Τις βάσεις για τη δημιουργία μιας νέας βιομηχανικής δραστηριότητας στον τομέα της αμυντικής τεχνολογίας στην Ελλάδα θέτουν η Shield AI και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, με αντικείμενο το X-BAT, το υπό ανάπτυξη μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος της αμερικανικής εταιρείας.
Οι δύο όμιλοι υπέγραψαν στρατηγική συμφωνία, στη βάση της οποίας θα διερευνήσουν την ανάπτυξη παραγωγικών εγκαταστάσεων, τη συναρμολόγηση και ενσωμάτωση συστημάτων, καθώς και τη μακροχρόνια τεχνική υποστήριξη του X-BAT επί ελληνικού εδάφους.
Η συμφωνία έρχεται να επιβεβαιώσει δημοσίευμα του powergame.gr, το οποίο είχε προαναγγείλει το ενδεχόμενο δημιουργίας παραγωγικής βάσης της Shield AI στην Ελλάδα, αποκαλύπτοντας ότι η αμερικανική εταιρεία βρισκόταν ήδη σε συζητήσεις με ελληνικές επιχειρήσεις για συμμετοχή στην παραγωγική και υποστηρικτική αλυσίδα του X-BAT. Μάλιστα, ο James Lythgoe, Regional Director της Shield AI για την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, είχε τονίσει τότε, μιλώντας στο powergame.gr, ότι η ελληνική βιομηχανία είχε ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στο πρόγραμμα και ότι οι σχετικές επαφές είχαν ξεκινήσει από τις αρχές του 2026.
Έναν μήνα αργότερα, οι συζητήσεις αυτές αποκτούν απτό επιχειρηματικό περιεχόμενο, με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ να αναλαμβάνει ρόλο στρατηγικού εταίρου της αμερικανικής εταιρείας στην Ελλάδα, με αντικείμενο την ανάπτυξη και τον συντονισμό ενός εγχώριου δικτύου προμηθευτών, στο οποίο προβλέπεται να συμμετάσχουν και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Παράλληλα, θα αναλάβει τη λειτουργία τοπικού γραφείου διαχείρισης του προγράμματος X-BAT.
Όπως μετέφεραν στο powergame.gr πηγές με γνώση των λεπτομερειών της συμφωνίας, στόχος είναι να διαμορφωθούν εγκαίρως οι προϋποθέσεις για την παραγωγή του X-BAT στην Ελλάδα, ώστε, εφόσον οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις αποφασίσουν να προχωρήσουν στην προμήθειά του, η παραγωγική διαδικασία να μπορεί να ξεκινήσει άμεσα. Άλλωστε, η συνεργασία της χώρας με τη Shield AI έχει ήδη αποκτήσει επιχειρησιακό αποτύπωμα μέσω του V-BAT, το οποίο έχουν προμηθευτεί οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Η υφιστάμενη αυτή σχέση δημιουργεί ένα ευνοϊκότερο υπόβαθρο για την ενδεχόμενη απόκτηση και του X-BAT, χωρίς, πάντως, να προδικάζει τις αποφάσεις για ένα νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα.
Η ελληνική ετοιμότητα
Στο επίκεντρο της νέας συμφωνίας βρίσκεται η δημιουργία μιας εγχώριας βιομηχανικής βάσης, στην οποία θα μπορούσαν να συμμετάσχουν μικρομεσαίες επιχειρήσεις, εταιρείες τεχνολογίας, προμηθευτές εξαρτημάτων και ελληνικά πανεπιστήμια. Πρόκειται για ένα σχέδιο που, εφόσον προχωρήσει, θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και να ενισχύσει τη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας σε διεθνή αμυντικά προγράμματα.
Πρακτικά, η συμφωνία που υπογράφηκε στην Αθήνα, όχι μόνο ανοίγει τον δρόμο για τη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα ενός νέου αμυντικού προγράμματος, αλλά επιτρέπει στην Ελλάδα να διεκδικήσει ρόλο περιφερειακού κόμβου εκπαίδευσης, συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης για την Κύπρο, τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
«Δεδομένης της βαθιάς και συνεχώς ενισχυόμενης σχέσης μας με την Ελλάδα, το X-BAT μπορεί τελικά να αποτελέσει μέρος του σχεδιασμού μας για τη χώρα. Η ελληνική βιομηχανία έχει ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον να συμμετάσχει στην αλυσίδα παραγωγής και υποστήριξης του X-BAT, όχι μόνο στη λειτουργία του αεροσκάφους, και αυτή είναι μια συζήτηση που διεξάγουμε παράλληλα με τα τρέχοντα προγράμματά μας εδώ», είχε δηλώσει προ μηνός στο powergame.gr ο Regional Director της Shield AI.
Ο ρόλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και η ελληνική βιομηχανία
Προς το παρόν, η συμφωνία έχει τη μορφή μνημονίου συνεργασίας (MoU). Ο ακριβής καταμερισμός των εργασιών, οι εγκαταστάσεις που θα αναπτυχθούν και οι επιμέρους δεσμεύσεις των δύο πλευρών θα προσδιοριστούν με οριστικές συμφωνίες, οι οποίες βρίσκονται ήδη υπό διαπραγμάτευση. Σύμφωνα με το πλαίσιο της συμφωνίας, η Shield AI θα διατηρήσει την ευθύνη του προγράμματος X-BAT, παρέχοντας το λογισμικό αυτόνομης λειτουργίας και τα συστήματα αποστολής του αεροσκάφους. Το εύρος της δυνητικής ελληνικής συμμετοχής εκτείνεται από την κατασκευή εξαρτημάτων και τη συναρμολόγηση μέχρι τον εξοπλισμό εδάφους, τις επιχειρησιακές βάσεις και τις εγκαταστάσεις απογείωσης, τα εκπαιδευτικά κέντρα και τις υποδομές συντήρησης και επισκευών. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται επίσης ερευνητική συνεργασία με ελληνικά πανεπιστήμια.
Η συμμετοχή της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ο ελληνικός όμιλος επιχειρεί να αξιοποιήσει την τεχνογνωσία που έχει αποκτήσει από την ανάπτυξη, κατασκευή και διαχείριση σύνθετων έργων υποδομής σε έναν νέο τομέα, αυτόν των αμυντικών συστημάτων διττής χρήσης. Όπως επισημαίνει ο Γιώργος Κουλάδης, Investments Monitoring Head της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η συνεργασία έχει ως στόχο ελληνικές εταιρείες να μπορούν να συναρμολογούν, να ενσωματώνουν συστήματα και να υποστηρίζουν τεχνικά το X-BAT στην Ελλάδα. Η φιλοδοξία, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η χώρα να εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για την εκπαίδευση και τη συντήρηση του αεροσκάφους από χρήστες της ευρύτερης περιοχής, δημιουργώντας παράλληλα μακροχρόνιες θέσεις εργασίας υψηλής τεχνικής εξειδίκευσης και ενισχύοντας την εγχώρια αλυσίδα προμηθευτών.
Γιατί το X-BAT έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα
Η επιλογή της Ελλάδας συνδέεται και με τις επιχειρησιακές δυνατότητες του X-BAT, ενός μη επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους που σχεδιάζεται ώστε να απογειώνεται και να προσγειώνεται κάθετα, χωρίς να χρειάζεται συμβατικό αεροδιάδρομο. Η συγκεκριμένη δυνατότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για χώρες με εκτεταμένη νησιωτική γεωγραφία, όπως η Ελλάδα, καθώς επιτρέπει τη λειτουργία του αεροσκάφους από πλοία, νησιά και απομακρυσμένες εγκαταστάσεις, περιορίζοντας την εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές βάσεις.
Το X-BAT σχεδιάζεται ως μαχητικό μεγάλης εμβέλειας, με δυνατότητα μεταφοράς οπλικών συστημάτων σε εσωτερικές αποθήκες, συμπεριλαμβανομένων όπλων κατηγορίας έως 2.000 λιβρών. Η επιδιωκόμενη ακτίνα μάχης φτάνει τα 1.000 ναυτικά μίλια, ενώ το αεροσκάφος θα μπορεί να υποστηρίζει αποστολές ηλεκτρονικού πολέμου, πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης. Θα χρησιμοποιεί τον κινητήρα F110 της GE Aerospace και το λογισμικό αυτόνομης λειτουργίας Hivemind της Shield AI, το οποίο έχει σχεδιαστεί ώστε να επιτρέπει την εκτέλεση αποστολών ακόμη και σε περιβάλλοντα χωρίς GPS ή επικοινωνίες.
Πτητικές δοκιμές εντός του 2026
Οι πτητικές δοκιμές του X-BAT προγραμματίζεται να ξεκινήσουν εντός του 2026. Ο James Lythgoe συνδέει ευθέως τη νέα συμφωνία με τις γεωγραφικές και αμυντικές ιδιαιτερότητες της Ελλάδας. Όπως επισημαίνει σε σχετική ανακοίνωση η αμερικανική εταιρεία, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις χρησιμοποιούν ήδη αεροσκάφη της Shield AI πάνω από το Αιγαίο, ενώ Έλληνες μηχανικοί εργάζονται ήδη πάνω στο λογισμικό της εταιρείας.
Υπό αυτή την έννοια, το X-BAT αποτελεί το επόμενο βήμα της συνεργασίας. Κατά τον ίδιο, ένα αεροσκάφος που δεν χρειάζεται αεροδιάδρομο ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας χώρας που καλείται να προστατεύσει εκατοντάδες κατοικημένα νησιά. Παράλληλα, η εμπειρία της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στη διαχείριση κρίσιμων υποδομών θεωρείται σημαντική για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων εκπαίδευσης, συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης, οι οποίες θα μπορούν να εξυπηρετούν όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και την ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο.
Από το V-BAT στο X-BAT
Η συμφωνία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αποτελεί συνέχεια της ενίσχυσης της παρουσίας της Shield AI στην ελληνική αγορά. Τον Ιούνιο του 2026, ο Ελληνικός Στρατός υπέγραψε συμφωνία για την επέκταση του στόλου των μη επανδρωμένων αεροσκαφών V-BAT, με στόχο την ενίσχυση των δυνατοτήτων θαλάσσιας επιτήρησης στο Αιγαίο. Την ίδια περίοδο, η αμερικανική εταιρεία ανακοίνωσε τη δημιουργία γραφείου στην Αθήνα, ενισχύοντας τη φυσική της παρουσία στην Ελλάδα.
Τον Ιούλιο, το V-BAT πραγματοποίησε ζωντανή επίδειξη κατά την έναρξη λειτουργίας του Διακλαδικού Κέντρου Εκπαίδευσης Τακτικών Συστημάτων Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών στην Τρίπολη. Στην ελληνική αγορά, η Shield AI έχει ήδη αναπτύξει συνεργασίες με το EFA Group και την ALTUS-LSA, ενώ επιδιώκει να διευρύνει τη χρήση του λογισμικού αυτονομίας Hivemind σε μη επανδρωμένα συστήματα που χρησιμοποιούνται ή αναπτύσσονται από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Η νέα συνεργασία, ωστόσο, σηματοδοτεί μια διαφορετική διάσταση της παρουσίας της Shield AI στην Ελλάδα. Από την προμήθεια και επιχειρησιακή αξιοποίηση μη επανδρωμένων συστημάτων, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται πλέον και στη δυνατότητα εγχώριας βιομηχανικής συμμετοχής, με δραστηριότητες που θα μπορούσαν να αποκτήσουν περιφερειακή εμβέλεια. Για τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, αντίστοιχα, η συμφωνία δημιουργεί προοπτικές εισόδου σε ένα νέο πεδίο δραστηριότητας, αξιοποιώντας την εμπειρία της σε έργα υψηλής τεχνικής πολυπλοκότητας και κρίσιμες υποδομές.
