Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch διατήρησε το ελληνικό αξιόχρεο στην βαθμίδα ΒΒΒ, επιβεβαιώνοντας τις σταθερές προοπτικές.
Στην έκθεσή του ο οίκος επισημαίνει ότι η αξιολόγηση βασίζεται στα επίπεδα κατά κεφαλήν εισοδήματος και των δεικτών διακυβέρνηση που ξεπερνούν τον μέσο όρο της κατηγορίας των κρατών στα οποία αποδίδεται η βαθμίδα BBB, καθώς και από ένα αξιόπιστο πλαίσιο πολιτικής που ενισχύεται από τη συμμετοχή της χώρας στην ΕΕ και την ευρωζώνη. Η δημοσιονομική και μακροοικονομική προσαρμογή έχει επιταχυνθεί τα τελευταία χρόνια, τονίζει η Fitch, ενισχύοντας τα θεμελιώδη μεγέθη και την αξιοπιστία της πολιτικής. Αυτά τα πλεονεκτήματα αντισταθμίζονται εν τούτοις από την κληρονομιά της κρίσης δημόσιου χρέους, ιδίως το πολύ υψηλό αλλά σταθερά μειούμενο δημόσιο χρέος, τη σημαντική απώλεια του ΑΕΠ τις επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες και τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις από τον τραπεζικό τομέα.
Οι βασικοί παράγοντες της αξιολόγησης κατά τον οίκο Fitch ήταν:
Η ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη
Η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας διατηρήθηκε σταθερή, λίγο πάνω από το 2% την περίοδο 2023-2025, παρά τις διάφορες γεωπολιτικές και εμπορικές αναταράξεις. Ο οίκος προβλέπει ελαφρώς χαμηλότερη ανάπτυξη το 2026, κυρίως λόγω των αρνητικών επιπτώσεων από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, όμως η οικονομία θα ωφεληθεί από το τελευταίο έτος εισροής των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης κι Ανθεκτικότητας. Μεσοπρόθεσμα, αναμένει σταδιακή σύγκλιση των ελληνικών εισοδημάτων με τους εταίρους της ευρωζώνης, βάσει ενός εκτιμώμενου δυνητικού ρυθμού ανάπτυξης 2%. Η εγχώρια ζήτηση θα παραμείνει ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, υποστηριζόμενη από τη σταδιακή βελτίωση των ισολογισμών των νοικοκυριών, τη σταθερή αύξηση της απασχόλησης και τις υψηλότερες επενδύσεις.
Τα σημαντικά δημοσιονομικά πλεονάσματα
Η Ελλάδα πέτυχε δημοσιονομικά πλεονάσματα το 2024 και το 2025, παρουσιάζοντας εξαιρετικές δημοσιονομικές επιδόσεις σε σύγκριση με χώρες που έχουν την ίδια πιστοληπτική αξιολόγηση και μέλη της ευρωζώνης. Το τρέχον μέσο έλλειμμα των κρατών που αξιολογούνται με BBB είναι 3,1% του ΑΕΠ, ενώ το συνολικό έλλειμμα της Ευρωζώνης ήταν 2,9% του ΑΕΠ το 2025. Η ισχυρή δημοσιονομική επίδοση στηρίχθηκε σε διαρθρωτικά υψηλότερα έσοδα, λόγω των βελτιωμένων φορολογικών εισπράξεων και του αυστηρού ελέγχου των δαπανών. Ο οίκος προβλέπει ότι το ελληνικό πλεόνασμα θα είναι μικρότερο το 2026 λόγω κάποιας δημοσιονομικής χαλάρωσης, συμπεριλαμβανομένων προσωρινών και κυρίως στοχευμένων μέτρων ενεργειακής στήριξης. Ωστόσο δεν αναμένει σημαντική προεκλογική δημοσιονομική χαλάρωση, παρά το επαρκές δημοσιονομικό περιθώριο.
Το συνετό και αξιόπιστο δημοσιονομικό πλαίσιο
Τα πρόσφατα δημοσιονομικά αποτελέσματα και τα σχέδια προϋπολογισμού για το 2026 υπογραμμίζουν τη σταθερή δέσμευση της κυβέρνησης στη δημοσιονομική πειθαρχία. Η Fitch θεωρεί αυτή τη δέσμευση ιδιαίτερα αξιόπιστη, καθώς έχει αποδειχθεί μέσω της ισχυρής επίδοσης κατά την περίοδο μετά την πανδημία και υποστηρίζεται από ευρεία κοινωνική συναίνεση υπέρ υγιών δημοσιονομικών πολιτικών. Τον Ιούλιο του 2025, το ελληνικό κοινοβούλιο υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία εγχώριο δημοσιονομικό κανόνα που απαιτεί ισοσκελισμένο πρωτογενές αποτέλεσμα.
Η σταθερή μείωση του χρέους
Ο λόγος ακαθάριστου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες το 2024 και 2025, φτάνοντας στο 146% του ΑΕΠ, χάρη στην ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα. Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι 2,5 φορές υψηλότερος από τον μέσο όρο των χωρών που έχουν πιστοληπτική αξιολόγηση BBB (58%). Ο οίκος αναμένει ότι το χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται ταχέως μεσοπρόθεσμα, προσεγγίζοντας το 120% έως το 2030 στο βασικό του σενάριο, χάρη στην σταθερή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και τα σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα μετά το 2027. Τα ταμειακά διαθέσιμα παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, επιτρέποντας την πρόωρη αποπληρωμή των διμερών δανείων και την κάλυψη των ομολόγων που λήγουν για τα επόμενα τρία έτη.
Οι χαμηλοί χρηματοδοτικοί κίνδυνοι
Το ευνοϊκό προφίλ χρέους της Ελλάδας, με μέση διάρκεια ωρίμανσης 19 ετών και χαμηλά επιτόκια, καθώς και τα πολύ μεγάλα ταμειακά αποθέματα, μειώνουν σημαντικά τους κινδύνους των αγορών και λειτουργούν ως ασπίδα έναντι πιθανών αναταράξεων στις αγορές ομολόγων, σημειώνει η Fitch. Η διαφορά μεταξύ του ρυθμού ανάπτυξης και των επιτοκίων είναι ευνοϊκή, με το μέσο επιτόκιο του χρέους περίπου στο 1,5%, σημαντικά χαμηλότερο από την εκτιμώμενη ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ που βρίσκεται γύρω στο 4%.
Το ευρύ και επίμονο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών
Το μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε το 2025, αλλά οι υψηλές τιμές ενέργειας θα οδηγήσουν σε νέα διεύρυνση φέτος. Το ελληνικό μέσο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών βρίσκεται στο 6% του ΑΕΠ από το 2023 και είναι σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών που αξιολογούνται με τη βαθμίδα BBB (0,2%). Διαρθρωτικά, ο χαμηλός ρυθμός αποταμίευσης αποτελεί τον κύριο λόγο για το σημαντικό έλλειμμα, ενώ οι επενδύσεις που βασίζονται σε εισαγωγές αναμένεται να εντείνουν την πίεση μεσοπρόθεσμα. Η συμμετοχή στην Ευρωζώνη περιορίζει τους εξωτερικούς χρηματοδοτικούς κινδύνους και δεν αναμένεται διαταραχή στις εξωτερικές κεφαλαιακές ροές, τονίζει ο οίκος.
Ο ενισχυμένος τραπεζικός τομέας
Η Fitch αναβάθμισε τις αξιολογήσεις των συστημικών τραπεζών σε επενδυτική βαθμίδα το 2025, αντανακλώντας τη βελτίωση του λειτουργικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα και των πιστωτικών προφίλ των τραπεζών, συμπεριλαμβανομένου του μεγαλύτερου ιστορικού σταθερής κερδοφορίας, της ολοκλήρωσης του μεγαλύτερου μέρους της εξυγίανσης ενεργητικού, της ενίσχυσης των κεφαλαίων και της σταθερής χρηματοδότησης μέσω καταθέσεων. Η Fitch αναμένει ότι ο τραπεζικός τομέας θα ωφεληθεί από την ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη, τη συνεχιζόμενη επιχειρηματική ανάπτυξη και τη σταδιακή ανάκαμψη της λιανικής τραπεζικής.
Η Σύνδεση Τραπεζών – Κράτους
Ένα διαχρονικό πρόβλημα είναι η ιδιαίτερα στενή σχέση μεταξύ κράτους και τραπεζών, λόγω του μεγάλου ποσοστού αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTCs) στα τραπεζικά κεφάλαια (41% των βασικών ιδίων κεφαλαίων CET1). Οι DTCs παραμένουν ενδεχόμενη υποχρέωση για το Δημόσιο, κάτι που δεν υπάρχει σε άλλα μέλη της ευρωζώνης, παρά τα πρόσφατα σχέδια των τραπεζών για επιτάχυνση της απόσβεσής τους, που θα βοηθήσουν στην εξομάλυνση της κεφαλαιακής τους δομής. Επιπλέον, οι κρατικές εγγυήσεις για τις ανώτερες ομολογιακές σειρές του προγράμματος «Ηρακλής», το οποίο στοχεύει στην επιτάχυνση της μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ανέρχονταν περίπου σε 18 δισ. ευρώ ή 8% του ΑΕΠ στο τέλος του 2025.
ESG – Διακυβέρνηση
Η Ελλάδα έχει βαθμολογίες ESG «5[+]» για την Πολιτική Σταθερότητα και τα Δικαιώματα, καθώς και για το Κράτος Δικαίου, την Ποιότητα Θεσμών και Κανονισμών και τον Έλεγχο της Διαφθοράς. Οι βαθμολογίες αυτές αντικατοπτρίζουν τη σημαντική βαρύτητα των Δεικτών Διακυβέρνησης της Παγκόσμιας Τράπεζας στο μοντέλο αξιολόγησης κρατών της Fitch. Η Ελλάδα κατατάσσεται σε μεσαίο επίπεδο με δείκτη 61,6, αντανακλώντας ιστορικό ειρηνικών πολιτικών μεταβάσεων, μέτριο επίπεδο πολιτικών δικαιωμάτων, μέτρια θεσμική ικανότητα, εδραιωμένο κράτος δικαίου και μέτριο επίπεδο διαφθοράς.
