Εν αμφιβόλω ο στόχος του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) για είσπραξη πάνω από 2 δισ. ευρώ φέτος από ρυθμίσεις.
Η εν λόγω επιδίωξη είναι αποτυπωμένη στον φετινό προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ, πλην όμως η μέχρι τώρα υλοποίησή του από πλευράς Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) είναι κάτω από το επίπεδο που θα ανέμενε κανείς, αφού ολοκληρώθηκε το α’ εξάμηνο του 2026.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με όσα προκύπτουν από τις εκθέσεις του ΚΕΑΟ για το α’ και β’ τρίμηνο του 2026 (δηλαδή για το διάστημα μεταξύ Ιανουαρίου – Ιουνίου 2026), έχει εισπραχθεί μόλις το 42% του στόχου.
Συγκεκριμένα, στους πρώτους έξι μήνες του τρέχοντος έτους έχουν εισπραχθεί μόνο 842 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για εισπράξεις 2,014 δισ. ευρώ φέτος.
Για να επιτευχθεί ο στόχος των 2,014 δισ. ευρώ μέχρι τέλους του έτους, θα πρέπει το ΚΕΑΟ να φέρει στα ταμεία του ΕΦΚΑ ακόμα 1,172 δισ. ευρώ.
Το ερώτημα το οποίο τίθεται αυτήν τη στιγμή σε αρμόδια στελέχη του ΕΦΚΑ είναι αν η νέα έκτακτη ρύθμιση των 72 δόσεων (η οποία έχει προθεσμία υποβολής αιτήσεως έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026) αλλά και η μείωση του ορίου χρέους (από τα 10.000 ευρώ στα 5.000 ευρώ) για ένταξη στον εξωδικαστικό συμβιβασμό θα μπορούσαν να φέρουν ανάταξη του πλήθους των ρυθμίσεων, μαζί και των εσόδων από αυτές.
Και αυτό ειδικά καθώς το συνολικό χρέος των εργοδοτών και των ελεύθερων επαγγελματιών προς τον ΕΦΚΑ αυξάνεται από τρίμηνο σε τρίμηνο, ξεπερνώντας στο τέλος Ιουνίου 2026 τα 52,4 δισ. ευρώ, λόγω -σε συντριπτικό ποσοστό- αύξησης των πρόσθετών τελών και όχι των κύριων οφειλών.
Σημειώνεται, πάντως, ότι (όπως φαίνεται στο ακόλουθο διάγραμμα) η αύξηση των εσόδων του ΚΕΑΟ τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια (2022 – 2026) οφείλεται προπαντός στην αύξηση των εισπράξεων «εκτός ρυθμίσεων», δηλαδή μέσω κατασχέσεων σε τραπεζικούς λογαριασμούς και καταβολές έναντι οφειλής.
Είναι αυτή η πηγή εσόδων, δηλαδή οι εισπράξεις «εκτός ρυθμίσεων», που έχει πέσει το 2026, ρίχνοντας συνολικά τις εισπράξεις του ΚΕΑΟ.
Επιβολή μέτρων αναγκαστικής είσπραξης
Σύμφωνα με το επιχειρησιακό σχέδιο του ΚΕΑΟ για φέτος, στο πεδίο της αναγκαστικής είσπραξης οι δράσεις που είναι προγραμματισμένες είναι οι ακόλουθες:
- Ενίσχυση των στοχευμένων δράσεων αναγκαστικών μέτρων (αρχεία στόχου) με εκ νέου στόχευση κατά των οφειλετών που εξακολουθούν να δημιουργούν συστηματικά σε μηνιαία βάση νέο χρέος και με προσανατολισμό ιδίως στην εγγραφή κατασχέσεων επί ακινήτων περιουσιακών στοιχείων αυτών.
- Θέση σε παραγωγική λειτουργία του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του Φορέα για τις λοιπές υποπεριοχές αρμοδιότητας της Δ/νσης Αναγκαστικών Μέτρων Είσπραξης και Νομικής Υποστήριξης και προγραμματισμός και διεξαγωγή εκπαιδευτικών δράσεων για την επιμόρφωση των χρηστών.
- Συντονισμός ενεργειών για την εκτέλεση της 2ης κεντρικής ροής σήμανσης παραγεγραμμένων οφειλών.
Σε κάθε αποτελεσματικό μηχανισμό διαχείρισης χρέους είναι σημαντικό η αναγκαστική είσπραξη να γίνεται βάσει των χαρακτηριστικών του χρέους με καθιέρωση κριτηρίων χαρακτηρισμού και κατηγοριοποίησης των οφειλών, αναφέρει η ίδια έκθεση του ΚΕΑΟ. Στα αναγκαστικά μέτρα που λαμβάνονται από το ΚΕΑΟ υπάρχει διαστρωμάτωση ανάλογα με την παλαιότητα και το ύψος της οφειλής. Έτσι, προτεραιότητα για λήψη μέτρων δίνεται στις πιο πρόσφατες οφειλές, οι οποίες έχουν θεωρητικά υψηλότερη εισπραξιμότητα.
Παράλληλα, πιο εντατικές προσπάθειες για αναγκαστική είσπραξη απαιτούνται για τους οφειλέτες με υψηλές οφειλές. Για τον σκοπό αυτόν, στη διάρθρωση των Περιφερειακών Υπηρεσιών με βάση τον νέο Οργανισμό προβλέφθηκε ξεχωριστό τμήμα για τη διαχείριση των μεγάλων οφειλετών, ώστε να υπάρχει συνεχής και στενή παρακολούθηση των οφειλετών αυτών και των μέτρων που λαμβάνονται.
Παράλληλα, ένα μέτρο που αξιοποιεί το ΚΕΑΟ για την αποτροπή αύξησης των οφειλών των στρατηγικών κακοπληρωτών είναι το μέτρο της αναστολής της χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του ΕΦΚΑ για την υποβολή Α.Π.Δ. για τους οφειλέτες/εργοδότες που ασφαλίζουν προσωπικό μέσω Α.Π.Δ. χωρίς να καταβάλλουν τις τρέχουσες μηνιαίες ασφαλιστικές εισφορές, αυξάνοντας συνεχώς το ποσό της οφειλής τους.
Το μέτρο προβλέπεται με το άρθρο 69 του Ν. 4635/2019 και την υπ’ αριθμ. 53026/4585/14-11-2019 απόφαση Υπουργού και Υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με την οποία καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις για την επιβολή του μέτρου. Σήμερα εφαρμόζεται σε εργοδότες που αποφεύγουν συστηματικά την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους για την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών προς τον ΕΦΚΑ και αποσκοπεί στην παρεμπόδιση της ανάπτυξης στρατηγικών εισφοροδιαφυγής. Πέραν του περιορισμού της συσσώρευσης οφειλών, σημαντικό όφελος από την εφαρμογή της διαδικασίας αυτής είναι η συγκέντρωση φορολογικών και περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών, που μπορούν να αξιοποιηθούν για τη διασφάλιση της εισπραξιμότητας των οφειλών.
Οι στόχοι των παραπάνω δράσεων είναι, μεταξύ άλλων, οι εξής:
- Διενέργεια ελέγχων ορθότητας στο 100% των οφειλετών που εντάσσονται στο ΚΕΑΟ.
- Παραγωγή δοκιμίων ελέγχου μητρώου εντός 45 ημερών από την ένταξη των οφειλετών στο ΚΕΑΟ.
- Εκτέλεση 55 μηχανογραφικών ροών έκδοσης ατομικών ειδοποιήσεων.
- Διαχείριση 18.500 υποθέσεων εξωδικαστικού μηχανισμού.
- Διαχείριση 550 θεμάτων ειδικών ρυθμίσεων.
- Άμεση λήψη αναγκαστικών μέτρων κατά των οφειλετών που δεν προχωρούν σε ρύθμιση ή εξόφληση (το αργότερο εντός 3 μηνών από την ένταξη των οφειλετών στο ΚΕΑΟ).
