Με απρόσμενα αισιόδοξους τόνους άνοιξε την ομιλία της η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, μετά την ολοκλήρωσή της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, τονίζοντας ότι αποτέλεσε έκπληξη η αντοχή της οικονομίας της Ευρωζώνης στο ενεργειακό σοκ.
Νωρίτερα το Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είχε αποφασίσει να προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων κατά 25 μ.β., καθώς η επιδείνωση των πληθωριστικών πιέσεων από την ενεργειακή κρίση και τις γεωπολιτικές εντάσεις υποχρέωσε τη Φρανκφούρτη να κάνει αυστηρότερη τη νομισματική πολιτική.
Δεδομένου ότι το ΑΕΠ της Ευρωζώνης αυξήθηκε κατά 0,6% το β τρίμηνο, ενώ η βιομηχανία αναπτύσσεται με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων άνω των τεσσάρων ετών, υποστηριζόμενη από τις ψηφιακές επενδύσεις και τις δημόσιες δαπάνες για υποδομές και άμυνα, η αντοχή της οικονομίας διευκολύνει την περαιτέρω άνοδο των επιτοκίων, είπε.
Ο πρόεδρος της ΕΚΤ επίσης προειδοποίησε ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει αισθητά υψηλότερα από τον στόχο του 2% τουλάχιστον ως το πρώτο εξάμηνο 2027, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να αποτελεί πλέον το κύριο παράγοντα αβεβαιότητας τόσο για τις τιμές όσο και για την ανάπτυξη και τόνισε ότι οι επόμενες αποφάσεις θα λαμβάνονται συνεδρίαση με συνεδρίαση, χωρίς εκ των προτέρων δέσμευση της ΕΚΤ για μια συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.
Στο 3% ο πληθωρισμός το 2026
Οι νέες προβλέψεις των οικονομολόγων της ΕΚΤ αποτυπώνουν ένα περιβάλλον επίμονα υψηλού πληθωρισμού. Στο βασικό σενάριο, ο γενικός δείκτης τιμών αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3% το 2026, να υποχωρήσει στο 2,5% το 2027 και στο 2,1% το 2028.
Αφαιρουμένων των ευμετάβλητων τιμών της ενέργειας και των τροφίμων, ο δομικός πληθωρισμός εκτιμάται στο 2,5% φέτος, στο 2,6% το 2027 και στο 2,3% το 2028. Σε σχέση με τις προβλέψεις του Ιουνίου, η εκτίμηση για το 2026 παραμένει αμετάβλητη, αλλά οι προβλέψεις για τα δύο επόμενα έτη έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω.
Πάντως η οικονομία της Ευρωζώνης εμφανίστηκε μεγαλύτερη αντοχή από ό,τι αναμένονταν, τόνισε η Λαγκάρντ, με την ανάπτυξη να εκτιμάται ανοδικά στο 0,9% το 2026, στο 1,4% το 2027 και στο 1,5% το 2028, χάρη στην ισχυρότερη από ότι αναμένονταν κατανάλωση και την αύξηση των δημοσίων δαπανών.
Ενέργεια: Η μεγάλη εστία ανησυχίας
Το βασικό πρόβλημα για την ΕΚΤ παραμένει, ωστόσο, η ενέργεια. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αυξήθηκε τον Αύγουστο στο 3,3%, από 2,9% τον Ιούλιο, με τις τιμές ενέργειας να καταγράφουν άνοδο 14,3%, έναντι 10,3% έναν μήνα νωρίτερα.
Η κεντρική τράπεζα αποδίδει την άνοδο στην αύξηση των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου αλλά και στην αύξηση των περιθωρίων διύλισης στα υγρά καύσιμα. Αντίθετα, ο πληθωρισμός τροφίμων παρέμεινε στο 1,2%, ενώ ο δομικός πληθωρισμός υποχώρησε οριακά στο 2,4%.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή κι ο πόλεμος στην Ουκρανία ωθούν ανοδικά την αναμενόμενη πορεία των ενεργειακών τιμών. Κατά συνέπεια, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει αρκετά πάνω από τον στόχο του 2% έως και το πρώτο εξάμηνο του 2027.
Στη συνέχεια, η επίδραση των τιμών της ενέργειας αναμένεται να υποχωρήσει και να γίνει αρνητική έως τα μέσα του 2028, οδηγώντας σταδιακά τον πληθωρισμό χαμηλότερα. Η ΕΚΤ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα επιστρέψει κοντά στον στόχο του 2% προς τα τέλη του 2027, με τα υψηλότερα επιτόκια να συμβάλλουν στον περιορισμό της ζήτησης και των πληθωριστικών πιέσεων.
Σταθερή η αγορά εργασίας
Παρά το ενεργειακό σοκ, η οικονομική δραστηριότητα επέδειξε ανθεκτικότητα κατά το δεύτερο τρίμηνο, – που προκάλεσε έκπληξη τόνισε η πρόεδρος της ΕΚΤ – με την ανάπτυξη να είναι ευρεία τόσο μεταξύ χωρών όσο και μεταξύ κλάδων.
Η μεταποίηση συνεχίζει να στηρίζεται από τις αυξημένες κρατικές δαπάνες για άμυνα και υποδομές, ενώ η βελτίωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης έχει βοηθήσει τις υπηρεσίες να ανακάμψουν από το αρχικό πλήγμα της ενεργειακής κρίσης. Η ενίσχυση των δραστηριοτήτων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη είναι ήδη εμφανής στις ψηφιακές υπηρεσίες, στις επιχειρηματικές επενδύσεις και στις εξαγωγές.
Η αγορά εργασίας παρέμεινε ισχυρή, με την ανεργία στο 6,4% τον Ιούλιο. Αν και η αύξηση της απασχόλησης και του εργατικού δυναμικού επιβραδύνεται, η παραγωγικότητα παρουσιάζει σταδιακή βελτίωση.
Οι κίνδυνοι για ανάπτυξη και πληθωρισμό
Η ΕΚΤ εμφανίζεται περισσότερο ανήσυχη για τους κινδύνους που περιβάλλουν τις προβλέψεις της. Για την ανάπτυξη, οι κίνδυνοι θεωρούνται καθοδικοί. Μια νέα διακοπή στον ενεργειακό εφοδιασμό θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές ακόμη υψηλότερα, πλήττοντας τα πραγματικά εισοδήματα, την κατανάλωση και τις επενδύσεις.
Επιπλέον, ενδεχόμενη επιδείνωση του κλίματος στις διεθνείς αγορές ή νέα αναταραχή στις αγορές ομολόγων θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος χρηματοδότησης, ενώ η αναζωπύρωση των εμπορικών εντάσεων μεταξύ των μεγάλων οικονομιών θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Στο μέτωπο του πληθωρισμού, αντιθέτως, οι κίνδυνοι είναι ανοδικοί. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις τιμές του φυσικού αερίου, οι οποίες θα μπορούσαν να αυξηθούν σημαντικά σε περίπτωση νέων προβλημάτων στον εφοδιασμό ή ενός ασυνήθιστα ψυχρού χειμώνα σε συνδυασμό με χαμηλά αποθέματα.
Όσο περισσότερο οι ενεργειακές τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος οι αυξήσεις να περάσουν στις υπόλοιπες τιμές και στους μισθούς, δημιουργώντας δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ΕΚΤ καθιστά σαφές ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού παραμένει η βασική της προτεραιότητα και δεν δεσμεύεται για την επόμενη κίνησή της, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων εφόσον οι ενεργειακές πιέσεις αποδειχθούν πιο έντονες ή πιο επίμονες από ό,τι προβλέπεται σήμερα, κατέληξε η Λαγκάρντ.
Για την κρίση στα ομόλογα
Απαντώντας στα ερωτήματα των δημοσιογράφων σχετικά με το πρόσφατο sell-off στις αγορές των κρατικών ομολόγων, η πρόεδρος της ΕΚΤ σημείωσε ότι αποτελεί ένα παγκόσμιο φαινόμενο που δεν περιορίζεται στη ζώνη του ευρώ.
Εξήγησε ότι ένας λόγος είναι η προσφορά και η ζήτηση, επισημαίνοντας ότι σήμερα υπάρχουν μεγάλες χρηματοδοτικές ανάγκες στον κλάδο της τεχνολογίας λόγω της έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης.
«Το ενσωματώνουμε στις προβλέψεις μας και το παρακολουθούμε με μεγάλη προσοχή», είπε.
Απέκλεισε τις διαγραφές κρατικού χρέους
Μιλώντας τέλος για τις φωνές στην Ευρώπη που ζητούν διαγραφές χρέους, η πρόεδρος της ΕΚΤ εξήγησε ότι κάτι τέτοιο παραβιάζει τις συνθήκες της κεντρικής τράπεζας και δεν μπορεί να γίνει.
«Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι πίσω από κάθε δάνειο υπάρχουν οι δανειστές. Το να τους πεις ‘δεν θα επιστρέψω τα χρήματα’, αλλά στον μέλλον να ζητήσεις ξανά χρηματοδότηση, η απάντηση θα είναι ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει ή θα μπορούσε ενδεχομένως να γίνει με πολύ υψηλότερο επιτόκιο», πρόσθεσε.
Δεν θέλησε τέλος να κάνει κάποιο σχόλιο για τα δημοσιεύματα που την θέλουν να εγκαταλείπει την ΕΚΤ πριν τη λήξη της θητείας της, αναφέροντας ότι «αν υπάρχει, κάτι θα το μάθετε πρώτοι από εμένα. Και δεν υπάρχει κάτι».
