Στους εξωδικαστικούς συμβιβασιμούς στηρίζεται ολοένα και περισσότερο το όλο «σύστημα» ρυθμίσεων για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ.
Όπως προκύπτει από την τελευταία έκθεση του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (β΄τρίμηνο 2026) σχεδόν το ήμισυ των ρυθμισμένων οφειλών προς τον ΕΦΚΑ υπάγεται σε εξωδικαστικούς συμβιβασμούς.
Και αυτό παρά το γεγονός ότι οι εξωδικαστικοί συμβιβασμοί αποτελούν μόλις το 1/5 του συνολικού πλήθους των ενεργών ρυθμίσεων.
Πιο συγκεκριμένα, επί συνόλου 5,2 δις ευρώ ληξιπροθέσμων ασφαλιστικών χρεών προς τον ΕΦΚΑ (από εργοδότες, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες), τα 2,4 δις ευρώ αφορούν ρυθμίσεις μέσω εξωδικαστικού συμβιβασμού.
Μ΄άλλα λόγια, τον Ιούνιο του 2026, το 46% των χρεών προς τον ΕΦΚΑ (δηλαδή σχεδόν τα μισά) τα οποία βρίσκεται σε ρύθμιση, έχει υπαχθεί σε καθεστώς εξωδικαστικού συμβιβασμού.
Το ποσοστό αυτό ήταν εξαιρετικά χαμηλότερο πριν τέσσερα χρόνια, από τότε δηλαδή που ξεκίνησε το ράλι ένταξης οφειλών στον εξωδικαστικό συμβιβασμό. Τον Ιούνιο του 2022, μόλις το 6% των ρυθμισμένων οφειλών είχαν ενταχθεί στον εξωδικαστικό συμβιβασμό (269 εκατ. ευρώ έναντι 4,290 δις ευρώ).
Συνολικά, δηλαδή κατά το διάστημα 2022 – 2026, το ύψος των χρεών που εντάχθηκαν στον εξωδικαστικό συμβιβασμό 8πλασιάστηκε.
Να σημειωθεί πως τέτοια αλματώδη αύξηση όσον αφορά τον όγκο των οφειλών που εντάχθηκαν σε μόνιμα ανοιχτό διακανονισμό, δεν παρουσίασε ουδέποτε σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα η πάγια ρύθμιση.
Ενδεικτικά, αναφέρεται πως μεταξύ Σεπτεμβρίου 2019 και Ιουνίου 2025 (δηλαδή σε περίοδο κοντά 6 χρόνων), οπότε σημειώθηκε το μεγάλο ράλι της πάγιας ρύθμισης, οι οφειλές -μετρώντας ενεργές ανά τρίμηνο διακανονισμούς- αυξήθηκαν από τα 153 εκατ. ευρώ στα 1,333 δις ευρώ. Δηλαδή 8πλασιάστηκαν, πλην όμως, σε 6 χρόνια και όχι σε 4, όπως συμβαίνει με τον εξωδικαστικό συμβιβασμό.
Εξάλλου, στον εξωδικαστικό συμβιβασμό, ήδη από το Σεπτέμβριο του 2024, είναι ενταγμένες υψηλότερες οφειλές εν σχέσει με την πάγια ρύθμιση (1,2 δις ευρώ έναντι 1,1 δις) με την αναλογία υπέρ του εξωδικαστικού συμβιβασμού να έχει πλέον διπλασιαστεί, με το ύψος των διακανονισμένων -μέσω της πάγιας ρύθμισης- χρεών να αποτελεί μόλις το 24% του συνόλου.
Την ίδια ώρα, το πλήθος των ενεργών ρυθμίσεων μέσω εξωδικαστικού συμβιβασμού έχει ανέλθει στις 60.389 (Ιούνιος 2026), αποτελώντας το 21% του συνόλου των ενεργών ρυθμίσεων, με τη μέση ρυθμισμένη οφειλή να ανέρχεται στα 40.239 ευρώ.
Σημειώνεται πως στα παραπάνω στοιχεία, δεν έχουν ενσωματωθεί φυσικά τα αποτελέσματα της μείωσης του ορίου των οφειλών που μπορούν να ενταχθούν στον Εξωδικαστικό (από τα 10.000 ευρώ στα 5.000 ευρώ) βάσει της νέας δέσμης μέτρων που πέρασε η κυβέρνηση στα τέλη Ιουνίου 2026.
Οι όροι του εξωδικαστικού συμβιβασμού
Σημειώνεται πως μέσω του Μηχανισμού οι οφειλέτες έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίζουν το σύνολο των χρεών τους εξασφαλίζοντας μία αυτοματοποιημένη λύση και αποφεύγοντας τις δικαστικές διαδικασίες.
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών στο gov.gr, χρησιμοποιώντας τους κωδικούς πρόσβασης στο Taxisnet.
Όποιος εντάσσεται στον εξωδικαστικό συμβιβασμό απολαμαβάνει:
- Αναστολή των μέτρων ατομικής και συλλογικής αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη (π.χ. πλειστηριασμοί και κατασχέσεις) εφόσον τηρείται η ρύθμιση.
- Έκδοση αποδεικτικού ασφαλιστικής ενημερότητας.
- Έως 240 δόσεις για αποπληρωμή οφειλών προς τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης.
- Δυνατότητα διαγραφής βασικής οφειλής, τόκων, προστίμων & προσαυξήσεων.
- Μερική διαγραφή χρέους ενώ αποφεύγεται η προσφυγή σε δικαστικές λύσεις. Προϋπόθεση είναι η απόδειξη πραγματικής οικονομικής αδυναμίας από την πλευρά του οφειλέτη, των συνοφειλετών καθώς και των εγγυητών.
Δικαίωμα υποβολής αίτησης έχουν όλοι οι οφειλέτες (φυσικά και νομικά πρόσωπα) με ποσό οφειλών που υπερβαίνει τα 5.000 ευρώ για ληξιπρόθεσμες, ενήμερες ή εξυπηρετούμενες οφειλές, εάν αποδεικνύεται επιδείνωση της οικονομικής κατάστασής τους κατά ποσοστό τουλάχιστον 20%.
Επίσης, στη ρύθμιση μπορούν να περιληφθούν οφειλές προς το Δημόσιο και Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης , που έχουν βεβαιωθεί σε βάρος επιχειρήσεων που είναι σε λύση ή εκκαθάριση ή έχουν παύσει να υφίστανται με αίτηση του τρίτου προσώπου που έχει εις ολόκληρον ευθύνη με την επιχείρηση αυτή.
Διαγραφή χρέους και καθορισμός δόσεων
Η πρόταση ρύθμισης των οφειλών προκύπτει αυτοματοποιημένα βάσει του ειδικού αλγορίθμου της πλατφόρμας και λαμβάνει υπόψη την αξία της περιουσίας και του διαθέσιμου εισοδήματος, μετά την κάλυψη των εύλογων και ανελαστικών δαπανών, τόσο του οφειλέτη όσο και των συνοφειλετών – εγγυητών του, εφόσον έχουν κάνει άρση απορρήτου και στη συνέχεια έχουν ολοκληρώσει τις ενέργειες που προβλέπονται.
Με την πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση ο αλγόριθμος για δάνεια με εμπράγματη εξασφάλιση βελτιώθηκε σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, στις περιπτώσεις όπου το ποσό ανάκτησης υπολογίζεται βάσει της αξίας ρευστοποίησης της περιουσίας.
Στο πλαίσιο του Μηχανισμού προβλέπεται η μερική διαγραφή:
- Έως 75% επί της βασικής οφειλής προς το Δημόσιο.
- Έως 85% επί των προσαυξήσεων των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς e-ΕΦΚΑ.
Σημειώνεται ότι για τις περιπτώσεις των μη ευάλωτων για τους οποίους έχει εκδοθεί πρόγραμμα πλειστηριασμού τίθεται όριο, μέχρι 10% επί της οφειλής, στο ύψος της προκαταβολής που μπορούν να ζητούν οι πιστωτές προκειμένου να συναινέσουν σε ρύθμιση και να ανασταλεί έτσι ο πλειστηριασμός.
Διαδικασία
Η αίτηση αξιολογείται από τους χρηματοδοτικούς φορείς που υποβάλλουν, μέσω της πλατφόρμας, πρόταση αναδιάρθρωσης των οφειλών. Εάν ο οφειλέτης συναινέσει η σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών είναι δεσμευτική για όλους τους πιστωτές. Η ρύθμιση των οφειλών ολοκληρώνεται με την καταβολή του συνόλου των δόσεων σε κάθε πιστωτή.
Σημειώνεται ότι αν ο οφειλέτης καθυστερήσει 3 δόσεις ή το 3%, του συνολικά οφειλομένου ποσού σύμφωνα με τη ρύθμιση κάθε πιστωτής μπορεί να καταγγείλει τη ρύθμιση με αποτέλεσμα την απώλεια της ρύθμισης ως προς τον συγκεκριμένο πιστωτή η οποία συνεπάγεται την αναβίωση των απαιτήσεων πριν τη σύμβαση αναδιάρθρωσης, αφαιρουμένων ποσών που τυχόν καταβλήθηκαν στο πλαίσιο της ρύθμισης. Οι απαιτήσεις αυτές καθίστανται ληξιπρόθεσμες και άμεσα απαιτητές.
