Μετά την απογείωση του Μάρκο Ρούμπιο από την Αθήνα, έρχεται για την κυβέρνηση η …προσγείωση σε έναν δύσκολο διάδρομο, που ορίζουν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου και ο επίμονος πληθωρισμός. Στο Μέγαρο Μαξίμου καταγράφουν πολλαπλά οφέλη από την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο οποίος έκανε από το ΥΠΕΞ λόγο για «ιστορική συμμαχία» μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ, η οποία «αποτελεί πηγή σταθερότητας» και υπογράμμισε πως «είμαστε ευγνώμονες που η Ελλάδα είναι ένας σπουδαίος σύμμαχος». Χαρακτήρισε επίσης την Ελλάδα πολύ στενό στρατηγικό εταίρο στην ασφάλεια των συνόρων των δύο χωρών και στην καταπολέμηση της μαζικής μετανάστευσης, των διεθνικών εγκληματικών οργανώσεων και στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, ενώ παρείχε ισχυρή στήριξη τον Κάθετο Διάδρομο για τη μεταφορά φυσικού αερίου. Προχθές, με άρθρο του στο Fox News συνέχισε την έκφραση θαυμασμού για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό που είδαμε στην ομιλία του στην Πνύκα, σημειώνοντας μεταξύ άλλων ότι η αρχαία Ελλάδα δεν προσφέρει μόνο μια εικόνα των πρώιμων μορφών των δυτικών θεσμών, αλλά λειτουργεί και ως καθρέφτης της σύγχρονης δυτικής ταυτότητας.
Στην κυβέρνηση ετοιμάζονται να παρουσιάσουν την Τετάρτη τα μέτρα ελάφρυνσης του κόστους για το πετρέλαιο θέρμανσης – ώστε να πέσει ει δυνατόν κάτω από 1,6 ευρώ το λίτρο στη λιανική – και την Πέμπτη για τη διεκδίκηση ευελιξίας για παρεμβάσεις στην τιμή των καυσίμων, στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Χθες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε αποκλειστικά για την Ελλάδα το αίτημα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να συμπεριληφθούν μέτρα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας. Οι νέες επενδύσεις αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 και θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους. Στα έργα που προγραμματίζεται να ενταχθούν στο εν λόγω πλαίσιο περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων το νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ύψους 200.000.000 ευρώ και το νέο πανελλαδικό πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες (100.000 δικαιούχοι) ύψους επίσης 200 εκατ. ευρώ.
«Δουλεύουμε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τι περιθώριο θα μας δώσει. Η πρώτη προτεραιότητα είναι το πετρέλαιο θέρμανσης, μετά είναι το ντίζελ, μετά είναι η βενζίνη», δήλωσε χθες (στον ΣΚΑΪ) ο Κυριάκος Μητσοτάκης, εν όψει της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. την προσεχή Πέμπτη και Παρασκευή στις Βρυξέλλες. Η συζήτηση μόνο εύκολη δεν θα είναι. Η ευρωζώνη τρέχει με ρυθμό ανάπτυξης μόλις 0.4% (στο β’ τρίμηνο της χρονιάς), ο πληθωρισμός επιμένει ψηλά, στο 3.8% για την ευρωζώνη και στο 5% για την Ελλάδα, η Ισπανία και η Γαλλία αντιμετωπίζουν χιλιάδες διαδηλωτές στους δρόμους, οι τιμές της ενέργειας έχουν πάρει από καιρό την ανιούσα. Και μέσα σε αυτό το κλίμα, ο προϋπολογισμός (ΠΔΠ) της Ε.Ε. για την περίοδο 2028-2034 – που αναμένεται να αγγίξει συνολικά τα 2 τρις ευρώ – είναι στον αέρα, καθώς υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών.
«Βραχυπρόθεσμα, πρέπει να παράσχουμε καθοδήγηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα για τον μετριασμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας στους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας, συνεχίζοντας παράλληλα να υλοποιούμε τη στρατηγική μας για τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα», σημειώνει στην επιστολή του προς του ηγέτες των «27» ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, εν όψει της Συνόδου της Πέμπτης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη στείλει επιστολή στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με την οποία της ζητά να εξεταστούν οι επιλογές που υπάρχουν ώστε τα κράτη-μέλη να αποκτήσουν μια πρόσθετη έκτακτη ευελιξία εν μέσω της τρέχουσας κρίσης, ιδίως δε όσον αφορά στις τιμές των καυσίμων. Στην επιστολή του, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε πως «η Ευρώπη θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο να εξαιρέσει από τους σχετικούς δημοσιονομικούς υπολογισμούς τα προσωρινά μέτρα που έχουν λάβει τα κράτη μέλη της Ε.Ε. έως ένα ορισμένο χρονικό σημείο». Επεσήμανε επίσης ότι «οι χώρες της Ένωσης θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τα πρόσθετα έσοδα από τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ), τα οποία προκύπτουν από την απρόβλεπτη αύξηση του γενικού επιπέδου των τιμών, προκειμένου να στηρίξουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις». Με άλλα λόγια, ο πρωθυπουργός προτείνει ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να αποκτήσουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τα πρόσθετα υπερέσοδα από τον πληθωρισμό, ο οποίος τροφοδοτείται από την ενεργειακή κρίση, για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης της κοινωνίας.
Στις Βρυξέλλες και τη Σύνοδο Κορυφής, ο πρωθυπουργός αναμένεται όπως τονίζουν συνεργάτες του να θέσει με ακόμα μεγαλύτερη έμφαση πλέον την ανάγκη να υπάρξει δημοσιονομική ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ούτως ώστε να μπορέσει η Ευρώπη να αντιμετωπίσει συλλογικά το υψηλό ενεργειακό κόστος που βαραίνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
