Ανάσα τεσσάρων μηνών στην υλοποίηση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης, ποια projects ανακαλούνται

Παρατείνονται τα περιθώρια για την υλοποίηση των έργων και για τα ορόσημα αναφορικά με το Ταμείο Ανάκαμψης

Σημαίες ΕΕ και Ελλάδας με φόντο την Ακρόπολη © ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ

Περιθώριο τεσσάρων μηνών στην υλοποίηση των έργων και δύο μηνών στην υλοποίηση των οροσήμων έλαβε το Ταμείο Ανάκαμψης.

Απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Νίκου Παπαθανάση τροποποιεί την αρχική απόφαση υλοποίησης του προγράμματος, ορίζοντας ότι η διάρκεια ενός έργου που χρηματοδοτείται από το ΤΑΑ παρατείνεται από τις 31 Αυγούστου 2026 που ίσχυε πριν, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Παράλληλα, δίνεται παράταση δύο μηνών για την υλοποίηση των οροσήμων που αρχικά είχε οριστεί 30 Ιουνίου 2026. Τώρα τα ορόσημα δύναται να υλοποιηθούν μέχρι και 31 Αυγούστου 2026.

Ειδικότερα η απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας, που υπογράφηκε στις 30 Απριλίου 2026 και τροποποιεί την αρχική που είχε υπογράψει ο προκάτοχός του Θόδωρος Σκυλακάκης, αναφέρει ότι «η υλοποίηση μιας Δράσης/Έργου αφορά στην απαραίτητη χρονική περίοδο για την ολοκλήρωση του φυσικού αντικειμένου αυτής/αυτού, σύμφωνα με την απόφαση Ένταξης, και δεν δύναται να υπερβαίνει την 31η Δεκεμβρίου 2026. Σε ό,τι αφορά τα ορόσημα και τους στόχους αυτών των Δράσεων, ο καταληκτικός χρόνος υλοποίησής τους δεν δύναται να υπερβαίνει την 31η Αυγούστου 2026».

Η προηγούμενη απόφαση Σκυλακάκη ανέφερε ότι «Δράσεις, η υλοποίηση των οποίων έχει εκκινήσει από την 1η Φεβρουαρίου 2020 είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση, υπό την προϋπόθεση ότι περιλαμβάνονται στο εγκεκριμένο ΕΣΑΑ και συμμορφώνονται με τον Κανονισμό, τη Χρηματοδοτική Συμφωνία και τη Συμφωνία Χορήγησης Δανείου. Η διάρκεια υλοποίησης των Δράσεων ορίζεται στην απόφαση Ένταξης και δεν δύναται να ξεπερνά την 31η Αυγούστου 2026, σύμφωνα με τον Κανονισμό».

Η αλλαγή αυτή έγινε φυσικά με τις ευλογίες της Κομισιόν και δίνει μικρή ανάσα στην τακτοποίηση του κλεισίματος του προγράμματος. Κυρίως όμως ανακουφίζει δικαιούχους που είχαν έργα κοντά στο κλείσιμο, αλλά η προθεσμία της 31ης Αυγούστου 2026 δεν επαρκούσε για το κλείσιμο όλων των διαδικασιών που καθιστούσε επιλέξιμο ένα έργο.

Σημειώνεται ότι η Ελλάδα έχει εισπράξει από το Ταμείο Ανάκαμψης 26 δισ. ευρώ και πρέπει μέχρι τέλος της χρονιάς να εισπράξει επιπλέον 10 δισ. ευρώ. Προς την κατεύθυνση αυτή θα πρέπει να υποβάλλει δύο διπλά αιτήματα πληρωμών, τα τελευταία που απομένουν για τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης. Το πρώτο διπλό αίτημα πληρωμών (7ο στο σκέλος των δανείων και 8ο στο σκέλος των επιδοτήσεων) ύψους 2,5 δισ. ευρώ ήταν να υποβληθεί μέχρι τέλος Απριλίου, αλλά τελικά αυτό δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα.

Το δεύτερο και τελευταίο αίτημα πληρωμών θα υποβληθεί μέσα στον Σεπτέμβριο και αφού ελεγχθεί η πορεία της ικανοποίησης των οροσήμων. Είναι το μεγαλύτερο διπλό αίτημα που θα υποβληθεί στη διάρκεια εφαρμογής του ΤΑΑ στη χώρα μας, αφού θα περιλάβει την αποπληρωμή δανείων ύψους 3,4 δισ. ευρώ και επιδοτήσεων 4,6 δισ. ευρώ.

Στο μεταξύ ξεκίνησε η αποκαθήλωση έργων του ΤΑΑ που δεν παρουσίασαν καμία ή πολύ χαμηλή απορροφητικότητα. Συνολικά 18 αποφάσεις απένταξης έργων του ΤΑΑ έχουν υπογραφεί από τον αν. Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και όλα δείχνουν ότι έρχονται ακόμη περισσότερες τις επόμενες εβδομάδες. Στα έργα που έχουν κοπεί περιλαμβάνονται τα γνωστά αρδευτικά έργα, για τα οποία η κυβέρνηση είχε από νωρίς προϊδεάσει ότι θα μεταφερθούν στο ΕΣΠΑ, αλλά και μια σειρά άλλων του υπ. Παιδείας, του υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του υπ. Περιβάλλοντος & Ενέργειας κ.ά. φορέων.

Ποια έργα απεντάχθησαν από το Ταμείο Ανάκαμψης

Συγκεκριμένα από το ΤΑΑ απεντάχθησαν μέχρι σήμερα τα εξής έργα:

  1. Δημιουργία Κέντρων Δημιουργικών Δραστηριοτήτων μέσω Τεχνολογίας – Κέντρα STEM για Παιδιά (14,9 εκατ. ευρώ, υπ. Παιδείας & Θρησκευμάτων)
  2. Επισκέπτες Καθηγητές/Επισκέπτες Ερευνητές (6,7 εκατ. ευρώ, υπ. Παιδείας & Θρησκευμάτων)
  3. Βιομηχανικά διδακτορικά (5,4 εκατ. ευρώ, υπ. Παιδείας & Θρησκευμάτων)
  4. Trust your Stars (80,4 εκατ. ευρώ, υπ. Παιδείας & Θρησκευμάτων)
  5. Νέα Υποδομή eID και ολοκλήρωση με το Gov.gr Wallet και τις νέες ταυτότητες (15,9 εκατ. ευρώ, υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης)
  6. Αντιμετώπιση εκστρατειών χειραγώγησης της πληροφορίας και παραπληροφόρησης από οντότητες του εξωτερικού (9,9 εκατ. ευρώ, Προεδρία της Κυβέρνησης)
  7. Λιμνοδεξαμενή Χοχλακίων – Φράγμα Αγ. Ιωάννη Ιεράπετρας (22,4 εκατ. ευρώ, υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης)
  8. Μεταφορά και διανομή νερού από τον ποταμό Νέστο στην πεδιάδα της Ξάνθης για αρδευτικούς σκοπούς (54,2 εκατ. ευρώ, υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης)
  9. Αρδευτικό δίκτυο Υπέρειας Ν. Λάρισας – Ορφανών Ν. Καρδίτσας (26,4 εκατ. ευρώ, υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης)
  10. Φράγμα Μιναγιώτικο και δίκτυο άρδευσης (33,6 εκατ. ευρώ, υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης)
  11. Εκσυγχρονισμός αρδευτικού δικτύου του ΤΟΕΒ Ταυρωπού (36,7 εκατ. ευρώ, υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης)
  12. Αρδευτικό δίκτυο Aλμωπαίου μέσω ΣΔΙΤ (34,5 εκατ. ευρώ, υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης).

Τυχόν δαπάνες που έχουν γίνει στο πλαίσιο του έργου, όλες μεταφέρονται στο αντίστοιχο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΤΠΕ), δηλαδή στον κρατικό προϋπολογισμό.

Παράλληλα οι υπηρεσίες του υπ. Εθνικής Οικονομίας απέστειλαν την περασμένη Παρασκευή τη νέα πρόταση αναθεώρησης του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ). Είναι η τρίτη κατά σειρά αναθεώρηση του ΕΣΑΑ που επιδιώκεται από πέρυσι τον Ιούνιο και σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση περιλαμβάνει προσαρμογές και στοχευμένες ανακατανομές πόρων «χωρίς να επιφέρει καμία αλλαγή του συνολικού χρηματοδοτικού πλαισίου». Εξάλλου πολύ πρόσφατα ο κ. Παπαθανάσης δεσμεύθηκε ότι δεν θα χαθεί από το πρόγραμμα των 36 δισ. ούτε ένα ευρώ.

Σε αυτό το πλαίσιο, όπως ανακοινώθηκε από το υπ. Εθνικής Οικονομίας, ενισχύονται δράσεις όπως:

  • η ενίσχυση των Κινητών Ομάδων Υγείας (ΚΟΜΥ) με νέο φορητό εξοπλισμό τηλεϊατρικής,
  • η επέκταση του προγράμματος πρωτοβάθμιου προσεισμικού ελέγχου σε επιπλέον 2.000 αθλητικές εγκαταστάσεις σε όλη τη χώρα,
  • η προμήθεια 130 νέων ευέλικτων ηλεκτρικών απορριμματοφόρων για την Περιφέρεια Αττικής,
  • η συμμετοχή στην Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) για την υλοποίηση του Δεκαετούς Αναπτυξιακού Προγράμματος 2025-2034,
  • η επέκταση του προγράμματος μικροδορυφόρων με συστήματα ασφαλούς δορυφορικής συνδεσιμότητας και διαστημικές υποδομές κρίσιμες για την εθνική άμυνα, την πολιτική προστασία, τη ναυτιλία, τη γεωργία και άλλους στρατηγικούς τομείς κ.ά.