Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει επιταχύνει την προσπάθεια κυβερνήσεων σε όλο τον κόσμο να ενισχύσουν τον αριθμό των κατασκοπευτικών δορυφόρων, καθώς οι χώρες επανεξετάζουν τις πληροφορίες και τις δυνατότητες επιτήρησης που θα χρειάζονταν σε μια μελλοντική σύγκρουση.
Ο Ραφάλ Μόντζεφσκι, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της φινλανδικής διαστημικής εταιρείας ICEYE, που κατασκευάζει μια ευρεία γκάμα δορυφόρων επιτήρησης, χαρακτήρισε την πλήρους κλίμακας ρωσική εισβολή του 2022 «κομβική στιγμή» για τη διαστημική βιομηχανία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, Ευρώπη, Ιαπωνία, Ινδία και Βραζιλία σχεδιάζουν πλέον σημαντική επέκταση των δορυφορικών τους «στόλων», ενώ η αγορά έχει δεκαπλασιαστεί σε μέγεθος.
Η αλλαγή αφορά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται το Διάστημα στον πόλεμο. Από υποστηρικτική υποδομή για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, εξελίσσεται σε βασικό στρατηγικό πλεονέκτημα, που μπορεί να επηρεάσει ακόμη και το ποιος θα κερδίσει ή θα χάσει μια σύγκρουση.
Η ICEYE κατασκευάζει δορυφόρους με ραντάρ που χρησιμοποιούνται για επιτήρηση, αναγνώριση και συλλογή πληροφοριών.
Η τεχνολογία ραντάρ συνθετικού διαφράγματος (SAR) επιτρέπει τη λήψη εικόνων της επιφάνειας της Γης, ακόμα και τη νύχτα, μέσα από σύννεφα και υπό κακές καιρικές συνθήκες, σε αντίθεση με τους συμβατικούς οπτικούς δορυφόρους.
Δισεκατομμύρια ευρώ για διαστημικές αμυντικές δαπάνες
Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για το Διάστημα αυξήθηκε κατά 12%, στα 13,5 δισ. ευρώ το 2025, κυρίως λόγω της ενίσχυσης των εθνικών αμυντικών δαπανών, με τη Γερμανία να πρωταγωνιστεί, σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.
Η ίδια η ICEYE άντλησε τον Ιούνιο 450 εκατ. ευρώ σε νέα κεφάλαια, με την αποτίμησή της να ξεπερνά τα 10 δισ. ευρώ. Η συνολική συναλλαγή Series F ξεπέρασε το 1 δισ. ευρώ, εάν συνυπολογιστούν και οι πωλήσεις υφιστάμενων μετοχών.
Η χρηματοδότηση περιλάμβανε και την πρώτη επένδυση του νέου Scaleup Europe Fund της ΕΕ, ενός προγράμματος περίπου 5 δισ. ευρώ που δημιουργήθηκε για να αντιμετωπίσει την έλλειψη κεφαλαίων ανάπτυξης και να βοηθήσει ευρωπαϊκές τεχνολογικές εταιρείες να μεγαλώσουν.
Η πρόσβαση σε κεφάλαια παραμένει, σύμφωνα με τον επικεφαλής της ICEYE, ένα από τα βασικά εμπόδια για τις ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις που θέλουν να εξελιχθούν σε παγκόσμιους ανταγωνιστές των αμερικανικών και κινεζικών εταιρειών.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η Ευρώπη επιχειρεί να ανασυγκροτήσει την αμυντική της βιομηχανία, ύστερα από χρόνια χαμηλών επενδύσεων και εξάρτησης από τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, οι οποίες έχουν αμφισβητηθεί επί της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ.
Οι χώρες του ΝΑΤΟ συμφώνησαν πέρυσι να αυξήσουν τις αμυντικές και συναφείς επενδύσεις στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Παράλληλα, ο πόλεμος στην Ουκρανία αλλά και η σύγκρουση με το Ιράν έχουν αναδείξει τον αυξανόμενο ρόλο των drones, της τεχνητής νοημοσύνης και της διαστημικής επιτήρησης στις σύγχρονες πολεμικές επιχειρήσεις.
Μελλοντική εισαγωγή στον Nasdaq
Η Ευρώπη, ωστόσο, αντιμετωπίζει ένα ακόμη πρόβλημα: τον κατακερματισμό των κεφαλαιαγορών της. Η ICEYE δεν αποκλείει μελλοντική εισαγωγή στο αμερικανικό Nasdaq, χωρίς να έχει αποφασίσει πότε ή πού θα πραγματοποιηθεί.
Η εταιρεία θα προτιμούσε μια ευρωπαϊκή λύση, αλλά η ρευστότητα και το μέγεθος των αμερικανικών αγορών αποτελούν σημαντικό παράγοντα.
Ο Μόντζεφσκι υποστήριξε ότι η Ευρώπη θα ήταν ισχυρότερη με μία μεγάλη, ενιαία και ιδιαίτερα ρευστή χρηματιστηριακή αγορά, αντί για το σημερινό κατακερματισμένο σύστημα.
Στην εξίσωση μπαίνει πλέον και η επιτυχία της δημόσιας εγγραφής της SpaceX τον Ιούνιο, η οποία έδειξε, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι υπάρχει ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον για τον διαστημικό τομέα και μπορεί να διευρύνει τη βάση επενδυτών για τις εταιρείες που αναπτύσσουν τη νέα διαστημική υποδομή.
