Σε ιδιαίτερα δύσκολη εξίσωση εξελίσσεται η αγορά της φέτας, καθώς η σημαντική μείωση της διαθέσιμης πρώτης ύλης λόγω της ευλογιάς, οι καθυστερήσεις στην ανασύσταση των κοπαδιών και οι υψηλές τιμές στο πρόβειο γάλα δημιουργούν έντονη πίεση σε βιομηχανίες και παραγωγούς. Άνθρωποι της αγοράς που μιλούν στο powergame.gr προειδοποιούν ότι τα αποθέματα κινούνται πλέον σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, ενώ η ανοδική πορεία των τιμών είναι εξαιρετικά πιθανό να μεταφερθεί τόσο στην ελληνική αγορά όσο και στις εξαγωγές και να περάσει στον τελικό καταναλωτή.
Μ. Σαράντης (Πρόεδρος Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας): Από 80.000 έως και 100.000 τόνους η απώλεια στο γάλα
Ο Μιχάλης Σαράντης, πρόεδρος της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας, περιγράφει μία αγορά που βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή έλλειψη γάλακτος. Όπως αναφέρει, η απώλεια πρώτης ύλης υπολογίζεται σε 80.000 έως 100.000 τόνους, αποτέλεσμα και της απώλειας σημαντικού αριθμού παραγωγικών ζώων.
Κατά τον ίδιο, περίπου μισό εκατομμύριο ζώα έχουν χαθεί, γεγονός που μεταφράζεται σε έλλειμμα γάλακτος της τάξης του 8%-10%. Η κατάσταση αυτή γίνεται ακόμη πιο πιεστική καθώς η ζήτηση για φέτα παραμένει ισχυρή. Σύμφωνα με τον κ. Σαράντη, η αγορά της φέτας εμφανίζει αυτή την περίοδο άνοδο 8%-10% σε αξία, ενώ θετική παραμένει και η πορεία των όγκων.
O πρόεδρος της Διεπαγγελματικής Φέτας, Μιχάλης Σαράντης ©hellenicdairies
«Είμαστε μπροστά σε μία πολύ δύσκολη κατάσταση, η οποία είχε ωριμάσει και ήταν αναμενόμενο κάποια στιγμή να φανεί», επισημαίνει. Όπως προσθέτει, τα υψηλά συμβόλαια για το γάλα, τα οποία κινούνται μεσοσταθμικά πλέον στα 1,85 ευρώ το κιλό και υψηλότερα, αντανακλούν την έλλειψη πρώτης ύλης και την καθυστέρηση στην ανασύσταση των κοπαδιών.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι σύμφωνα με το κύριο Σαράντη και η εικόνα των αποθεμάτων. Όπως σημειώνει ο πρόεδρος της Διεπαγγελματικής, τα προηγούμενα χρόνια οι διαθέσιμες ποσότητες φέτας επαρκούσαν συνήθως έως τον Μάρτιο ή και τον Απρίλιο. «Εάν φτάσουμε φέτος μέχρι τον Ιανουάριο θα είναι θαύμα», αναφέρει χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι τα αποθέματα βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 20 ετών.
Συμβόλαια έως και 2 ευρώ το κιλό
Την ίδια εικόνα μεταφέρει στο powergame.gr και υψηλόβαθμο στέλεχος της αγοράς, σύμφωνα με το οποίο τα νέα συμβόλαια προμήθειας γάλακτος καταγράφουν ακόμη υψηλότερα επίπεδα τιμών.
Χαρακτηριστικό είναι το τελευταίο συμβόλαιο που, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, κλείστηκε για προμήθεια γάλακτος από τον Συνεταιρισμό Γάλα ΕΛΑΣΣ στην Ελασσόνα προς τις βιομηχανίες με τις οποίες συνεργάζεται, με τιμές που κινούνται μεταξύ 1,9 και 2 ευρώ το κιλό.
Όπως σημειώνει το ίδιο στέλεχος, οι τιμές αυτές αποτελούν σαφή ένδειξη των πιέσεων που επικρατούν στην αγορά. Οι καθυστερήσεις στην ανασύσταση των κοπαδιών έχουν περιορίσει τη διαθέσιμη πρώτη ύλη, την ώρα που η φέτα εξακολουθεί να έχει ισχυρή ζήτηση στο εξωτερικό.
Ωστόσο, η ανοδική πορεία των τιμών δημιουργεί έναν νέο κίνδυνο. Εφόσον το αυξημένο κόστος περάσει στο ράφι των ξένων αγορών, είναι πιθανό να επηρεαστεί η καταναλωτική ζήτηση. Ήδη, σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, καταγράφεται ενδιαφέρον και για λευκά τυριά ως οικονομικότερη εναλλακτική.
Σατολιάς: «Δεν ξέρουμε αν ο Ευρωπαίος θα συνεχίσει να αγοράζει τόσο ακριβά»
Στην ανάγκη ταχείας ανασύστασης των κοπαδιών στέκεται και ο Παύλος Σατολιάς, πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ και της Ένωσης Αγροτικού Συνεταιρισμού Καλαβρύτων, η οποία είναι πρώτος παίκτης σε πωλήσεις φέτας στην Ελλάδα από πλευράς μεριδίου αγοράς. Όπως επισημαίνει στο powergame.gr, είναι κρίσιμο να προχωρήσουν εισαγωγές ζώων όπου κρίνεται απαραίτητο για να ανασυσταθούν οι πληγείσες κτηνοτροφικές μονάδες και να επιστρέψουν στην παραγωγή οι κτηνοτρόφοι που έχασαν τα κοπάδια τους.
Παύλος Σατολιάς, Πρόεδρος ΕΘΕΑΣ ©eurokinissi
Σύμφωνα με τον ίδιο, πολλοί από αυτούς είναι νέοι άνθρωποι που θέλουν να παραμείνουν στον κλάδο και περιμένουν το πράσινο φως ώστε να ξεκινήσουν εκ νέου την παραγωγική τους δραστηριότητα.
Ο κ. Σατολιάς εκφράζει παράλληλα έντονο προβληματισμό για την πορεία των τιμών. Όπως αναφέρει, η συνέχιση της ανόδου στο γάλα κινδυνεύει να οδηγήσει τη φέτα σε επίπεδα τιμών που θα γίνουν αποτρεπτικά για τον καταναλωτή.
«Δεν ξέρουμε εάν ο Ευρωπαίος καταναλωτής θα συνεχίσει να τρώει τόσο ακριβά τη φέτα», σημειώνει, επισημαίνοντας ότι η αύξηση του κόστους θα περάσει αναπόφευκτα τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και στο εξωτερικό.
Το πρόβλημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της ισχυρής εξαγωγικής πορείας του προϊόντος. Η αγορά της φέτας στο εξωτερικό εμφανίζει τα τελευταία χρόνια ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης κοντά στο 7% μεσοσταθμικά, γεγονός που σημαίνει ότι η μείωση της διαθέσιμης πρώτης ύλης έρχεται σε μία περίοδο αυξανόμενης διεθνούς ζήτησης.
Η ευλογιά καθυστερεί την ανασύσταση
Κρίσιμος παράγοντας παραμένει η εξέλιξη των κρουσμάτων ευλογιάς. Η ανασύσταση των κοπαδιών δεν μπορεί να προχωρήσει όσο συνεχίζουν να καταγράφονται περιστατικά, ενώ κάθε νέο κρούσμα μπορεί να μεταθέσει χρονικά την επανεκκίνηση της παραγωγής.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το υφιστάμενο ευρωπαϊκό πρωτόκολλο προβλέπει χρονικό διάστημα έξι μηνών από το τελευταίο κρούσμα προκειμένου να προχωρήσει η ανασύσταση. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη εμφάνιση νέων περιστατικών, κρατά σημαντικό μέρος της παραγωγικής βάσης εκτός αγοράς.
Παράγοντες του κλάδου αποδίδουν μάλιστα μεγάλο μέρος της σημερινής κατάστασης στη διαχείριση των επιζωοτιών, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται διαφορετικός σχεδιασμός ώστε να επιταχυνθεί η επαναφορά της κτηνοτροφικής παραγωγής.
Με τις απώλειες πρώτης ύλης να προσεγγίζουν το 10%, τις εξαγωγές να συνεχίζουν να αναπτύσσονται και τα αποθέματα φέτας να βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, η αγορά εισέρχεται σε μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους των τελευταίων ετών. Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι να αποκατασταθεί η παραγωγή γάλακτος χωρίς η αύξηση του κόστους να πλήξει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα ενός από τα σημαντικότερα ελληνικά εξαγώγιμα προϊόντα.
