Αλλαγή σελίδας για τον Οργανισμό Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ) σηματοδοτεί η τροποποίηση του καταστατικού που εγκρίθηκε στη χθεσινή Έκτακτη Γενική Συνέλευση, καθώς ανοίγει για πρώτη φορά στον Οργανισμό τον δρόμο για επέκταση πέρα από τον Πειραιά και για είσοδο στην ευρύτερη λιμενική αγορά της Μεσογείου. Ο Οργανισμός αποκτά πλέον τη δυνατότητα να διεκδικεί τη διαχείριση άλλων λιμανιών, να επενδύει σε λιμενικές υποδομές και logistics και να συμμετέχει σε εταιρικά σχήματα εντός και εκτός Ελλάδας.
Η καταστατική αλλαγή διευρύνει ουσιαστικά τον ρόλο του Οργανισμού, ο οποίος μέχρι σήμερα είχε ως αποκλειστικό πεδίο δραστηριότητας τη διαχείριση και εκμετάλλευση του λιμένα Πειραιά. Υπό τον έλεγχο της COSCO, που διαθέτει ήδη παρουσία σε στρατηγικούς κόμβους από το Σουέζ και την Κωνσταντινούπολη έως την Ιταλία και την Ισπανία, ο ΟΛΠ αποκτά τώρα τη δυνατότητα να περάσει από τη λειτουργία ενός λιμανιού στην ανάπτυξη ενός ευρύτερου χαρτοφυλακίου υποδομών στη Μεσόγειο. Κάποιοι κακεντρεχείς υποστηρίζουν πως η αλλαγή καταστατικού έγινε με το βλέμμα στο διαγωνισμό για το λιμάνι της Ελευσίνας!
Οι Κινέζοι της Cosco διαθέτουν ήδη πολύ μεγάλη παρουσία στα μεσογειακά λιμάνια αφού εκτός του Πειραιά κατέχουν πλειοψηφικά ή μειοψηφικά μερίδια σε τερματικούς σταθμούς στο Σουέζ, την Κωνσταντινούπολη, την Βαλένθια, κ.α. Ισχυρή παρουσία έχουν και σε τερματικούς σταθμούς της Βόρειας Ευρώπης.
Τι αλλάζει στο καταστατικό του ΟΛΠ
Η κρίσιμη προσθήκη στο άρθρο 2: Σκοπός της εταιρείας, προβλέπει ότι ο ΟΛΠ μπορεί να αναλαμβάνει κάθε άλλη επιχειρηματική δραστηριότητα που συνδέεται «ιδίως, αλλά όχι αποκλειστικά» με την ανάπτυξη, εκμετάλλευση, διαχείριση και χρήση χώρων, κτιρίων και κάθε είδους λιμενικών υποδομών εκτός του λιμένα Πειραιά. Ακόμη πιο σαφής είναι η αναφορά που ακολουθεί στη «διαχείριση άλλων λιμένων εντός και εκτός Ελλάδας». Στον διευρυμένο σκοπό εντάσσονται επίσης ο σχεδιασμός, η οργάνωση και η παροχή λιμενικών εξυπηρετήσεων, καθώς και η διαχείριση και παροχή υπηρεσιών εφοδιαστικής αλυσίδας. Ιδιαίτερο βάρος έχει η φράση «αλλά όχι αποκλειστικά», καθώς δείχνει ότι η απαρίθμηση δεν αποτελεί κλειστό κατάλογο δραστηριοτήτων, αφήνοντας στην εταιρεία ευρύτερα περιθώρια επιχειρηματικής κίνησης.
Η δυνατότητα διαχείρισης άλλων λιμανιών συνοδεύεται από τα εταιρικά και χρηματοοικονομικά εργαλεία που απαιτούνται για να υλοποιηθεί μια τέτοια επέκταση. Στο άρθρο 2 ακόμη, προστίθεται η δυνατότητα επένδυσης κεφαλαίων μέσω συμμετοχής στο κεφάλαιο άλλων επιχειρήσεων «οποιασδήποτε μορφής και με οποιονδήποτε σκοπό». Προβλέπεται επίσης ρητά ότι ο ΟΛΠ μπορεί να ιδρύει θυγατρικές εταιρείες, να αποκτά συμμετοχές στο κεφάλαιο άλλων εταιρειών και να τις εκποιεί. Ο συνδυασμός των νέων διατάξεων επιτρέπει διαφορετικές μορφές επενδυτικής κίνησης: από την ίδρυση θυγατρικής ειδικού σκοπού και τη συμμετοχή σε κοινοπραξία για έναν διαγωνισμό παραχώρησης έως την αγορά μετοχών εταιρείας διαχείρισης λιμένα ή την επένδυση σε εγκαταστάσεις logistics. Δεν σημαίνει ότι κάποια τέτοια κίνηση έχει ήδη αποφασιστεί, αλλά ότι αφαιρείται ο καταστατικός περιορισμός που συνέδεε τη δραστηριότητα του Οργανισμού με τον Πειραιά.
Με την ίδια απόφαση εγκρίθηκε και η τροποποίηση των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 18, καθώς και η κωδικοποίηση ολόκληρου του καταστατικού σε ενιαίο κείμενο. Η αλλαγή στο άρθρο 18 προσαρμόζει το καταστατικό στη νέα πραγματικότητα μετά την απορρόφηση του ΤΑΙΠΕΔ από την Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας, χωρίς να μεταβάλλει ουσιαστικά τα δικαιώματα εκπροσώπησης του Δημοσίου. Εφόσον το Υπερταμείο κατέχει τουλάχιστον 1.250.000 μετοχές, αλλά λιγότερο από το 10% των δικαιωμάτων ψήφου, διατηρεί το δικαίωμα διορισμού ενός μέλους στο Διοικητικό Συμβούλιο. Εάν η συμμετοχή του φτάσει το 10%, δικαιούται να διορίζει το ένα τρίτο των μελών. Με σημερινή συμμετοχή 7,14%, που αντιστοιχεί σε περίπου 1,785 εκατ. μετοχές, το Υπερταμείο εξακολουθεί να διορίζει ένα μέλος.
Η τροποποίηση των άρθρων 2 και 18 εγκρίθηκε από τη χθεσινή Έκτακτη Γενική Συνέλευση με συντριπτική πλειοψηφία 99,94% των εκπροσωπούμενων ψήφων. Υπέρ της πρότασης του Διοικητικού Συμβουλίου ψήφισαν μέτοχοι που εκπροσωπούσαν 20.432.984 ψήφους, έναντι μόλις 200 ψήφων κατά και 12.111 αποχών, σε σύνολο 20.445.295 έγκυρων ψήφων.
Το δίκτυο που έχει ήδη δημιουργήσει η COSCO στη Μεσόγειο
Η διεύρυνση του σκοπού του ΟΛΠ αποκτά μεγαλύτερη σημασία λόγω του ελέγχου του 67% από την COSCO Shipping. Ο ΟΛΠ, ωστόσο, είναι διαφορετική εταιρεία από την COSCO Shipping Ports, τον διεθνή λιμενικό βραχίονα του κινεζικού ομίλου. Στο τέλος του 2025, η δεύτερη διαχειριζόταν 387 θέσεις ελλιμενισμού σε 40 λιμάνια, με ετήσια δυναμικότητα περίπου 133 εκατ. TEU. Τα terminals του δικτύου της διακίνησαν σχεδόν 153 εκατ. TEU, ενώ τα έσοδά της ανήλθαν σε 1,67 δισ. δολάρια και τα κέρδη που αναλογούν στους μετόχους σε 312 εκατ. δολάρια.
Στη Δυτική και Κεντρική Μεσόγειο, η COSCO ελέγχει το 51% του CSP Valencia Terminal, ενός από τα βασικά terminals εμπορευματοκιβωτίων της Βαλένθια, και συμμετέχει με 40% στις εγκαταστάσεις του Vado Ligure στην Ιταλία, σε συνεργασία με την APM Terminals. Η επένδυση στο Vado περιλαμβάνει terminal για μεγάλα containerships και εγκαταστάσεις με ειδίκευση στα φορτία ελεγχόμενης θερμοκρασίας. Οι δύο συμμετοχές αποτελούν κρίκους του δικτύου που συνδέει τις ασιατικές ροές με την Ισπανία, τη Βόρεια Ιταλία και την ευρωπαϊκή ενδοχώρα.
Στην Ανατολική Μεσόγειο, εκτός από τον Πειραιά, η COSCO συμμετέχει στο Kumport της Κωνσταντινούπολης και στο Suez Canal Container Terminal στο Port Said. Το Kumport διακίνησε περίπου 1,26 εκατ. TEU το 2025 και το terminal του Σουέζ σχεδόν 4 εκατ. TEU. Το δίκτυο εκτείνεται έτσι από την είσοδο του Σουέζ έως την Τουρκία, την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία. Με το νέο καταστατικό, ο ίδιος ο ΟΛΠ αποκτά πλέον τη δυνατότητα να αναπτύξει εταιρική παρουσία ή συμμετοχές πέρα από τον Πειραιά, χωρίς να έχει ανακοινωθεί μέχρι στιγμής συγκεκριμένος επενδυτικός στόχος.
Οι μεγάλοι αντίπαλοι του Πειραιά
Ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής του Πειραιά στη Μεσόγειο είναι πλέον το Tanger Med του Μαρόκου. Τα τέσσερα container terminals του διακίνησαν 11,1 εκατ. TEU το 2025, αυξημένα κατά 8,4%, έναντι περίπου 4,64 εκατ. TEU του Πειραιά. Ο κύκλος εργασιών της λιμενικής αρχής αυξήθηκε κατά 10,3%, στα 4,43 δισ. ντιρχάμ, και τα καθαρά κέρδη κατά 22,3%, στα 1,82 δισ. ντιρχάμ. Το λιμάνι επωφελείται από τη θέση του στο Στενό του Γιβραλτάρ και συνδέεται με περισσότερα από 180 λιμάνια σε 70 χώρες. Γύρω του έχει αναπτυχθεί επίσης βιομηχανικό και εφοδιαστικό οικοσύστημα 3.000 εκταρίων, στο οποίο δραστηριοποιούνται περισσότερες από 1.500 επιχειρήσεις.
Στην Ισπανία, η Βαλένθια και η Αλχεθίρας αποτελούν δύο ακόμη ισχυρούς ανταγωνιστές. Η Βαλένθια διακίνησε 5,66 εκατ. TEU το 2025, πετυχαίνοντας νέο ιστορικό ρεκόρ, ενώ ο κύκλος εργασιών της λιμενικής αρχής έφτασε τα 164,3 εκατ. ευρώ και τα κέρδη προ φόρων τα 43,7 εκατ. ευρώ. Η Αλχεθίρας διακίνησε περίπου 4,74 εκατ. TEU και αντλεί το βασικό της πλεονέκτημα από τη θέση της στο Γιβραλτάρ, απέναντι από το Tanger Med. Η περίπτωση της Βαλένθια αναδεικνύει και την πολυπλοκότητα του ανταγωνισμού, καθώς διεκδικεί φορτία από τον Πειραιά, την ίδια στιγμή που η COSCO ελέγχει ένα από τα βασικά terminals της.
Στην Κεντρική και Ανατολική Μεσόγειο ξεχωρίζουν το Gioia Tauro και το Port Said. Το ιταλικό λιμάνι διακίνησε 4,49 εκατ. TEU το 2025, αυξημένα κατά 14%, και αποτελεί τον κύριο κόμβο μεταφόρτωσης της MSC στην Ιταλία. Το Port Said, στη βόρεια είσοδο του Σουέζ, προσφέρει στα πλοία των γραμμών Ασίας-Ευρώπης τη δυνατότητα μεταφόρτωσης χωρίς σημαντική απόκλιση από την πορεία τους. Το Suez Canal Container Terminal διακίνησε σχεδόν 4 εκατ. TEU το 2025, με άνοδο περίπου 25%. Οι επιδόσεις τους αποτυπώνουν τον ανταγωνισμό που θα αντιμετωπίσει ο ΟΛΠ εάν αξιοποιήσει τη νέα δυνατότητα επέκτασης: απέναντί του βρίσκονται διεθνείς κόμβοι συνδεδεμένοι με ισχυρούς ναυτιλιακούς και λιμενικούς ομίλους.
