Η τεχνητή νοημοσύνη πνίγεται στα χρέη. Η εκρηκτική ανάπτυξη της AI οδηγεί τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς ομίλους του κόσμου σε επενδύσεις-ρεκόρ για data centers, chips και υποδομές. Όμως η αύξηση του δανεισμού προκαλεί ανησυχίες στις αγορές για τη βιωσιμότητα του νέου επενδυτικού κύκλου.
Οι λεγόμενοι «υπερ-πάροχοι AI» (AI hyperscalers), όπως η Meta, η Alphabet και η Amazon, βλέπουν το κόστος ασφάλισης έναντι πιθανής αθέτησης πληρωμών του χρέους τους (τα λεγόμενα CDS) να διαμορφώνεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Το χρέος των εταιρειών που βρίσκονται στην καρδιά της έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνεται με ταχύ ρυθμό, προκαλώντας νευρικότητα στις αγορές σχετικά με το μέγεθος των επενδυτικών δαπανών. Οι AI hyperscalers είναι εξαιρετικά κερδοφόροι, με τα τρέχοντα κέρδη να είναι περίπου 59% πάνω από τη μακροχρόνια τάση. Αλλά είναι τέτοιο το μέγεθος της άνθησης των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, που ακόμη και αυτά τα κέρδη απορροφώνται από την AI όπως το νερό που εξαφανίζεται στην έρημο Σαχάρα.
Οι επενδυτές στην αγορά ομολόγων αρχίζουν να ανησυχούν για την κλίμακα του δανεισμού και των κεφαλαιουχικών δαπανών που απαιτούνται για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Το επενδυτικό μοντέλο που έχει δημιουργηθεί θυμίζει έναν κύκλο αλληλεξάρτησης, όπου οι εταιρείες τεχνολογίας αγοράζουν η μία τα προϊόντα της άλλης και συχνά χρηματοδοτούν η μία την άλλη.
Το κύκλωμα αυτό, σύμφωνα με αναλυτές, λειτουργεί όσο η εμπιστοσύνη παραμένει ισχυρή. Ωστόσο, η απώλεια ενός κρίκου στην αλυσίδα θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις.
Τα ομόλογα, οι υποδομές και τα ακίνητα των Big Tech μπορεί να μοιάζουν με διαφορετικές επενδύσεις, στην πραγματικότητα όμως αποτελούν συχνά «το ίδιο στοίχημα με διαφορετική μορφή»: την ανάπτυξη της AI. Οι εταιρείες διαθέτουν σημαντικά ταμειακά αποθέματα, που στεγνώνουν. Όμως μια ανατιμολόγηση της αγοράς θα μπορούσε να τις πλήξει σοβαρά.
Η HSBC θεωρεί την υπερβολική δαπάνη των hyperscalers τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Ήδη το hedge fund Situational Awareness, ύψους 20 δισ. δολαρίων, αναζητεί νέα κεφάλαια μετά τις βαριές απώλειες από την πρόσφατη πτώση των μετοχών AI.
Οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη αυξάνουν το χρέος – Το κυκλικό δίκτυο AI
Η χρηματιστηριακή φούσκα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη εμφανίζει πλέον περισσότερα σημάδια πίεσης. Το πενταετές CDS της Nvidia εκτοξεύθηκε τη Δευτέρα στις 82 μονάδες βάσης, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο. Στα τέλη Ιουνίου το ίδιο συμβόλαιο βρισκόταν στις 42 μονάδες, καταγράφοντας σχεδόν διπλασιασμό μέσα σε έναν μήνα.
Η κίνηση αυτή δεν σημαίνει ότι οι αγορές φοβούνται άμεση χρεοκοπία της Nvidia, αλλά καταφράφει τον κίνδυνο του υπερδανεισμού. Η εταιρεία παραμένει δεύτερη σε χρηματιστηριακή αξία παγκοσμίως μετά την Apple, με κεφαλαιοποίηση 4,77 τρισ. δολ., ενώ το χρέος της ανέρχεται σε 8,5 δισ. έναντι ταμειακών διαθεσίμων 10,6 δισ..
Ωστόσο, η άνοδος του CDS αποτελεί προειδοποιητικό σήμα για τους κινδύνους που δημιουργεί η τεράστια επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη, αναφέρουν αναλυτές στα διεθνή οικονομικά media. Οι επενδυτές αντέδρασαν στις πληροφορίες για συμφωνίες υποδομών AI άνω των 750 δισ. δολαρίων, μεταξύ των οποίων η χρηματοδότηση 250 δισ. δολαρίων για την OpenAI και η συνεργασία άνω των 500 δισ. με τον νοτιοκορεατικό όμιλο SK.
Το μοντέλο αυτό δημιουργεί έναν κύκλο αλληλεξάρτησης, όπου οι προμηθευτές χρηματοδοτούν ουσιαστικά τους πελάτες τους για να αγοράσουν τα προϊόντα τους, σε ένα ιδιότυπο κυκλικό δίκτυο AI.
Το παιχνίδι με τις μουσικές καρέκλες του κύκλου επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη συνεχίζονται, με τους παίκτες της AI να αγοράζουν προϊόντα ο ένας του άλλου και να δανείζουν ο ένας στον άλλον. Το ζήτημα είναι ότι θα χρειαστεί να βρεθεί μόνο μία καρέκλα για να καταρρεύσει όλο αυτό.
Το κόστος δανεισμού αυξάνεται και οι αγορές εξετάζουν τους κινδύνους χρεοκοπίας
Οι αγορές λειτουργούν στη βάση της εμπιστοσύνης. Όταν οι επενδυτές αισθάνονται ασφάλεια, διοχετεύουν κεφάλαια με χαμηλότερο κόστος και μεγαλύτερη ευκολία. Όταν όμως αυξάνονται οι ανησυχίες, οι δανειολήπτες αντιμετωπίζουν υψηλότερα επιτόκια και δυσκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Oracle, καθώς ο δείκτης πιστωτικού κινδύνου της εταιρείας στην αγορά ομολόγων έφθασε σε επίπεδα-ρεκόρ. Τα πενταετή συμβόλαια αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου (CDS) αυξήθηκαν στις 212 μονάδες βάσης, δηλαδή στο 2,12% για κάθε 100.000 δολάρια χρέους που ασφαλίζεται.
Με απλά λόγια, η ασφάλιση 10 εκατ. δολαρίων ομολόγων της Oracle έναντι πιθανής χρεοκοπίας κοστίζει πλέον περίπου 212.000 δολάρια ετησίως. Παράλληλα, η S&P υποβάθμισε την Oracle σε BBB-, ενώ η Alphabet κατέγραψε αρνητικές ελεύθερες ταμειακές ροές για πρώτη φορά από την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο.
Η εξέλιξη δεν αφορά μόνο την Oracle. Ακόμη και τεχνολογικοί κολοσσοί με ισχυρότερη πιστοληπτική εικόνα, όπως η Microsoft, η Alphabet, η Amazon, η Meta και η Apple, έχουν δει τα CDS τους να αυξάνονται, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επενδυτές αρχίζουν να εξετάζουν αν οι εταιρείες έχουν αναλάβει περισσότερες οικονομικές υποχρεώσεις απ’ όσες μπορούν να διαχειριστούν.
Η Apple αποτελεί εξαίρεση, καθώς διατηρεί το χαμηλότερο κόστος ασφάλισης χρέους μεταξύ των μεγάλων τεχνολογικών ομίλων. Η Wall Street επιβραβεύει τη στρατηγική της, η οποία βασίζεται κυρίως στην ισχυρή παρουσία της στις συσκευές και όχι σε επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.
Τεχνητή νοημοσύνη: Οι επενδύσεις-μαμούθ φέρνουν νέο κύκλο δανεισμού
Παρ’ ότι οι ανησυχίες για την πιστοληπτική κατάσταση των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών παραμένουν περιορισμένες σε σχέση με το μέγεθός τους, οι αναλυτές θεωρούν ότι η εξέλιξη πρέπει να παρακολουθείται στενά.
Η ανάπτυξη των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό από την προθυμία των χρηματοπιστωτικών αγορών να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν τον τεράστιο επενδυτικό κύκλο.
Η Moody’s Ratings υπογράμμισε ότι, παρά το γεγονός πως οι περισσότερες εταιρείες εξακολουθούν να εμφανίζουν εξαιρετικά ισχυρούς χρηματοοικονομικούς δείκτες, παρατηρείται σημαντική αλλαγή στη δομή των ισολογισμών τους. Οι εταιρείες αυτές διαθέτουν από τα μεγαλύτερα αποθέματα ρευστότητας στην ιστορία, όμως το ύψος των επενδύσεων έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του δανεισμού.
Σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Market Intelligence, έως τις 22 Ιουλίου οι πέντε μεγαλύτεροι παίκτες -Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft και Oracle- είχαν αντλήσει σχεδόν 302 δισ. δολάρια από τις αγορές μέσω έκδοσης μετοχών και ομολόγων.
Παράλληλα, η Goldman Sachs εκτιμά ότι οι εκδόσεις ομολόγων και δανείων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη έχουν ήδη φθάσει τα 489 δισ. δολάρια παγκοσμίως φέτος, ξεπερνώντας σημαντικά την πρόβλεψη των 322 δισ. δολαρίων για ολόκληρο το 2025.
Σύμφωνα με τη FactSet, οι κεφαλαιουχικές δαπάνες των πέντε μεγαλύτερων hyperscalers αναμένεται να ξεπεράσουν τα 690 δισ. το 2026, αυξημένες κατά 80% μέσα σε έναν χρόνο.
Τα κεφάλαια που άντλησαν oi hyperscalers από το 2014 έως το 2026 ©Axios
Οι φθηνότερες λύσεις AI από την Κίνα αυξάνουν την αβεβαιότητα
Ένας ακόμη παράγοντας που προβληματίζει τους επενδυτές είναι η εμφάνιση φθηνότερων και αποτελεσματικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης από την Κίνα, τα οποία δημιουργούν ερωτήματα για το αν οι τεράστιες επενδύσεις των αμερικανικών κολοσσών θα αποδώσουν τα αναμενόμενα κέρδη.
Παράλληλα, η ιαπωνική εφημερίδα Nikkei ανέφερε ότι οι μεγάλοι hyperscalers ενδέχεται να έχουν περίπου 1,65 τρισ. δολάρια σε «κρυφές υποχρεώσεις», κυρίως μέσω δεσμεύσεων που δεν εμφανίζονται πλήρως στους ισολογισμούς τους, όπως ορισμένες συμβάσεις μίσθωσης.
Η Alphabet προκάλεσε επίσης ανησυχίες, καθώς ανακοίνωσε για πρώτη φορά από την είσοδό της στο χρηματιστήριο το 2004 αρνητικές ελεύθερες ταμειακές ροές, κυρίως λόγω των τεράστιων δαπανών για τεχνητή νοημοσύνη.
Το επόμενο στάδιο αναμένεται να είναι ακόμη πιο δύσκολο, καθώς οι εταιρείες που δανείζονται για υποδομές AI θα αντιμετωπίσουν υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης, τόσο λόγω των αυξημένων πιστωτικών ανησυχιών όσο και λόγω της ανόδου των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
Η φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης χτυπά τη Νότια Κορέα – Βουτιά 41% στο χρηματιστήριο
Η διόρθωση στην αγορά της τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται πως έχει ήδη ξεκινήσει, όχι όμως στις ΗΠΑ αλλά στη Νότια Κορέα, όπου το χρηματιστήριο δέχθηκε ισχυρότατο πλήγμα. Ο δείκτης KOSPI κατέρρευσε την Τετάρτη κατά 10,84%, ενεργοποιώντας πλήρη μηχανισμό διακοπής συναλλαγών (circuit breaker), ενώ την επόμενη ημέρα υποχώρησε επιπλέον 8,17%, με το χρηματιστήριο να παγώνει ξανά τις προγραμματισμένες συναλλαγές. Συνολικά, ο δείκτης έχει χάσει 41% από το ιστορικό υψηλό του μέσα σε μόλις 28 συνεδριάσεις.
Η εξέλιξη έρχεται λίγους μήνες μετά τις δηλώσεις του διευθύνοντος συμβούλου της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει τη Νότια Κορέα ως «χρυσή εποχή» για την τεχνολογία. Από τον Δεκέμβριο του 2025 έως τον Ιούνιο του 2026, η κορεατική αγορά είχε εκτοξευθεί κατά 135%, κατατάσσοντας το χρηματιστήριο της χώρας στην έκτη μεγαλύτερη αγορά παγκοσμίως, ξεπερνώντας ακόμη και την Ινδία.
Η άνοδος προσέλκυσε εκατομμύρια επενδυτές, πολλοί από τους οποίους δανείστηκαν για να συμμετάσχουν στο ράλι. Όμως τα αποτελέσματα της SK Hynix δεν επιβεβαίωσαν τις υπερβολικά υψηλές προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ το αυξημένο κόστος δανεισμού πίεσε όσους είχαν επενδύσει με μόχλευση.
Ασιατικά χρηματιστήρια © EPA/YONHAP
Η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη για την αγορά και ανακοίνωσε σύστημα παρακολούθησης 24 ωρών, με περιορισμούς στις συναλλαγές μοχλευμένων ETF και στα ανοίγματα των ιδιωτών επενδυτών.
«Οι απώλειες αυξάνονται μέρα με τη μέρα. Δεν ξέρω τι να κάνω», δήλωσε επενδύτρια, προσθέτοντας ότι δεν έχει βιώσει τόσο απότομη πτώση ούτε κατά τη διάρκεια της ασιατικής χρηματοπιστωτικής κρίσης. Η περίπτωσή της αντικατοπτρίζει την αγωνία εκατομμυρίων Νοτιοκορεατών, που επένδυσαν μαζικά στις μετοχές τεχνολογίας, ποντάροντας στη διαρκώς αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση για τσιπ μνήμης.
Το κόστος ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνεται ήδη δραματικά, ενώ το κόστος δανεισμού αναμένεται επίσης να ενισχυθεί. Αν οι προσδοκίες για τα μελλοντικά κέρδη δεν επιβεβαιωθούν, οι αγορές μπορεί να βρεθούν μπροστά σε μια νέα περίοδο έντονης μεταβλητότητας.
