Το κόστος στέγασης εξελίσσεται σε έναν από τους μεγαλύτερους οικονομικούς βραχνάδες για τους εργαζόμενους με κατώτατο μισθό στην Ευρώπη, καθώς σε πολλές πρωτεύουσες το μέσο ενοίκιο για ένα διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων υπερβαίνει ακόμη και τις μεικτές μηνιαίες αποδοχές τους. Ανάμεσα στις πιο πιεσμένες πόλεις βρίσκεται και η Αθήνα, όπου το κόστος ενοικίασης φτάνει στο 153% του μεικτού κατώτατου μισθού, αποτυπώνοντας με σαφήνεια την ένταση του στεγαστικού προβλήματος στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με ανάλυση της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων, που βασίζεται σε ευρωπαϊκά στοιχεία, στις περισσότερες πρωτεύουσες της ΕΕ το μέσο μηνιαίο ενοίκιο είναι υψηλότερο από τον μεικτό κατώτατο μισθό. Μόνο σε πέντε χώρες της ΕΕ με θεσμοθετημένο κατώτατο μισθό το ενοίκιο στις πρωτεύουσες παραμένει χαμηλότερο από τις μηνιαίες αποδοχές. Επειδή, μάλιστα, τα στοιχεία βασίζονται σε μεικτούς μισθούς, η πραγματική επιβάρυνση για τους εργαζόμενους είναι ακόμη μεγαλύτερη αν υπολογιστούν οι καθαρές αποδοχές.
Όπως αναφέρει το euronews, η πιο δύσκολη εικόνα καταγράφεται στην Πράγα, όπου το μέσο ενοίκιο φτάνει τα 1.710 ευρώ, ενώ ο κατώτατος μισθός στην Τσεχία ανέρχεται σε 924 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος με κατώτατο μισθό χρειάζεται ποσό ίσο με το 185% των μηνιαίων αποδοχών του για να καλύψει το ενοίκιο. Ακολουθεί η Λισαβόνα, όπου το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 168%.
Ακίνητα στην Αθήνα © Γιώργος Κονταρίνης/Eurokinissi
Ιδιαίτερα δυσμενής είναι η εικόνα και στην Αθήνα. Στην ελληνική πρωτεύουσα, το μέσο ενοίκιο για διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων φτάνει στο 153% του μεικτού κατώτατου μισθού. Αυτό σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος με κατώτατες αποδοχές δεν μπορεί να καλύψει το κόστος στέγασης ακόμη κι αν διαθέσει ολόκληρο τον μισθό του, καθώς απαιτείται επιπλέον ποσό που υπερβαίνει το μισό μηνιαίο εισόδημά του.
Η ελληνική περίπτωση αναδεικνύει με ένταση το χάσμα ανάμεσα στην Αθήνα και την υπόλοιπη χώρα. Σε εθνικό επίπεδο, η εικόνα είναι σαφώς πιο ήπια: για την Ελλάδα, η ανάλυση εμφανίζει μεικτό κατώτατο μισθό 1.027 ευρώ, σε μηνιαία ισοδύναμη βάση, και μέσο ενοίκιο 408 ευρώ εκτός της πρωτεύουσας. Αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα της στεγαστικής πίεσης είναι ιδιαίτερα οξυμένο στην Αθήνα, όπου η ζήτηση, η περιορισμένη προσφορά προσιτών κατοικιών και η αύξηση των τιμών έχουν καταστήσει τη στέγαση δυσανάλογα ακριβή για τα χαμηλά εισοδήματα.
Ποσοστό του ακαθάριστου κατώτατου μισθού που απαιτείται για την κάλυψη του ενοικίου (2026)
Ανάλογη πίεση καταγράφεται και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπου το απαιτούμενο ποσό ξεπερνά το 150% του κατώτατου μισθού: στη Βουδαπέστη φτάνει το 159%, στην Μπρατισλάβα το 158%, στη Σόφια το 154% και στη Ρίγα το 151%.
Πάνω από το όριο του 100% κινούνται επίσης η Βαλέτα με 143%, το Παρίσι με 138%, το Ταλίν με 131%, η Μαδρίτη με 125%, το Βουκουρέστι με 122%, η Βαρσοβία με 117%, το Δουβλίνο με 113%, καθώς και η Λιουμπλιάνα και το Βίλνιους με 105%. Με απλά λόγια, ακόμη και ο μεικτός κατώτατος μισθός δεν επαρκεί για την πληρωμή του ενοικίου.
Ενδεικτικά, στο Παρίσι το μέσο ενοίκιο για διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων ανέρχεται σε 2.523 ευρώ, όταν ο κατώτατος μισθός στη Γαλλία διαμορφώνεται στα 1.823 ευρώ. Στη Μαδρίτη, το αντίστοιχο κόστος φτάνει τα 1.721 ευρώ, έναντι κατώτατου μισθού 1.381 ευρώ.
Κατώτατος μισθός προ φόρων και μέσο ενοίκιο
Βρυξέλλες και Βερολίνο οι πιο προσιτές πρωτεύουσες
Βερολίνο, Γερμανία
© 123rf
Στον αντίποδα, οι πιο προσιτές πρωτεύουσες για εργαζόμενους με κατώτατο μισθό είναι οι Βρυξέλλες και το Βερολίνο. Στις Βρυξέλλες, το ενοίκιο αντιστοιχεί στο 70% του μεικτού κατώτατου μισθού, ενώ στο Βερολίνο στο 76%. Καλύτερη εικόνα εμφανίζουν επίσης η Λευκωσία, το Λουξεμβούργο και η Χάγη, όπου το κόστος ενοικίου παραμένει κάτω από το σύνολο του μεικτού κατώτατου μισθού.
Το ζήτημα της στέγασης παραμένει κεντρικό για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Eurostat, το 23,6% των δαπανών των νοικοκυριών στην ΕΕ κατευθύνεται σε στέγαση, νερό, ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και άλλα καύσιμα. Στις μεγάλες πόλεις, όμως, το βάρος των ενοικίων είναι πολύ μεγαλύτερο, ιδίως για όσους βρίσκονται στα χαμηλότερα μισθολογικά κλιμάκια.
Η γενική γραμματέας της ETUC, Έστερ Λιντς, προειδοποιεί ότι το υψηλό κόστος στέγασης και οι χαμηλοί μισθοί οδηγούν εργαζόμενους στη φτώχεια και περιορίζουν την αγοραστική δύναμη. Όπως σημειώνει, το χάσμα ανάμεσα στα ενοίκια και τους μισθούς δεν είναι βιώσιμο, ιδιαίτερα όταν προστίθενται οι αυξημένες δαπάνες για ενέργεια και τρόφιμα.
Η ETUC ζητά από τα κράτη-μέλη να εφαρμόσουν πλήρως την ευρωπαϊκή οδηγία για τους κατώτατους μισθούς, να λαμβάνουν υπόψη το κόστος στέγασης όταν αξιολογούν την επάρκεια των μισθών και να αυξήσουν τις δημόσιες επενδύσεις στην κοινωνική κατοικία. Για την Ελλάδα, το μήνυμα είναι σαφές: η Αθήνα βρίσκεται πλέον ανάμεσα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες όπου η στέγαση έχει αποσυνδεθεί πλήρως από τις δυνατότητες ενός εργαζομένου με κατώτατο μισθό.
Κατώτατος μισθός προ φόρων και μέσο ενοίκιο
