Τη σημαντική μεταβολή στην εικόνα της αγοράς ακινήτων αποτυπώνουν τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων της τελευταίας τετραετίας. Από τα 6,62 δισ. ευρώ το 2021, τα δηλωμένα εισοδήματα από ακίνητη περιουσία έφτασαν τα 9,28 δισ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας αύξηση που ξεπερνά το 40%. Πρόκειται για επιπλέον έσοδα ύψους 2,66 δισ. ευρώ, τα οποία δείχνουν τη σημαντική ενίσχυση των εισοδημάτων που αποφέρουν τα ακίνητα στους ιδιοκτήτες τους.
Η ανοδική πορεία δεν περιορίστηκε στο 2024. Κάθε χρόνο τα δηλωμένα εισοδήματα κινούνταν σε υψηλότερα επίπεδα, με το μέσο ποσό ανά δήλωση να αυξάνεται από περίπου 3.991 ευρώ το 2021 σε 4.615 ευρώ το 2022, 4.853 ευρώ το 2023 και 5.108 ευρώ το 2024.
Η εικόνα της τελευταίας χρονιάς επιβεβαιώνει την τάση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, το 2024 δηλώθηκαν επιπλέον 750 εκατ. ευρώ από εισοδήματα ακινήτων, με την ετήσια αύξηση να διαμορφώνεται στο 8,79%. Την ίδια περίοδο, ο αριθμός των σχετικών δηλώσεων αυξήθηκε κατά 58.709, από 1.758.055 το 2023 σε 1.816.764 το 2024, καταγράφοντας άνοδο 3,34%.
Η διαφορά μεταξύ της αύξησης των εισοδημάτων και της μεταβολής του αριθμού των δηλώσεων είναι ενδεικτική. Τα έσοδα αυξήθηκαν με υπερδιπλάσιο ρυθμό, ενώ το μέσο δηλωθέν εισόδημα ανά δήλωση ενισχύθηκε κατά περίπου 5,3% μέσα σε έναν χρόνο.
Οι παράγοντες που ενισχύουν τα εισοδήματα
Η εξέλιξη συνδέεται πρωτίστως με την άνοδο των μισθωμάτων. Η αυξημένη ζήτηση για κατοικίες, ιδιαίτερα στην Αθήνα και στα μεγάλα αστικά κέντρα, έχει οδηγήσει σε υψηλότερα ενοίκια τόσο στις νέες μισθώσεις όσο και στις αναπροσαρμογές υφιστάμενων συμβολαίων. Η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών, σε συνδυασμό με τις αυξημένες στεγαστικές ανάγκες, έχει ενισχύσει τις αποδόσεις για τους ιδιοκτήτες.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η μεγαλύτερη αξιοποίηση της υφιστάμενης ακίνητης περιουσίας. Κατοικίες που παρέμεναν κλειστές ή δεν αξιοποιούνταν επαρκώς διατίθενται πλέον στην αγορά, δημιουργώντας πρόσθετα εισοδήματα από μισθώσεις.
Στην ίδια κατεύθυνση έχει συμβάλει η ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Η επέκταση της αγοράς τύπου Airbnb έχει δημιουργήσει μια επιπλέον πηγή εσόδων για τους ιδιοκτήτες που επιλέγουν να διαθέτουν τα ακίνητά τους σε επισκέπτες αντί για τη συμβατική μακροχρόνια μίσθωση. Τέλος, η ενίσχυση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων και η καλύτερη καταγραφή των μισθωμάτων στις φορολογικές δηλώσεις έχουν συμβάλει στον περιορισμό της απόκρυψης εισοδημάτων. Πρόσθετη επίδραση αναμένεται να έχει και η υποχρεωτική καταβολή των ενοικίων μέσω τραπεζικού συστήματος.
Η μεγάλη πλειονότητα δηλώνει έως 10.000 ευρώ
Παρά τη σημαντική αύξηση των συνολικών εισοδημάτων, η κατανομή των δηλώσεων αποκαλύπτει ότι τα υψηλά έσοδα από ακίνητα αφορούν μια σχετικά μικρή ομάδα φορολογουμένων. Για τη συντριπτική πλειονότητα, η ακίνητη περιουσία εξακολουθεί να αποτελεί συμπληρωματική πηγή εισοδήματος. Ειδικότερα, από τις 1.816.764 δηλώσεις του 2024, οι 1.565.439 εμφάνισαν ετήσιο εισόδημα έως 10.000 ευρώ. Αντιστοιχούν στο 86,17% του συνόλου, ενώ τα εισοδήματα που συγκεντρώνουν φτάνουν τα 4,24 δισ. ευρώ.
Στην επόμενη εισοδηματική κατηγορία, από 10.000 έως 15.000 ευρώ, καταγράφονται 124.059 δηλώσεις, με συνολικά έσοδα 1,5 δισ. ευρώ. Άλλες 52.499 δηλώσεις βρίσκονται στο κλιμάκιο από 15.000 έως 20.000 ευρώ, συγκεντρώνοντας περίπου 904 εκατ. ευρώ.
Συνολικά, σχεδόν το 96% των δηλώσεων εμφανίζει ετήσιο εισόδημα από ακίνητα έως 20.000 ευρώ. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι, παρά την ενίσχυση των εσόδων από μισθώσεις, η μεγάλη πλειονότητα των ιδιοκτητών δεν αποκομίζει υψηλά ποσά από την ακίνητη περιουσία της.
Μικρή ομάδα συγκεντρώνει υψηλά εισοδήματα
Στον αντίποδα βρίσκονται οι φορολογούμενοι με ετήσια εισοδήματα άνω των 50.000 ευρώ. Πρόκειται για μόλις 9.501 δηλώσεις, αριθμός που αντιστοιχεί στο 0,52% του συνόλου. Τα εισοδήματα της συγκεκριμένης κατηγορίας ανέρχονται συνολικά σε 765,1 εκατ. ευρώ. Ακόμη πιο περιορισμένη είναι η ομάδα όσων δηλώνουν πάνω από 100.000 ευρώ ετησίως από ακίνητα. Στην κατηγορία αυτήν περιλαμβάνονται μόλις 1.617 δηλώσεις, οι οποίες συγκεντρώνουν περίπου 247,8 εκατ. ευρώ.
