Η Τράπεζα της Νορβηγίας είναι η πρώτη ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα που αύξησε τα επιτόκια μετά το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν, επιλέγοντας να αναλάβει άμεσα δράση για την αντιμετώπιση του επίμονα υψηλού πληθωρισμού.
Η κεντρική τράπεζα αύξησε το βασικό επιτόκιο καταθέσεων κατά ένα τέταρτο της μονάδας, στο 4,25%, σήμερα Πέμπτη. Η κίνηση αυτή, η πρώτη σύσφιξη νομισματικής πολιτικής μετά το 2023, είχε προβλεφθεί μόνο από πέντε εκ των 17 οικονομολόγων που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg, ενώ οι περισσότεροι ανέμεναν ότι τα επιτόκια θα παρέμεναν αμετάβλητα.
Οι αξιωματούχοι δεν έδωσαν συγκεκριμένες ενδείξεις για τα επόμενα βήματα, επισημαίνοντας ότι η απόφαση αντανακλά τις προοπτικές που είχαν ήδη παρουσιαστεί στους επενδυτές κατά την τελευταία συνεδρίαση του Μαρτίου. Εκείνη η εκτίμηση άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων μεταξύ 4,25% και 4,5% έως το τέλος του έτους.
«Ο πληθωρισμός είναι υπερβολικά υψηλός και υπάρχουν ενδείξεις ότι θα παραμείνει αυξημένος στο προσεχές διάστημα», ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής υπό την ηγεσία της διοικήτριας Ida Wolden Bache. «Η επιτροπή κρίνει ότι απαιτείται υψηλότερο βασικό επιτόκιο ώστε ο πληθωρισμός να επιστρέψει στον στόχο μέσα σε εύλογο χρονικό ορίζοντα».
Η απόφαση τοποθετεί την Τράπεζα της Νορβηγίας μαζί με την Κεντρική Τράπεζα της Αυστραλίας στο πιο «επιθετικό» άκρο του φάσματος των κεντρικών τραπεζών των ανεπτυγμένων οικονομιών, αναφέρει το Bloomberg. Οι αντίστοιχες κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης και του Ηνωμένου Βασιλείου αναμένεται να περιμένουν έως τον Ιούνιο πριν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε κίνηση, ενώ η Riksbank στη γειτονική Σουηδία έδωσε πρόσφατα σήμα ότι δεν επίκειται άμεσα κάποια αλλαγή.
Η νορβηγική κορόνα επέκτεινε τα προηγούμενα κέρδη της έναντι του ευρώ, καταγράφοντας άνοδο έως και 0,6% στις 10,8632 κορόνες ανά ευρώ.
Ενώ οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Ευρώπη ανησυχούν κυρίως για τους κινδύνους στις τιμές ενέργειας που προκύπτουν από την κρίση στη Μέση Ανατολή, οι Νορβηγοί αξιωματούχοι βρίσκονται αντιμέτωποι και με την επίμονη εγχώρια αύξηση των τιμών. Ο δομικός πληθωρισμός άνω του 3% τροφοδοτείται από το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας και τις πιο επίμονες μισθολογικές πιέσεις στην περιοχή της Σκανδιναβίας.
Οι επενδυτές είχαν ήδη αυξήσει τα στοιχήματα για μια αύξηση επιτοκίων τον Μάιο, ωστόσο η απόφαση σηματοδοτεί ακόμη ισχυρότερη αποφασιστικότητα της Τράπεζα της Νορβηγίας να ενισχύσει την αξιοπιστία της μετά τις επανειλημμένες αποτυχίες επίτευξης του στόχου πληθωρισμού 2%. Ο στόχος αυτός παραμένει άπιαστος από τις αρχές του 2021. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι οικονομολόγοι εξετάζουν πλέον το ενδεχόμενο μιας ακόμη αύξησης επιτοκίων στο μέλλον.
«Μια ακόμη αύξηση επιτοκίων θα μπορούσε να έρθει τον Σεπτέμβριο, δεδομένου ότι οι τιμές ενέργειας και ο πληθωρισμός παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ενώ οι εξελίξεις στην αγορά εργασίας παραμένουν σταθερές», ανέφεραν σε έκθεσή τους οι αναλυτές της SB1 Markets AS, Dane Cekov και Harald Magnus Andreassen, οι οποίοι είχαν προβλέψει την αύξηση της Πέμπτης. «Μια περαιτέρω αύξηση επιτοκίων φέτος είναι σαφώς πιθανότερη από μια μείωση».
Η Josie Anderson, οικονομολόγος της Nomura Holdings στο London, δήλωσε ότι οποιαδήποτε νέα αύξηση θα εξαρτηθεί πιθανότατα από τα στοιχεία του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες.
«Η επιτροπή έχει ξεκάθαρα χάσει την υπομονή της με τον επίμονο πληθωρισμό», ανέφερε σε έκθεσή της. «Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί ο πληθωρισμός από εδώ και πέρα, ακόμη και χωρίς το παγκόσμιο ενεργειακό σοκ».
