Με συγκρατημένη αισιοδοξία αντιμετωπίζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας την πορεία των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη θερινή περίοδο, καθώς παρά την αναμενόμενη άνοδο της ζήτησης λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και του τουρισμού, το εγχώριο σύστημα διαθέτει φέτος περισσότερα «εργαλεία άμυνας» έναντι ενός νέου ράλι στη χονδρεμπορική αγορά.
Το στίγμα αυτό έδωσε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, στο περιθώριο της εκδήλωσης «Η Ελλάδα στη νέα εποχή της πυρηνικής ενέργειας», περιγράφοντας μια εικόνα σαφώς πιο ελεγχόμενη σε σχέση με τις ανησυχίες που κυριαρχούσαν τους προηγούμενους μήνες. Όπως σημείωσε, μέχρι στιγμής η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν έχει μεταφραστεί σε ισχυρούς κραδασμούς στις τιμές ηλεκτρισμού.
«Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε δει ιδιαίτερη επίδραση στις τιμές από την κρίση», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως η μέση χονδρεμπορική τιμή διαμορφώνεται στα 89 ευρώ ανά MWh έναντι 82 ευρώ ανά MWh πέρυσι, δηλαδή περίπου στα ίδια επίπεδα.
Καθοριστικό ρόλο στη συγκράτηση των τιμών παίζουν πλέον τα φωτοβολταϊκά, τα οποία τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας οδηγούν ακόμη και σε μηδενικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά. Σύμφωνα με τον υφυπουργό, εάν αφαιρεθεί η επίδραση των φωτοβολταϊκών, τότε η μέση τιμή του Μαΐου θα βρισκόταν κοντά στα 125 ευρώ ανά MWh.
Οι τέσσερις «ασπίδες» απέναντι στις ανατιμήσεις
Ως συνέπεια, η πρώτη «ασπίδα» για το καλοκαίρι αφορά ακριβώς τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη νέων φωτοβολταϊκών. Παρότι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να αυξηθεί λόγω της χρήσης κλιματιστικών και της ενίσχυσης της τουριστικής δραστηριότητας, ο υφυπουργός εκτιμά ότι η άνοδος της παραγωγής από φωτοβολταϊκά θα αποδειχθεί ισχυρότερη από την αύξηση της ζήτησης.
Κι αυτό γιατί σε σχέση με το περσινό καλοκαίρι, οι ανάγκες κατανάλωσης δεν αναμένεται να διαφοροποιηθούν αισθητά, ωστόσο στο σύστημα έχουν προστεθεί σημαντικά περισσότερα έργα ΑΠΕ. «Φαίνεται ότι έχουμε βάλει αρκετές ΑΠΕ στο σύστημα, με συνέπεια να συνεχίσουν να πιέζονται οι τιμές προς τα κάτω τις ώρες ηλιοφάνειας», σημείωσε ο κ. Τσάφος.
Η δεύτερη «ασπίδα» είναι το φαινόμενο του decoupling, δηλαδή της αποσύνδεσης των ελληνικών χονδρεμπορικών τιμών από τις γειτονικές αγορές στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Σύμφωνα με τον υφυπουργό, η εικόνα αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι η χώρα διαθέτει πλέον φθηνότερη παραγωγή σε πολλές ώρες της ημέρας, με συνέπεια να πραγματοποιούνται αθρόες εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας.
Υδροηλεκτρικά και μπαταρίες
Ωστόσο, επειδή ακριβώς «φουλάρουν» τα καλώδια των διασυνδέσεων, οι εγχώριες τιμές δεν εξισώνονται πλήρως με τις γειτονικές αγορές, διατηρώντας το ελληνικό σύστημα σε πιο ανταγωνιστική θέση. Η εκτίμηση είναι πως το ίδιο θα συνεχίσει να γίνεται και το καλοκαίρι.
Η τρίτη «ασπίδα» αφορά τα υδροηλεκτρικά αποθέματα. «Διαθέτουμε από τα υψηλότερα αποθέματα των τελευταίων ετών», τόνισε, στοιχείο που προσφέρει σημαντική ευελιξία στο σύστημα ηλεκτροπαραγωγής ενόψει ενός απαιτητικού καλοκαιριού.
Την ίδια στιγμή, αρχίζει να εμφανίζεται και μια τέταρτη γραμμή άμυνας, μέσω της σταδιακής εισόδου μονάδων αποθήκευσης. Αυτήν τη στιγμή λειτουργούν δοκιμαστικά περίπου 150 MW μπαταριών, τα οποία φορτίζουν κυρίως τις πρωινές και μεσημεριανές ώρες και επιστρέφουν ενέργεια στο σύστημα το απόγευμα και το βράδυ.
Μέσω των διαγωνισμών του Ταμείου Ανάκαμψης, προβλέπεται η ανάπτυξη περίπου 900 MW αποθήκευσης, μέρος των οποίων αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία μέσα στο καλοκαίρι. Σύμφωνα με τον υφυπουργό, αυτό θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό στις βραδινές ώρες, όταν σήμερα οι τιμές παραμένουν πιο αυξημένες.
Στο μικροσκόπιο και τα καύσιμα
Παράλληλα, το υπουργείο παρακολουθεί στενά και τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές καυσίμων, καθώς οποιαδήποτε νέα αναταραχή στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να επηρεάσει τόσο τις τιμές πετρελαίου όσο και την ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο.
Όπως σημείωσε ο υφυπουργός, μέχρι στιγμής η αγορά πετρελαίου έχει επιδείξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από αυτή που αναμενόταν, καθώς έχουν βρεθεί εναλλακτικές οδοί τροφοδοσίας, ενώ η Κίνα έχει περιορίσει σημαντικά τη ζήτησή της. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι το τοπίο παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο και δεν μπορεί να γίνει ασφαλής πρόβλεψη για την πορεία των τιμών.
Τέλος, απέκλεισε προς το παρόν οποιοδήποτε ενδεχόμενο έκτακτης φορολόγησης των διυλιστηρίων, σημειώνοντας ότι κάτι τέτοιο θα ήταν αντιφατικό, τη στιγμή που η πολιτεία ζητά από τις εταιρείες να θέσουν ως απόλυτη προτεραιότητα το να διασφαλιστεί επάρκεια καυσίμων κίνησης και αεροπορικών καυσίμων ενόψει της τουριστικής περιόδου.
Τι συμβαίνει με τις εξαγωγές στη Βουλγαρία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Νίκος Τσάφος και στη συζήτηση που έχει ανοίξει για το διασυνοριακό εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας, απορρίπτοντας την άποψη ότι η Ελλάδα εξάγει φθηνό πράσινο ρεύμα προς τη Βουλγαρία το μεσημέρι και εισάγει ρεύμα σε υψηλές τιμές τις απογευματινές ώρες.
Όπως τόνισε, η Ελλάδα εξάγει ηλεκτρική ενέργεια προς τη Βουλγαρία σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της ημέρας. Ενδεικτικά, τον Μάιο η χώρα εξήγαγε ρεύμα προς τη γειτονική αγορά στο 96% των ωρών, ενώ μάλιστα οι εξαγωγές ήταν αυξημένες και κατά τις βραδινές ώρες. «Εξάγουμε οποιαδήποτε ώρα έχουμε φθηνότερη τιμή από τη Βουλγαρία», σημείωσε.
Υπογράμμισε πως οι αθρόες εξαγωγές δεν οφείλονται στα φωτοβολταϊκά, αλλά και στην αιολική παραγωγή καθώς και στις μονάδες φυσικού αερίου. Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στους τέσσερις μεγαλύτερους εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, πίσω μόνο από τη Γαλλία, τη Σουηδία και την Ολλανδία.
Μέτρα στήριξης για τα φωτοβολταϊκά
Ο υφυπουργός αναφέρθηκε και στις παρεμβάσεις που εξετάζονται για τη στήριξη των φωτοβολταϊκών, καθώς η μεγάλη διείσδυση της τεχνολογίας έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση εσόδων για πολλά έργα. Όπως εξήγησε, το πρόβλημα δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα ούτε αποτέλεσμα λανθασμένου σχεδιασμού, αλλά συνδέεται με το γεγονός ότι η ηλιακή τεχνολογία είναι φθηνότερη από την αιολική, με συνέπεια να δίνει τον τόνο στις νέες εγκαταστάσεις.
Το πρώτο μέτρο που συζητείται από το ΥΠΕΝ με την Κομισιόν αφορά την αποζημίωση ηλιακών πάρκων με ΣΕΔΠ στις ώρες μηδενικών τιμών. Σήμερα στην Ελλάδα οι παραγωγοί δεν αμείβονται όταν η χονδρεμπορική τιμή είναι μηδενική για τουλάχιστον δύο ώρες, σε αντίθεση με άλλες χώρες όπου η περικοπή αποζημίωσης εφαρμόζεται για μεγαλύτερη σερί αρνητικών τιμών (π.χ. 6). Πάντως, σημείωσε πως η τάση στην Ευρώπη είναι να μειωθεί το σχετικό όριο. «Σε κάθε περίπτωση, αυτό που συζητάμε με την Κομισιόν είναι να αλλάξει ο κανόνας και να αποζημιώνονται τα έργα στις μηδενικές τιμές, όχι στις αρνητικές τιμές», ανέφερε ο κ. Τσάφος.
Αντίθετα, πιο δύσκολη εμφανίζεται γύρω από το ελληνικό αίτημα για παράταση της διάρκειας τυο σχήματος στήριξης, από τα 20 σε 25 έτη. Ο λόγος είναι πως κάτι τέτοιο θα άλλαζε ουσιωδώς τους όρους των υφιστάμενων συμβάσεων. Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση αναμένει τις επόμενες εβδομάδες τις τελικές απαντήσεις από τις ευρωπαϊκές αρχές, για το ποιες παρεμβάσεις μπορούν να προχωρήσουν.
