Ο Βλαντίμιρ Πούτιν παραμένει αποφασισμένος να συνεχίσει τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, παρά τη νέα διπλωματική κινητικότητα και τις πρόσφατες συνομιλίες του με τους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στη Μόσχα.
Η συνάντηση στο Κρεμλίνο δεν οδήγησε σε κάποια σημαντική πρόοδο ή συμφωνία. Ο Ρώσος πρόεδρος εξακολουθεί να θεωρεί εφικτό τον βασικό στρατιωτικό του στόχο: την πλήρη κατάληψη της ανατολικής ουκρανικής περιφέρειας του Ντονέτσκ.
Ο Πούτιν εκτιμά ότι ο ρωσικός στρατός μπορεί να πετύχει αυτόν τον στόχο μέσα στους επόμενους έξι μήνες. Η θέση αυτή δείχνει ότι, παρά τις προσπάθειες της Ουάσιγκτον να επαναφέρει τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης, το Κρεμλίνο δεν εμφανίζεται έτοιμο να εγκαταλείψει τις βασικές εδαφικές του απαιτήσεις.
Οι επαφές των τελευταίων ημερών, πάντως, αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων συνομιλιών. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε τη Δευτέρα, σύμφωνα με το Interfax, ότι είναι πιθανό να υπάρξει τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Πούτιν και του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με αντικείμενο τη διπλωματική δραστηριότητα του Σαββατοκύριακου.
Ο Πεσκόφ δεν απέκλεισε επίσης την επανέναρξη τριμερών συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, τόνισε ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να συζητηθεί ο χρόνος ή ο τόπος μιας τέτοιας συνάντησης.
Τρεις ώρες συζητήσεων με τον Πούτιν
Πούτιν κατά τη συνάντησή του με Κούσνερ και Γουϊτκοφ © EPA/GAVRIIL GRIGOROV / SPUTNIK / KREMLIN / POOL
Η συνάντηση του Πούτιν με τον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ διήρκεσε περισσότερο από τρεις ώρες. Μετά το τέλος της, ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσάκοφ, χαρακτήρισε τις συνομιλίες «ουσιαστικές, εποικοδομητικές, εξαιρετικά ειλικρινείς και βασισμένες στην εμπιστοσύνη».
Οι δύο Αμερικανοί απεσταλμένοι αναχώρησαν στη συνέχεια από τη Μόσχα για το Κίεβο, όπου την Κυριακή πραγματοποίησαν την πρώτη τους επίσκεψη και συναντήθηκαν με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ο Γουίτκοφ εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις επαφές. «Είχαμε πρόοδο στη Μόσχα», δήλωσε αργότερα σε ενημέρωση των δημοσιογράφων. «Έχουμε νέες ιδέες και τις φέραμε στο Κίεβο».
Η ουκρανική πλευρά, ωστόσο, εμφανίστηκε σαφώς πιο επιφυλακτική. Ο Ζελένσκι δεν έδωσε την εικόνα ότι ο πόλεμος βρίσκεται κοντά σε μια γρήγορη λύση. Αντιθέτως, η Ουκρανία προετοιμάζεται για έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα και επιδιώκει να ενισχύσει την αεράμυνά της απέναντι στις συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις.
Στις συνομιλίες στο Κίεβο συμμετείχαν επίσης οι επικεφαλής των υπηρεσιών εθνικής ασφάλειας της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας, γεγονός που υπογραμμίζει τη στενή εμπλοκή των βασικών ευρωπαϊκών δυνάμεων στις προσπάθειες συντονισμού της επόμενης φάσης της διπλωματίας.
«Το πιο σημαντικό είναι να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε ενεργά μαζί, ώστε να διατηρήσουμε τη διπλωματία σε κίνηση», ανέφερε ο Ζελένσκι τη Δευτέρα σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Προετοιμάζουμε τις επόμενες συναντήσεις και επικοινωνίες».
Ο πόλεμος δεν πρόκειται να τελειώσει σύντομα
Η εκτίμηση ότι ο πόλεμος δεν πρόκειται να τελειώσει σύντομα φαίνεται να συμμερίζονται και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί. Ο Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Οικονομία και την Παραγωγικότητα, Βάλντις Ντομπρόβσκις, είχε τη Δευτέρα διαδικτυακές συνομιλίες με τον Ουκρανό πρωθυπουργό Σεργκίι Κορέτσκι για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας την περίοδο 2026-2027.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι σχετικές προβλέψεις βασίζονται στην εκτίμηση ότι η «επιτιθέμενη Ρωσία» θα συνεχίσει τον πόλεμο και καθ’ όλη τη διάρκεια του επόμενου έτους. Η συζήτηση για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας δείχνει ότι η Ευρώπη προετοιμάζεται για ένα ακόμη μακρύ και δαπανηρό στάδιο της σύγκρουσης.
Η νέα διπλωματική δραστηριότητα έρχεται μετά από μια περίοδο κατά την οποία οι αμερικανικές πρωτοβουλίες για τον τερματισμό του πολέμου είχαν σε μεγάλο βαθμό παγώσει. Οι διαπραγματεύσεις υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών είχαν ουσιαστικά χάσει τη δυναμική τους από τον Φεβρουάριο, όταν ο Τραμπ στράφηκε περισσότερο στη σύγκρουση με το Ιράν.
Την ίδια στιγμή, η πολεμική σύγκρουση στην Ουκρανία αποκτά όλο και μεγαλύτερες πολιτικές προεκτάσεις στο εσωτερικό της Ευρώπης. Ενώ οι Αμερικανοί απεσταλμένοι βρίσκονταν στο Κίεβο, η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία, η οποία επιθυμεί την αποκατάσταση των σχέσεων με τη Ρωσία, κατέγραψε το καλύτερο εκλογικό αποτέλεσμα στην ιστορία της σε κρατιδιακές εκλογές, συγκεντρώνοντας 44% στη Σαξονία-Άνχαλτ.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε τη Δευτέρα στους δημοσιογράφους ότι «αυτή η ημέρα δεν άλλαξε μόνο τα πράγματα στη Σαξονία-Άνχαλτ, αλλά και στη Γερμανία στο σύνολό της».
Η AfD υπέρ της αποκατάστασης σχέσεων με τη Μόσχα
Η εκλογική άνοδος ενός κόμματος που τάσσεται υπέρ της αποκατάστασης των σχέσεων με τη Μόσχα προσθέτει μια νέα διάσταση στην ευρωπαϊκή πολιτική αντιπαράθεση γύρω από τον πόλεμο, την ώρα που οι δυτικές κυβερνήσεις προσπαθούν να διατηρήσουν τη στήριξή τους προς το Κίεβο.
Στο επίκεντρο των διαφορών ανάμεσα στη Μόσχα και το Κίεβο παραμένει το εδαφικό ζήτημα. Ο Πούτιν επιμένει ότι, στο πλαίσιο οποιασδήποτε συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου, η Ουκρανία πρέπει να παραδώσει στη Ρωσία το υπόλοιπο της ανατολικής περιφέρειας του Ντονέτσκ που εξακολουθεί να ελέγχει.
Το Κίεβο έχει επανειλημμένα απορρίψει αυτή την απαίτηση. Η περιοχή περιλαμβάνει μια ισχυρά οχυρωμένη ζώνη πόλεων, την οποία οι ρωσικές δυνάμεις προσπαθούν να καταλάβουν χωρίς επιτυχία σε συγκρούσεις που χρονολογούνται από το 2014.
Για την Ουκρανία, η παραχώρηση αυτών των εδαφών δεν είναι απλώς ένα ζήτημα συνόρων. Η εγκατάλειψη μιας αμυντικής γραμμής πόλεων και οχυρώσεων θα είχε σοβαρές στρατιωτικές συνέπειες και αποτελεί μία από τις βασικές κόκκινες γραμμές του Κιέβου.
Ο Ζελένσκι δήλωσε την Κυριακή ότι τα εδαφικά ζητήματα θα πρέπει να επιλυθούν «σε επίπεδο ηγετών», αφήνοντας να εννοηθεί ότι μια ενδεχόμενη τελική συμφωνία για τα πιο κρίσιμα θέματα του πολέμου δεν μπορεί να προκύψει μόνο από τεχνικές ή διπλωματικές διαβουλεύσεις χαμηλότερου επιπέδου.
Οι τελευταίες εξελίξεις περιορίζουν σημαντικά τις πιθανότητες μιας άμεσης ειρηνευτικής συμφωνίας. Η Ρωσία συνεχίζει να απαιτεί την παράδοση του υπόλοιπου Ντονέτσκ, η Ουκρανία αρνείται να το δεχθεί, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση ήδη σχεδιάζει τη χρηματοδοτική στήριξη του Κιέβου με την παραδοχή ότι ο πόλεμος μπορεί να συνεχιστεί και το 2027.
