Στη σκιά της σύγκρουσης με το Ιράν, των πιέσεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας και των τριβών γύρω από την Ταϊβάν, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Σι Τζινπίνγκ συνεχίζουν για δεύτερη ημέρα τις συνομιλίες τους στο Ζονγκνανχάι, το κλειστό συγκρότημα της κινεζικής ηγεσίας στο Πεκίνο, ολοκληρώνοντας μια διήμερη σύνοδο. Οι δύο ηγέτες είχαν προγραμματίσει τσάι εργασίας και κλειστό γεύμα, πριν από την αναχώρηση της αμερικανικής αποστολής για την Ουάσιγκτον.
Την κινεζική πλευρά εκπροσωπούν ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, ο διευθυντής του Γενικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΚ Κάι Τσι, ο υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Χε Λιφένγκ, ο υφυπουργός Εξωτερικών Μα Ζαοξού και ο πρέσβης της Κίνας στις ΗΠΑ Σιέ Φενγκ. Από αμερικανικής πλευράς συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος Τραμπ, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Κίνα Ντέιβιντ Περντιού, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο επικεφαλής του Πενταγώνου Πιτ Χέγκσεθ και ο εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ Τζέιμισον Γκριρ.
Ο Σι επέλεξε το Ζονγκνανχάι, έναν χώρο με αυτοκρατορική ιστορία και σημερινό κέντρο της κινεζικής εξουσίας, ως σκηνικό της δεύτερης ημέρας, επιχειρώντας να προσδώσει στη συνάντηση χαρακτήρα προσωπικής ανταπόδοσης της φιλοξενίας που είχε δεχθεί από τον Τραμπ στο Mar-a-Lago το 2017. Ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να αντέδρασε θετικά, λέγοντας «μου αρέσει αυτό», ενώ στις δημόσιες δηλώσεις του εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία των διμερών σχέσεων.
Το Πεκίνο παρουσίασε τη σύνοδο ως αφετηρία μιας «νέας τοποθέτησης» στις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ, με έμφαση σε μια «εποικοδομητική στρατηγική σταθερότητα» για τα επόμενα τρία χρόνια και πέραν αυτών. Ο Σι μίλησε για συνεργασία ως βασικό άξονα, με ελεγχόμενο ανταγωνισμό και διαχειρίσιμες διαφορές, επιχειρώντας να δώσει ένα πλαίσιο μακράς διάρκειας στη σχέση των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.
ΗΠΑ-Κίνα: Έχουν «κλειδώσει» συμφωνίες για αγροτικά προϊόντα, βόειο κρέας και αεροσκάφη Boeing
Από την πλευρά του, ο Τραμπ υποστήριξε ότι έχουν επιτευχθεί «φανταστικές» εμπορικές συμφωνίες, χωρίς ωστόσο να ανακοινώσει πλήρες πακέτο συγκεκριμένων μέτρων. Ο εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ Τζέιμισον Γκριρ δήλωσε σήμερα ότι έχουν «κλειδώσει» συμφωνίες για αγροτικά προϊόντα, βόειο κρέας και αεροσκάφη Boeing, ενώ οι δύο πλευρές αναμένεται να προσδιορίσουν μη ευαίσθητα προϊόντα αξίας περίπου 30 δισ. δολαρίων. Παράλληλα, ο Γκριρ ανέφερε ότι δεν έχει ακόμη αποφασιστεί αν θα παραταθεί η εμπορική εκεχειρία που λήγει αργότερα φέτος.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ και ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ κατέληξαν σε «μια σειρά νέων συνεννοήσεων», σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Reuters.
Τραμπ: Η Κίνα συμφώνησε να αγοράσει αμερικανικό πετρέλαιο
Στο εμπορικό σκέλος, ο Τραμπ δήλωσε σε προηχογραφημένη συνέντευξή του στο Fox News ότι η Κίνα συμφώνησε να αγοράσει αμερικανικό πετρέλαιο, με αποστολές από το Τέξας, τη Λουιζιάνα και την Αλάσκα, καθώς και περισσότερα αγροτικά προϊόντα, ιδίως σόγια. Ωστόσο, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ έσπευσε να χαμηλώσει τις προσδοκίες, λέγοντας ότι οι δεσμεύσεις για τη σόγια έχουν ήδη «τακτοποιηθεί» μέσω προηγούμενης συμφωνίας, με τις αγορές να αναμένουν κυρίως διευκρινίσεις για το πώς η Κίνα θα εκπληρώσει την υπόσχεση εισαγωγής 25 εκατ. τόνων ετησίως έως το 2028.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στη συμφωνία για αγορά 200 αεροσκαφών Boeing από την Κίνα, την οποία ανακοίνωσε ο Τραμπ. Η είδηση, αν και σημαντική, υπολείπεται των προσδοκιών της αγοράς, καθώς πριν από τη σύνοδο γινόταν λόγος ακόμη και για πακέτο περίπου 500 αεροσκαφών. Η μετοχή της Boeing υποχώρησε άνω του 4%, καθώς δεν υπήρξαν άμεσες λεπτομέρειες για τον τύπο των αεροσκαφών ή το χρονοδιάγραμμα παραδόσεων.
Συμφώνησαν να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκε και το Ιράν. Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Σι συμμερίζεται την ανάγκη να τερματιστεί η σύγκρουση, να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ και να μην αποκτήσει η Τεχεράνη πυρηνικό όπλο. Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι η θαλάσσια οδός πρέπει να παραμείνει ανοικτή και ότι η Κίνα αντιτίθεται στη στρατιωτικοποίηση των Στενών ή στην επιβολή διοδίων. Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι ο Σι δεσμεύθηκε πως δεν θα προμηθεύσει στρατιωτικό εξοπλισμό στο Ιράν.
Τραμπ: Δεν θα κάνω πολύ υπομονή με το Ιράν
Ο Αμερικανός πρόεδρος, πάντως, σκλήρυνε τον τόνο έναντι της Τεχεράνης, λέγοντας ότι «δεν θα είναι πολύ πιο υπομονετικός» και ότι το Ιράν «πρέπει να κάνει συμφωνία». Αναφερόμενος στο απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, είπε πως θα «αισθανόταν καλύτερα» αν οι ΗΠΑ το είχαν στα χέρια τους, αν και παραδέχθηκε ότι το θεωρεί περισσότερο ζήτημα επικοινωνιακής διαχείρισης παρά άμεσης ουσιαστικής ανάγκης.
Η κινεζική στάση στο Ιράν παραμένει κρίσιμη, καθώς η Κίνα είναι ο βασικός αγοραστής ιρανικού πετρελαίου και διατηρεί ισχυρά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει νέες κυρώσεις σε πρόσωπα και εταιρείες που φέρονται να διευκολύνουν τη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου προς την Κίνα, την ώρα που η Ουάσιγκτον προσπαθεί να πείσει το Πεκίνο να ασκήσει επιρροή στην Τεχεράνη.
Παρά τους χαμηλούς τόνους και το θετικό κλίμα που επιχείρησαν να προβάλουν οι δύο πλευρές στις δημόσιες εμφανίσεις τους, το ζήτημα της Ταϊβάν παρέμεινε το πιο ευαίσθητο σημείο των συνομιλιών. Ο Σι Τζινπίνγκ προειδοποίησε ότι ένας λανθασμένος χειρισμός του θέματος θα μπορούσε να οδηγήσει τις σινοαμερικανικές σχέσεις σε εξαιρετικά επικίνδυνη τροχιά, ενώ ο Μάρκο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι η πολιτική της Ουάσιγκτον έναντι της Ταϊβάν παραμένει αμετάβλητη. Για το Πεκίνο, η Ταϊβάν αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της κινεζικής επικράτειας, την ώρα που οι ΗΠΑ συνεχίζουν να στηρίζουν την ικανότητα της Ταϊπέι να αμύνεται.
Σταθερά τα κινεζικά ομόλογα
Στα οικονομικά, οι αγορές παρακολούθησαν τις συνομιλίες με συγκρατημένη αισιοδοξία. Τα κινεζικά κρατικά ομόλογα παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό σταθερά, ενώ τα στοιχεία για την πιστωτική επέκταση του Απριλίου έδειξαν υποχώρηση των νέων δανείων, ένδειξη ότι η εσωτερική ζήτηση στην κινεζική οικονομία παραμένει εύθραυστη.
Η διήμερη επίσκεψη Τραμπ στην Κίνα είναι η πρώτη επίσκεψη εν ενεργεία προέδρου των ΗΠΑ στη χώρα από το 2017 και κλείνει με τις δύο πλευρές να προβάλλουν την εικόνα μιας σχέσης που επιχειρεί να σταθεροποιηθεί, χωρίς όμως να έχουν αρθεί οι βαθιές στρατηγικές αντιθέσεις. Το εμπόριο, η ενέργεια, το Ιράν, οι τεχνολογικοί περιορισμοί, οι σπάνιες γαίες και η Ταϊβάν παραμένουν τα μεγάλα πεδία δοκιμασίας για την επόμενη φάση των σινοαμερικανικών σχέσεων.
Σημειώνεται ότι το Ζονγκνανχάι είναι το συγκρότημα των κεντρικών γραφείων του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, το οποίο συχνά θεωρείται ως το αντίστοιχο του Λευκού Οίκου στην Κίνα.
Καλύπτει έκταση περίπου 1.500 στρεμμάτων, εκ των οποίων τα 700 στρέμματα είναι λίμνη, ενώ περιλαμβάνει επίσης περίπτερα, κήπους και γραφεία.
