Από μία μικρή μονάδα τυποποίησης ελιάς στο Μοσχάτο έως την παρουσία σε 33 αγορές του εξωτερικού, η πορεία της Xenia αποτυπώνει την εξέλιξη ενός ελληνικού brand που χτίστηκε πάνω στα προϊόντα της ελληνικής γης. Η εταιρεία ιδρύθηκε από τον Γεράσιμο Βασιλόπουλο, τον άνθρωπο που συνέδεσε το όνομά του με την ανάπτυξη της αλυσίδας σούπερ μάρκετ ΑΒ Βασιλόπουλος, σε μία περίοδο κατά την οποία η ελληνική ελιά διακινούνταν κυρίως χύμα, σε σακιά ή με άλλους παραδοσιακούς τρόπους.
Η ίδρυση της δραστηριότητας τοποθετείται χρονικά στα μέσα της δεκαετίας του 1960, όταν ο Γεράσιμος Βασιλόπουλος δημιούργησε στο Μοσχάτο μία μικρή μονάδα τυποποίησης ελιάς. Αποτέλεσε την πρώτη οργανωμένη προσπάθεια στην Ελλάδα, προκειμένου να περάσει η ελιά από τη χύμα διάθεση στη συσκευασμένη μορφή, με στόχο να αποκτήσει προστιθέμενη αξία και να μπορέσει να ταξιδέψει οργανωμένα στην εσωτερική και διεθνή αγορά.
Τα προϊόντα της ελληνικής γης
Με καταγωγή από την Αγία Κυριακή Ηλείας, ο Γεράσιμος Βασιλόπουλος είχε ως όραμα να κάνει γνωστά τα βασικά προϊόντα της ελληνικής γης σε όλο τον κόσμο, θεωρώντας τα ιδανικούς πρεσβευτές της χώρας. Η ονομασία Xenia προήλθε από τη λέξη «φιλοξενία», θέλοντας να σηματοδοτήσει την έννοια της ελληνικής ταυτότητας που συνόδευε τα προϊόντα.
Κομβικό σημείο στην εξέλιξη της εταιρείας αποτέλεσε το 1990, όταν δημιουργήθηκε το εργοστάσιο της Xenia στον Καρδαμά Ηλείας. Στόχος ήταν η τυποποίηση, η διανομή και η πώληση των προϊόντων, με αξιοποίηση και της Ατλάντα Διανομές, εταιρείας στην οποία επίσης είχε ιδρυτικό ρόλο ο Γεράσιμος Βασιλόπουλος. Με τον τρόπο αυτό, η Xenia απέκτησε παραγωγική βάση στην Ηλεία, κοντά στον τόπο καταγωγής του ιδρυτή της, αλλά και οργανωμένο κανάλι διανομής στην αγορά.
H εξαγορά της πλειοψηφίας από την Μαρία Βασιλοπούλου
Η επόμενη κομβική αλλαγή ήρθε το 2014, όταν ο Χάρης Αναγνωστόπουλος απέκτησε την πλειοψηφία της εταιρείας από την κόρη του Γεράσιμου Βασιλόπουλου, ο οποίος είχε φύγει από τη ζωή το 2006. Η Μαρία Βασιλοπούλου διατηρεί έως σήμερα ποσοστό 22% στην επιχείρηση. Ο κ. Αναγνωστόπουλος ανέλαβε τη Xenia έχοντας προηγούμενη εμπειρία ως διευθύνων σύμβουλος της Georgia Pacific που μεταξύ άλλων διακινούσε στην Ελλάδα τα χαρτικά Delica, ενώ είχε την ευθύνη για εργοστάσια σε Ελλάδα και Ρουμανία και για την παρουσία της εν λόγω εταιρείας σε οκτώ χώρες.
Από τα 8 εκατομμύρια στα 27 εκατομμύρια ευρώ
Υπό τη νέα ιδιοκτησιακή και διοικητική δομή, η Xenia αναπτύχθηκε σημαντικά. Από κύκλο εργασιών περίπου 8 εκατ. ευρώ όταν την απέκτησε ο σημερινός της βασικός μέτοχος, τα τελευταία χρόνια έφτασε στα 27 εκατ. ευρώ, με ενίσχυση της κερδοφορίας, ισχυρή χρηματοοικονομική βάση και περιορισμένο δανεισμό.
Το 2024 ο τζίρος διαμορφώθηκε στα 30 εκατ. ευρώ, εξέλιξη που συνδέεται με τις πολύ υψηλές τιμές στο ελαιόλαδο, οι οποίες αύξησαν την αξία των πωλήσεων. Η καθαρή κερδοφορία μετά από φόρους την ίδια χρονιά ανήλθε σε 1 εκατ. ευρώ, έναντι 1,16 εκατ. ευρώ το 2023, ενώ σύμφωνα με τον κ. Αναγνωστόπουλο η κερδοφορία του 2025 κινήθηκε στα ίδια επίπεδα με το 2024. Το 2025 κατέγραψε κύκλο εργασιών 27 εκατ. ευρώ και EBITDA 1,5 εκατ. ευρώ, απασχολώντας 85 εργαζομένους. Οι εγκαταστάσεις της στον Καρδαμά αναπτύσσονται σε έκταση 120 στρεμμάτων, με κτιριακές υποδομές 7.000 τετραγωνικών μέτρων. Διαθέτει δύο γραμμές παραγωγής ελαιολάδου και τρεις γραμμές συσκευασίας ελιάς. Η ετήσια παραγωγική δυνατότητα ανέρχεται σε 8.000 τόνους συσκευασμένου εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου και 12.000 τόνους συσκευασμένης ελιάς. Στην πράξη, η ετήσια παραγωγή κινείται περίπου στους 2.000 τόνους ελαιολάδου και στους 4.000 τόνους ελιάς, με την εταιρεία να επιδιώκει να αναπτύξει έτι περαιτέρω το δίκτυό της προκειμένου να καλύψει ακόμα περισσότερο την απόσταση πραγματικής παραγωγής και παραγωγικής δυνατότητας, αυξάνοντας ταυτόχρονα το τζίρο της.
Η προϊοντική γκάμα της εταιρείας περιλαμβάνει εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, ελιές, πάστα ελιάς και τουρσί. Επιπλέον, η Xenia συνδέεται και με την πρώτη παραγωγή πάστας ελιάς στην Ελλάδα, μία συνταγή που έφερε στη χώρα ο Γεράσιμος Βασιλόπουλος. Στα προϊόντα της περιλαμβάνεται και η κάπαρη, η οποία εισάγεται από το Μαρόκο λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας του αυτοφυούς προϊόντος στην Ελλάδα.
Πρώτος παίκτης στην ελιά στην Ελλάδα
Στην εγχώρια αγορά, η εταιρεία διαθέτει ισχυρή θέση, καθώς θεωρείται η πρώτη σε μερίδιο στην ελιά και συγκαταλέγεται στους βασικούς παίκτες του συσκευασμένου ελαιολάδου. Η Ελλάδα αντιπροσωπεύει περίπου το 60% του τζίρου, ενώ το υπόλοιπο 40% προέρχεται από τις εξαγωγές. Η Xenia διαθέτει προϊόντα σε 33 χώρες του εξωτερικού, ενώ συνεργάζεται σε αγορές όπως το Βέλγιο, η Τσεχία και η Ρουμανία με θυγατρικές της Ahold Delhaize στην οποία ανήκει και η ΑΒ Βασιλόπουλος. Σημαντικό μέρος της παραγωγής αφορά και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, στοιχείο που ενισχύει τη θέση της εταιρείας σε οργανωμένα δίκτυα λιανικής.
Η σχέση με την ΑΒ Βασιλόπουλος έχει ιδιαίτερο ιστορικό και επιχειρηματικό βάρος, καθώς η Xenia γεννήθηκε παράλληλα με τη δραστηριότητα του Γεράσιμου Βασιλόπουλου στο οργανωμένο λιανεμπόριο. Η συνεργασία με την αλυσίδα διατηρεί τη διασύνδεση της εταιρείας με το κανάλι των σούπερ μάρκετ, το οποίο παραμένει κρίσιμο για την ανάπτυξη των πωλήσεων σε ελαιόλαδο, ελιές και συναφή προϊόντα.
Πάνω από το 70% του ελληνικού ελαιολάδου πωλείται χύμα
Σημειώνεται, ότι η Xenia δραστηριοποιείται σε μία αγορά με έντονες προκλήσεις. Στο ελαιόλαδο, το 70% έως 80% των ποσοτήτων εξακολουθεί να διακινείται χύμα, γεγονός που περιορίζει την προστιθέμενη αξία για την ελληνική παραγωγή. Την ίδια στιγμή, ο αθέμιτος ανταγωνισμός από χώρες της Αφρικής, αλλά και οι φθηνές εισαγωγές από Τυνησία και Τουρκία, δημιουργούν πίεση στις τιμές, όπως αναφέρθηκε στη διάρκεια της σχετικής παρουσίασης παρόντος τόσο του κυρίου Αναγνωστόπουλου αλλά και του διευθύνοντος συμβούλου της ΑΒ Βασιλόπουλος, Νίκου Λαβίδα. Η εταιρεία καλείται να κλειδώνει τιμές μέσω ετήσιων συμβολαίων, την ώρα που οι διακυμάνσεις στην αγορά είναι έντονες και μπορούν να επηρεάσουν τη βιωσιμότητα και τα περιθώρια κέρδους.
Για την τρέχουσα παραγωγική χρονιά, η εικόνα στην Ελλάδα εμφανίζεται σαφώς βελτιωμένη. Η παραγωγή εκτιμάται από τον κύριο Αναγνωστόπουλο, ότι θα κινηθεί κοντά στους 300.000 τόνους, από περίπου 180.000 τόνους την προηγούμενη χρονιά. Ωστόσο, η Ισπανία παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση των διεθνών τιμών, με παραγωγή που εκτιμάται περίπου στο 1,5 εκατ. τόνους.
Επενδύσεις 2 εκατομμύρια ευρώ
Παράλληλα, η εταιρεία επενδύει στην πράσινη ανάπτυξη, με έργα που αφορούν τον βιολογικό καθαρισμό, την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση της κατανάλωσης νερού. Το τρέχον επενδυτικό πρόγραμμα ανέρχεται σε 2 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνει φωτοβολταϊκά, συστήματα εξοικονόμησης και επανακυκλοφορίας νερού, μονώσεις, καθώς και αντικατάσταση συμβατικών λαμπτήρων με LED.
