Η τεράστια επενδυτική έκρηξη στα data centers στις ΗΠΑ συναντά ένα νέο εμπόδιο, το οποίο αρχίζει να απασχολεί σοβαρά και τη Wall Street. Πέρα από το κόστος, την πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια και τις απαιτούμενες άδειες, οι τράπεζες εξετάζουν πλέον ακόμη και το κατά πόσο οι τοπικές κοινωνίες είναι διατεθειμένες να δεχθούν ένα νέο κέντρο δεδομένων στην περιοχή τους.
Οι ολοένα εντονότερες αντιδράσεις για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, τον θόρυβο και την αλλοίωση του τοπίου έχουν οδηγήσει έργα σε καθυστερήσεις ή ακόμη και ακυρώσεις. Το αποτέλεσμα είναι οι χρηματοδότες να αντιμετωπίζουν την κοινωνική αποδοχή ενός project ως ακόμη μία παράμετρο του πιστωτικού κινδύνου, σύμφωνα με τραπεζίτες και στελέχη επενδυτικών εταιρειών που μίλησαν στο Reuters.
Η αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς δισεκατομμύρια δολάρια κατευθύνονται σε νέες υποδομές για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η Goldman Sachs εκτιμά ότι οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες θα δαπανήσουν περισσότερα από 6 τρισ. δολάρια για την ανάπτυξη της AI έως το 2030, ποσό πολλαπλάσιο των κεφαλαίων που είχαν επενδυθεί στις υποδομές του Διαδικτύου κατά την εποχή της «φούσκας» των dot-com.
Στο μικροσκόπιο έργα 130 δισ.
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται ήδη στους αριθμούς. Μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, τουλάχιστον 75 έργα data centers, συνολικής αξίας περίπου 130 δισ. δολαρίων, βρέθηκαν αντιμέτωπα με αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών, σύμφωνα με στοιχεία της Data Center Watch που επικαλείται το Reuters.
Μεγάλες τράπεζες, όπως η JPMorgan, η Morgan Stanley και η Bank of America, εξακολουθούν να βλέπουν τεράστιες ευκαιρίες στον κλάδο, όμως γίνονται πιο επιλεκτικές. Πριν εγκρίνουν χρηματοδότηση εξετάζουν, μεταξύ άλλων, τεχνικούς και περιβαλλοντικούς κινδύνους, πολεοδομικές άδειες, ασφαλιστικές καλύψεις και πλέον τη στάση των κατοίκων γύρω από το έργο.
Η Karen Fang, επικεφαλής υποδομών και βιώσιμης χρηματοδότησης στην Bank of America, ανέφερε ότι δύο από τα βασικά στοιχεία που εξετάζονται είναι η ετοιμότητα και η πιστοληπτική ποιότητα ενός έργου. Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται όχι μόνο όλες οι απαραίτητες εγκρίσεις, αλλά και η υποστήριξη της κοινότητας που θα βρίσκεται γύρω από την εγκατάσταση.
Το πρόβλημα για τους χρηματοδότες είναι ότι οι συζητήσεις για ένα δάνειο μπορεί να ξεκινήσουν ακόμη και έναν χρόνο πριν από την έναρξη των εργασιών. Εάν στη συνέχεια ένα project μπλοκάρει από τοπικές αντιδράσεις ή δικαστικές προσφυγές, τράπεζες και επενδυτές μπορεί να έχουν ξοδέψει σημαντικό χρόνο και πόρους σε μια χρηματοδότηση που τελικά δεν θα προχωρήσει.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του σχεδίου Prince William Digital Gateway στη Βιρτζίνια, το οποίο συνδεόταν με την QTS, εταιρεία που ανήκει στην Blackstone. Το project εγκαταλείφθηκε έπειτα από ισχυρές τοπικές αντιδράσεις. Αντίστοιχες αντιδράσεις έχουν καταγραφεί σε μεγάλα έργα στο Τέξας, το Ιλινόι και το Μίσιγκαν.
Από το νερό και το ρεύμα μέχρι τον θόρυβο
Η αντίσταση απέναντι στα data centers έχει ενισχυθεί όσο αυξάνεται και η κλίμακά τους. Οι κάτοικοι εκφράζουν ανησυχίες για την κατανάλωση νερού, τις αυξημένες ανάγκες ηλεκτροδότησης, το ενδεχόμενο υψηλότερων λογαριασμών ρεύματος, τον συνεχή θόρυβο αλλά και την επίδραση τεράστιων εγκαταστάσεων στον χαρακτήρα των περιοχών.
Το ζήτημα έχει αποκτήσει πλέον και πολιτική διάσταση στις ΗΠΑ. Δημοσκόπηση Reuters/Ipsos τον Ιούνιο έδειξε ότι μόλις το 14% των Αμερικανών θα υποστήριζε την κατασκευή ενός data center στη δική του κοινότητα, ενώ μόνο περίπου ένας στους τρεις εγκρίνει τον ρυθμό με τον οποίο αναπτύσσονται οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις στη χώρα.
Στο Μίσιγκαν, για παράδειγμα, ένα project ύψους 16 δισ. δολαρίων, στο οποίο συμμετέχουν μεταξύ άλλων η Oracle, η OpenAI, η Related Digital και η Blackstone, έχει προκαλέσει αντιδράσεις κατοίκων για τις επιπτώσεις στο νερό, στο ηλεκτρικό δίκτυο και στον αγροτικό χαρακτήρα της περιοχής. Παρά τις αντιδράσεις, η κατασκευή του έργου προχωρά.
Οι εταιρείες επιχειρούν πλέον να προλάβουν τέτοιες ενστάσεις ήδη από το στάδιο σχεδιασμού. Μεταξύ των λύσεων που εξετάζονται είναι η κατασκευή μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέσα ή κοντά στα ίδια τα data centers, ώστε να μειώνεται η επιβάρυνση των τοπικών δικτύων.
Παρά τα εμπόδια, οι τράπεζες δεν απομακρύνονται από τον κλάδο. Η τεράστια και διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ που δημιουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη εξακολουθεί να καθιστά τα data centers ένα από τα πιο ελκυστικά επενδυτικά πεδία. Αυτό που αλλάζει είναι ότι, για να πάρει πλέον ένα έργο το «πράσινο φως» της χρηματοδότησης, δεν αρκούν η γη, τα κεφάλαια και η πρόσβαση στο ρεύμα. Χρειάζεται όλο και περισσότερο και η αποδοχή όσων θα ζουν δίπλα του.
