Σχεδόν τρεις μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ στις 3 Νοεμβρίου, οι Δημοκρατικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα κρίσιμο πολιτικό ερώτημα: η άνοδος της προοδευτικής τους πτέρυγας αποτελεί μια νέα εκλογική πραγματικότητα ή περιορίζεται σε επιτυχίες σε συγκεκριμένες περιφέρειες;
Η νίκη του Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ στις προκριματικές εκλογές του Μίτσιγκαν για τη Γερουσία, σε συνδυασμό με την περσινή επικράτηση του Ζοράν Μαμντάνι στη μάχη για τη δημαρχία της Νέας Υόρκης, αποτελεί το ισχυρότερο μέχρι σήμερα μήνυμα ότι η βάση του Δημοκρατικού Κόμματος μετακινείται προς πιο ριζοσπαστικές οικονομικές και κοινωνικές θέσεις.
Το ερώτημα πλέον είναι εάν αυτή η αλλαγή μπορεί να ενισχύσει τη μάχη απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ ή αν θα δημιουργήσει νέες εσωτερικές αντιθέσεις. Και βεβαίως προκύπτει και το ερώτημα, ποια μπορεί να είναι η αποτελεσματικότερη αντιπολιτευτική γραμμή απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ και τους Ρεπουμπλικάνους για την αλλαγή συσχετισμών στη Γερουσία των ΗΠΑ.
Ο νέος δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζόχραν Μαμντάνι και η μητέρα του, Μίρα Νάιρ © EPA/SARAH YENESEL
ΗΠΑ: Η νίκη του Ελ-Σαγέντ αλλάζει τους συσχετισμούς στους Δημοκρατικούς
Αναμφισβήτητα η επικράτηση του Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ στις εσωκομματικές εκλογές των Δημοκρατικών στο Μίτσιγκαν αποτελεί μία από τις σημαντικότερες νίκες της λεγόμενης αριστερής ή προοδευτικής πτέρυγας του κόμματος τα τελευταία χρόνια.
Ο πρώην επικεφαλής δημόσιας υγείας της κομητείας Γουέιν επικράτησε της βουλευτού Χέιλι Στίβενς, μιας υποψηφίας που είχε την υποστήριξη της κομματικής ηγεσίας, συμπεριλαμβανομένου του ηγέτη των Δημοκρατικών στη Γερουσία Τσακ Σούμερ, αλλά και σημαντικών πολιτικών παραγόντων της πολιτείας των ΗΠΑ.
Η μάχη παρέμεινε αμφίρροπη μέχρι τις τελευταίες ώρες της καταμέτρησης, γεγονός που αποτύπωσε και το βαθύ χάσμα στο εσωτερικό των Δημοκρατικών. Ο Ελ-Σαγέντ κέρδισε οριακά, με ποσοστό 48,48% έναντι 47,51% και διαφορά μικρότερη των 15.000 ψήφων, σε μια ιδιαίτερα διχαστική αναμέτρηση που ανέδειξε το βαθύ ιδεολογικό ρήγμα στο κόμμα.
Από τη μία πλευρά βρέθηκε η πιο παραδοσιακή, μετριοπαθής πτέρυγα, η οποία υποστηρίζει ότι η εκλογική νίκη απέναντι στους Ρεπουμπλικανούς απαιτεί κεντρώες θέσεις και έμφαση στην οικονομία και την παραγωγή.
Από την άλλη, ο Ελ-Σαγέντ εξέφρασε ένα νέο πολιτικό ρεύμα στις ΗΠΑ που ζητά μεγαλύτερη πολιτική σύγκρουση με τις οικονομικές ανισότητες, ισχυρότερο κοινωνικό κράτος και απομάκρυνση από την επιρροή μεγάλων οικονομικών συμφερόντων.
Η πραγματική δοκιμασία, ωστόσο, ξεκινά τώρα. Τον Νοέμβριο ο Ελ-Σαγέντ θα αντιμετωπίσει τον Ρεπουμπλικανό Μάικ Ρότζερς, πρώην μέλος του Κογκρέσου, σε μία από τις πιο κρίσιμες αναμετρήσεις για τον έλεγχο της Γερουσίας. Για τους Δημοκρατικούς, η έδρα του Μίτσιγκαν θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για την προσπάθεια αλλαγής των συσχετισμών στο ανώτατο νομοθετικό σώμα.
ΗΠΑ: Από τη Νέα Υόρκη στο Μίτσιγκαν, η στρατηγική της αριστερής στροφής
Η νίκη του Ελ-Σαγέντ δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο γεγονός. Συνδέεται άμεσα με την πολιτική επιτυχία του Ζοράν Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη το 2025, όταν ο υποψήφιος της αριστερής πτέρυγας κατάφερε να επικρατήσει απέναντι στον πρώην κυβερνήτη Άντριου Κουόμο και να αναδειχθεί σε σύμβολο μιας νέας γενιάς Δημοκρατικών.
Οι δύο περιπτώσεις παρουσιάζουν σημαντικές ομοιότητες. Και οι δύο υποψήφιοι στηρίχθηκαν σε μια συμμαχία νέων ψηφοφόρων, εργαζομένων, κοινοτήτων μεταναστευτικής καταγωγής και οργανωμένων ακτιβιστικών σε τοπικά δίκτυα. Και στις δύο περιπτώσεις, το μήνυμα ήταν η απόρριψη του πολιτικού κατεστημένου και η απαίτηση για μεγαλύτερη παρέμβαση του κράτους στην οικονομία, σε συνδυασμό με την αντίθεση στην αντιμεταναστευτική πολιτική γύρω από την κινητοποίηση της ICE την υποστήριξη της Παλαιστίνης απέναντι στις επιθέσεις του Ισραήλ και αργότερα ενάντια στον εν εξελίξει πόλεμο στο Ιράν.
Ο Μαμντάνι επικέντρωσε την εκστρατεία του στο κόστος ζωής στη Νέα Υόρκη, με προτάσεις όπως το πάγωμα των ενοικίων και η διεύρυνση των δημόσιων υπηρεσιών. Ο Ελ-Σαγέντ έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στην καθολική υγειονομική κάλυψη, στη μεταρρύθμιση της χρηματοδότησης των προεκλογικών εκστρατειών και επιπλέον εστίασε περισσότερο στην αλλαγή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Παρά τις μικρές διαφοροποιήσεις τους, το κοινό στοιχείο είναι ότι κατάφεραν να μετατρέψουν τη δυσαρέσκεια απέναντι στο πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ σε οργανωμένη εκλογική δύναμη.
O γιατρός και πρώην αξιωματούχος δημόσιας υγείας Αμπντούλ Ελ Σαγέντ εξασφάλισε το χρίσμα των Δημοκρατικών για τη Γερουσία © EPA/DIEU-NALIO CHERY
ΗΠΑ: Η σύγκρουση με το κομματικό κατεστημένο και τα ισχυρά συμφέροντα
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία και των δύο αναμετρήσεων ήταν η αντιπαράθεση ανάμεσα στους προοδευτικούς υποψηφίους και στις παραδοσιακές δομές του Δημοκρατικού Κόμματος.
Στο Μίτσιγκαν, η Χέιλι Στίβενς διέθετε την υποστήριξη σημαντικών στελεχών των Δημοκρατικών και ισχυρή οικονομική στήριξη από εξωτερικούς πολιτικούς οργανισμούς. Όπως αναφέρει το Associated Press, σύμφωνα με τα στοιχεία της προεκλογικής εκστρατείας, ομάδες που υποστήριζαν την υποψηφιότητά της διοχέτευσαν δεκάδες εκατομμύρια δολάρια στη μάχη, συμπεριλαμβανομένης μεγάλης χρηματοδότησης από φιλοϊσραηλινές οργανώσεις.
Η AIPAC, Αμερικανοϊσραηλινή Επιτροπή Δημοσίων Υποθέσεων, το λόμπι προώθησης πολιτικών υπέρ του Ισραήλ που δραστηριοποιείται στο Κογκρέσο και την αμερικανική πολιτική σκηνή, διέθεσε περισσότερα από 30 εκατ. δολ. για να στηρίξει την Χέιλι Στίβενς απέναντι στον Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη δαπάνη της AIPAC σε μία μόνο εκλογική αναμέτρηση.
Ο Ελ-Σαγιέντ δήλωσε ότι η υποψηφιότητά του στρέφεται και κατά της επιρροής ομάδων πίεσης, κατηγορώντας το πολιτικό σύστημα ότι επιτρέπει σε δισεκατομμυριούχους, εταιρείες και λόμπι να επηρεάζουν τις εκλογές. Παράλληλα, συνέδεσε τη στήριξη της Στίβενς υπέρ της διοχέτευσης 3,3 δις. δολ. προς την ισραηλινή κυβέρνηση, με τα 30 εκατ. που διέθεσε η AIPAC για να στηρίξει την προεκλογική της κούρσα εναντίον του.
Η εξωτερική πολιτική και ειδικά η στάση απέναντι στο Ισραήλ αποτέλεσαν ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της αναμέτρησης. Ο Ελ-Σαγέντ τάχθηκε υπέρ του τερματισμού της στρατιωτικής βοήθειας προς το Ισραήλ, ενώ η Στίβενς υποστήριξε τη διατήρηση της στρατηγικής σχέσης Ουάσιγκτον – Τελ Αβίβ.
Το γεγονός ότι ο Ελ-Σαγέντ κατάφερε να επικρατήσει παρά την οικονομική υπεροχή του αντιπάλου του ενισχύει το επιχείρημα της αριστερής πτέρυγας των Δημοκρατικών ότι η οργανωμένη βάση και η κινητοποίηση των ψηφοφόρων μπορούν πλέον να αντισταθμίσουν την παραδοσιακή δύναμη των μεγάλων χρηματοδοτών.
Εκλογές στις ΗΠΑ: Η γενιά Ζ αλλάζει την πολιτική συζήτηση
Πίσω από τις δύο αυτές πολιτικές επιτυχίες βρίσκεται ένας βαθύτερος κοινωνικός μετασχηματισμός, αναφέρουν αναλυτές στο AP. Οι νεότεροι ψηφοφόροι, ιδιαίτερα η Generation Z και οι Millennials, εμφανίζονται περισσότερο ανοιχτοί σε ιδέες που παλαιότερες γενιές θεωρούσαν πολιτικά ακραίες.
Οι δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ που καταγράφουν τις στάσεις των νέων απέναντι σε έννοιες όπως ο «σοσιαλισμός» δείχνουν μια σημαντική διαφοροποίηση ανάμεσα στις ηλικιακές ομάδες.
Για πολλούς μεγαλύτερους Αμερικανούς, οι όροι αυτοί παραμένουν συνδεδεμένοι με τον Ψυχρό Πόλεμο και την αντιπαράθεση με τη Σοβιετική Ένωση. Για ένα μεγάλο μέρος της νεότερης γενιάς, όμως, συνδέονται περισσότερο με ζητήματα όπως το κόστος στέγασης, η πρόσβαση στην υγεία, η οικονομική ανασφάλεια και η κλιματική κρίση.
Η δημοσκόπηση του Cato Institute συνδέεται απόλυτα και εξηγεί μαθηματικά τις εκλογικές επιτυχίες του Ζοράν Μαμντάνι και του Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ. Τα δεδομένα αυτά δεν είναι απλώς θεωρητικά· αποτελούν το καύσιμο για το στοίχημα της πολιτικής αλλαγής που προτάσσουν και οι δύο ως προοπτική.
Όταν το 53% της Gen Z βλέπει θετικά τον σοσιαλισμό, η υποψηφιότητα ενός ανοιχτά «δημοκρατικού σοσιαλιστή» όπως ο Μαμντάνι ή ενός ριζοσπάστη προοδευτικού όπως ο Ελ-Σαγέντ δεν θεωρείται πλέον περιθωριακή. Αυτοί οι πολιτικοί μιλούν την «ιδεολογική γλώσσα» των νέων. Η ιστορική προσέλευση των νέων ψηφοφόρων στη Νέα Υόρκη και στο Μίτσιγκαν ήταν αυτή που έκρινε το αποτέλεσμα υπέρ τους.
Αυτό εξηγεί γιατί προτάσεις όπως το Medicare for All ή οι δημόσιες υπηρεσίες χαμηλού κόστους δεν αντιμετωπίζονται πλέον από όλους τους νέους ψηφοφόρους ως ακραίες θέσεις, αλλά ως απαντήσεις σε καθημερινά προβλήματα.
Your own poll shows that economic #libertarianism is unpopular while Alex puts out an article aimed at Libertarians to assure them they are still in the fight. He isn’t trying to convince GenZ, DSA they are wrong. He’s trying to rally CATOs base pic.twitter.com/5Nne07kZz8
— MadLordHalaster (@CrazyHalaster) August 5, 2026
Παράλληλα, πέντε μήνες μετά την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν, οι περισσότεροι Αμερικανοί εκτιμούν ότι η σύγκρουση οδηγεί σε μεγαλύτερη αστάθεια στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos.
Συγκεκριμένα, το 50% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η αμερικανική στρατιωτική δράση θα αποσταθεροποιήσει περαιτέρω τη Μέση Ανατολή μέσα στον επόμενο χρόνο, ενώ μόλις το 17% εκτιμά ότι θα ενισχύσει τη σταθερότητα.
Παράλληλα, το 58% των Αμερικανών εκτιμά ότι οι τιμές της βενζίνης θα αυξηθούν περαιτέρω, καθώς οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, ενώ μόλις το 15% προβλέπει αποκλιμάκωση, εξέλιξη που αυξάνει την πολιτική πίεση προς τον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
ΗΠΑ: Το δίλημμα του Τραμπ απέναντι στη νέα δυναμική των Δημοκρατικών
Οι νίκες Μαμντάνι και Ελ-Σαγέντ δημιουργούν ένα σύνθετο πολιτικό περιβάλλον για τον Ντόναλντ Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς.
Από τη μία πλευρά, η ενίσχυση της αριστερής πτέρυγας των Δημοκρατικών προσφέρει στους Ρεπουμπλικανούς ένα νέο πεδίο επίθεσης. Ήδη επιχειρούν να παρουσιάσουν τους προοδευτικούς υποψηφίους ως υπερβολικά ριζοσπαστικούς, υποστηρίζοντας ότι οι θέσεις τους δεν ανταποκρίνονται στις ανησυχίες των μετριοπαθών ψηφοφόρων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος μιλώντας σε προεκλογική εκδήλωση στο Λας Βέγκας χρησιμοποίησε εξαιρετικά σκληρή γλώσσα, χαρακτηρίζοντας τον Ελ-Σαγέντ ως «άνθρωπο του μίσους», λέγοντας επίσης ότι είναι «ένας κομμουνιστής αποτυχημένος, που μισεί τους Εβραίους και το Ισραήλ», ενώ δεν έλειψε και τα «γαλλικά» όπως το συνηθίζει όταν θέλει να μειώσει τους αντιπάλους του και όσους δεν συμπαθεί λέγοντας: «he is full of shit», η οποία αποδίδεται στα ελληνικά ως «λέει μ@@@@ες».
Ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος για την προεδρία και πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ © EPA/ALLISON DINNER
Από την άλλη πλευρά, η επιτυχία αυτών των υποψηφίων αποδεικνύει ότι ένα σημαντικό τμήμα της εκλογικής βάσης των Δημοκρατικών δεν κινητοποιείται πλέον από το παραδοσιακό κεντρώο μήνυμα.
Η αποχή των νέων και η χαμηλή συμμετοχή στις εκλογές αποτελούσαν για χρόνια πρόβλημα του κόμματος. Οι πρόσφατες εκλογικές μάχες στις ΗΠΑ δείχνουν ότι όταν η βάση αισθάνεται ότι εκπροσωπείται, μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα.
ΗΠΑ: Το μεγάλο στοίχημα των Δημοκρατικών έως τις εκλογές του Νοεμβρίου
Το μεγάλο ερώτημα μέχρι τον Νοέμβριο του 2026 είναι αν οι Δημοκρατικοί μπορούν να συνδυάσουν τη δυναμική της προοδευτικής πτέρυγας με την ανάγκη προσέγγισης των ανεξάρτητων και μετριοπαθών ψηφοφόρων.
Πέρα από τη μάχη για τη Γερουσία, η υποψηφιότητα του Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ αποκτά ευρύτερη πολιτική σημασία για το μέλλον των Δημοκρατικών. Εάν επικρατήσει τον Νοέμβριο στο Μίσιγκαν, μία από τις πλέον αμφίρροπες πολιτείες των ΗΠΑ, θα ενισχύσει την άποψη ότι η προοδευτική πτέρυγα μπορεί να κερδίζει χωρίς στροφή προς το πολιτικό κέντρο.
Αντίθετα, ενδεχόμενη ήττα θα ενδυναμώσει όσους υποστηρίζουν ότι οι πιο αριστερές υποψηφιότητες δυσκολεύονται στις γενικές εκλογές. Έτσι, η αναμέτρηση δεν αφορά μόνο μία έδρα στη Γερουσία, αλλά αποτελεί και κρίσιμο τεστ για τη μελλοντική ιδεολογική πορεία των Δημοκρατικών ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028.
Οι νίκες του Μαμντάνι και του Ελ-Σαγέντ δεν σημαίνουν αυτόματα ότι οι Δημοκρατικοί έχουν εξασφαλίσει εκλογικό πλεονέκτημα. Δείχνουν όμως ότι το εσωκομματικό τοπίο έχει αλλάξει. Η μάχη του 2026 δεν θα κριθεί μόνο ανάμεσα σε Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς, αλλά και στο ποια εκδοχή του Δημοκρατικού Κόμματος θα επικρατήσει στον δρόμο προς την κάλπη.
