεί και αφετέρου την επανατοποθέτηση των τοπικών προϊόντων στο καλάθι του καταναλωτή. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το ζητούμενο για τις επιχειρήσεις του νησιού δεν είναι μόνο να διαθέσουν τις ποσότητες που έμειναν πίσω, αλλά και να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη του καταναλωτικού κοινού, μετά την περίοδο αβεβαιότητας που προκάλεσαν οι υγειονομικοί περιορισμοί.
Στο πλαίσιο αυτό, οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ αξιοποιούν τις προσφορές ως βασικό εργαλείο επανεισόδου των προϊόντων αυτών στην αγορά. Ενδεικτικά, στην αγορά αναφέρονται πολύ χαμηλές τιμές τιμές, κοντά στα 9,95 ευρώ το κιλό, για φέτα Μυτιλήνης κοπής στα ψυγεία της Μασούτης, ενώ σε άλλη περίπτωση, στα ψυγεία των My market, γίνεται λόγος ακόμη και για τιμή στα 8,95 ευρώ το κιλό για τη χύμα φέτα κοπής. Πρόκειται για επίπεδα που κινούνται χαμηλότερα από την τρέχουσα εικόνα της αγοράς, όπου οι προσφορές στη φέτα διαμορφώνονται συνήθως κοντά στα 10,95 ευρώ το κιλό.
Αγορά δύο ταχυτήτων: Οι χαμηλές τιμές στη Λέσβο και ο ισχυρός ανταγωνισμός στην ηπειρωτική Ελλάδα
Η πίεση στις τιμές δεν είναι τυχαία. Η Λέσβος, σύμφωνα με ανθρώπους της αγοράς, είχε φέτος σχετικά χαμηλότερο κόστος γάλακτος, παρά τα προβλήματα που αντιμετώπισε. Οι τιμές παραγωγού στο νησί φέρονται να κινήθηκαν χαμηλότερα κατά περίπου 15 έως 20 λεπτά το κιλό σε σχέση με άλλες περιοχές, με αναφορές για επίπεδα γύρω από το 1,40 έως 1,45 ευρώ το κιλό. Αυτό δίνει μεγαλύτερα περιθώρια στις τοπικές επιχειρήσεις να κινηθούν πιο επιθετικά στο ράφι, ειδικά σε μια περίοδο που χρειάζονται γρήγορη επανεκκίνηση των πωλήσεων.
Στον αντίποδα βρίσκεται η υπόλοιπη Ελλάδα, όπου το κόστος της πρώτης ύλης παραμένει ιδιαίτερα υψηλό και αυτήν την περίοδο παίκτες από την ηπειρωτική χώρα ανταγωνίζονται για το ποιος θα δώσει την υψηλότερη τιμή για να διασφαλίσει τις απαιτούμενες ποσότητες γάλακτος. Στην ευρύτερη ζώνη από την Πάτρα έως τα Ιωάννινα, η τιμή του γάλακτος φέρεται να κινείται ακόμη και κοντά στο 1,70 ευρώ το κιλό, διαμορφώνοντας ένα εντελώς διαφορετικό κόστος παραγωγής για τις τυροκομικές επιχειρήσεις. Σε αυτές τις συνθήκες, αρκετοί παραγωγοί θεωρούν αναπόφευκτες τις ανατιμήσεις, ιδίως σε κωδικούς που οι τιμές είχαν μείνει χαμηλά και δεν αντανακλούν πλέον το πραγματικό κόστος.
Αύξηση στα 0,50 ευρώ το κιλό το προσεχές διάστημα
Ήδη αρκετές γαλακτοβιομηχανίες και τυροκομικές επιχειρήσεις έχουν προχωρήσει ή προετοιμάζουν ανατιμήσεις, κυρίως σε προϊόντα και κωδικούς όπου οι προηγούμενες τιμές θεωρούνται πλέον χαμηλές σε σχέση με το κόστος παραγωγής. Οι τελευταίες αυξήσεις, σύμφωνα με την αγορά, έχουν τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Απριλίου, αλλά δεν έχουν περάσει ακόμη πλήρως στο ράφι. Εκτιμάται ότι η τελική επιβάρυνση για τον καταναλωτή μπορεί να φτάσει περίπου τα 50 λεπτά το κιλό, ανάλογα με την αλυσίδα, τον προμηθευτή και το είδος της συμφωνίας.
Το παράδοξο είναι ότι οι προσφορές για τη φέτα συνεχίζονται, παρά το γεγονός ότι το κόστος πρώτης ύλης και παραγωγής ανεβαίνει. Αυτό συμβαίνει επειδή μεγάλο μέρος των εμπορικών συμφωνιών μεταξύ βιομηχανίας και λιανεμπορίου έχει κλειστεί εκ των προτέρων. Οι προσφορές, δηλαδή, δεν αποφασίζονται πάντα με βάση την τρέχουσα εικόνα αποθεμάτων ή κόστους, αλλά αποτελούν μέρος ετήσιων συμφωνιών για τον αριθμό και τη συχνότητα των προωθητικών ενεργειών. Έτσι, ακόμη και επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος γάλακτος είναι υποχρεωμένες να στηρίξουν προγραμματισμένες προσφορές στα σούπερ μάρκετ.
Πίεση στις τιμές από τη φέτα Μυτιλήνης
Σε αυτό το περιβάλλον, η φέτα Μυτιλήνης λειτουργεί προσωρινά ως παράγοντας πίεσης στις τιμές, κυρίως λόγω της ανάγκης για να πουληθούν οι ποσότητες που είχαν εγκλωβιστεί στο νησί το προηγούμενο διάστημα λόγω του αφθώδους πυρετού και απαγορευόταν η διάθεσή τους στην αγορά. Η εικόνα όμως αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα γενικευμένη αποκλιμάκωση στην αγορά. Αντιθέτως, για το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής παραγωγής το κόστος παραμένει αυξημένο και οι ανατιμήσεις μοιάζει δύσκολο να αποφευχθούν.
Η μάχη, επομένως, μεταφέρεται στο ράφι. Από τη μία πλευρά, οι προσφορές στη φέτα Μυτιλήνης δημιουργούν χαμηλότερα σημεία τιμών και πιέζουν τον ανταγωνισμό. Από την άλλη, οι επιχειρήσεις της υπόλοιπης Ελλάδας καλούνται να διαχειριστούν υψηλότερο κόστος γάλακτος, περιορισμένη διαθεσιμότητα πρώτης ύλης και συμφωνίες με τη λιανική, που δεν επιτρέπουν πάντα άμεση αναπροσαρμογή τιμών. Για τον καταναλωτή, το αποτέλεσμα είναι μια αγορά δύο ταχυτήτων. Αφενός με προσωρινές ευκαιρίες σε συγκεκριμένους κωδικούς και περιοχές προέλευσης, αφετέρου με μια γενικότερη τάση ανόδου στις τιμές της φέτας και των τυροκομικών προϊόντων.
