Η Σαουδική Αραβία απέρριψε τις ανησυχίες σχετικά με τις φιλοδοξίες της να αναπτύξει πυρηνική βιομηχανία και να αποκτήσει δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου, υποστηρίζοντας ότι η προσέγγισή της δεν μπορεί να συγκριθεί με εκείνη του Ιράν.
Μιλώντας τη Δευτέρα στη γενική διάσκεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας στη Βιέννη, ο υπουργός Ενέργειας της χώρας, πρίγκιπας Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν, τόνισε ότι το Ριάντ επιδιώκει πρόσβαση σε ολόκληρο τον κύκλο του πυρηνικού καυσίμου, από την εξόρυξη ουρανίου έως τη διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων.
Όπως υπογράμμισε, η ανάπτυξη του προγράμματος θα πραγματοποιηθεί με διαφάνεια, ανοιχτή συνεργασία και παρουσία διεθνών ελεγκτών.
Αιχμές προς την Τεχεράνη
Η αναφορά του Σαουδάραβα υπουργού θεωρήθηκε σαφής αιχμή προς το Ιράν. Ο ίδιος δήλωσε ότι η χώρα του δεν επιδιώκει να αναπτύξει το ειρηνικό πυρηνικό της πρόγραμμα απομονωμένη από τη διεθνή κοινότητα ούτε μέσω μυστικών δραστηριοτήτων ή εγκαταστάσεων που βρίσκονται κρυμμένες βαθιά κάτω από το έδαφος.
Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι βασικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν βρίσκονται σε υπόγειες υποδομές, ενώ η Τεχεράνη έχει περιορίσει τους ελέγχους της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας στα αποθέματα ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού από τον Ιούνιο του 2025, μετά τις ισραηλινές και αμερικανικές επιθέσεις στις εγκαταστάσεις.
Η συμφωνία με τις ΗΠΑ
Οι δηλώσεις του Σαουδάραβα υπουργού έρχονται μετά τη συμφωνία που υπέγραψαν τον Ιούλιο η Ουάσιγκτον και το Ριάντ για την ανταλλαγή πυρηνικής τεχνολογίας. Η συμφωνία άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η Σαουδική Αραβία να εμπλουτίζει το καύσιμο για τους μελλοντικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες της, χωρίς ωστόσο να παρέχει ρητή αμερικανική έγκριση για μια τέτοια δραστηριότητα.
Ο πρίγκιπας Αμπντουλαζίζ υποστήριξε ότι τα σχέδια αποσκοπούν στην καλύτερη αξιοποίηση των φυσικών πόρων της χώρας και διαβεβαίωσε τους εκπροσώπους της IAEA ότι το Ριάντ θα τηρήσει τις ειδικές συμφωνίες διασφαλίσεων που συμφωνήθηκαν τον Ιούλιο. Οι συμφωνίες, όπως είπε, θα υπόκεινται στην εποπτεία της IAEA.
Ωστόσο, η συμφωνία ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας έχει προκαλέσει αντιδράσεις μεταξύ αναλυτών που ασχολούνται με τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων, καθώς δεν προβλέπει την υποχρέωση της Σαουδικής Αραβίας να εφαρμόσει το αυστηρότερο καθεστώς διεθνών ελέγχων, γνωστό ως Πρόσθετο Πρωτόκολλο της IAEA.
«Δεν υπάρχουν σχέδια για εμπλουτισμό»
Από την πλευρά της Ουάσιγκτον, ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ επιχείρησε να περιορίσει τις ανησυχίες σχετικά με την προοπτική εμπλουτισμού ουρανίου στη Σαουδική Αραβία.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου τη Δευτέρα δήλωσε ότι «δεν υπάρχουν καθόλου σχέδια» για εμπλουτισμό στη χώρα.
Όπως εξήγησε, η Σαουδική Αραβία διαθέτει κοιτάσματα ουρανίου και ενδιαφέρεται να αναπτύξει την εξόρυξη, την επεξεργασία και βιομηχανίες προστιθέμενης αξίας.
Η αμερικανική συμφωνία, σύμφωνα με τον ίδιο, αφορά την ανάπτυξη μιας εμπορικής πυρηνικής βιομηχανίας ηλεκτροπαραγωγής στη Σαουδική Αραβία.
Το κρίσιμο ζήτημα του εμπλουτισμού
Ο εμπλουτισμός ουρανίου αποτελεί μία από τις πλέον ευαίσθητες τεχνολογίες στον κόσμο στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Σε επίπεδα κατάλληλα για πολιτική χρήση, το εμπλουτισμένο ουράνιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο σε πυρηνικούς αντιδραστήρες.
Σε πολύ υψηλότερες συγκεντρώσεις, κοντά στο 90%, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Η δυνατότητα εμπλουτισμού βρίσκεται έτσι στο επίκεντρο των διεθνών ανησυχιών γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Σαουδικής Αραβίας, την ώρα που το Ριάντ επιχειρεί να παρουσιάσει το δικό του μοντέλο ως διαφανές, ειρηνικό και πλήρως ενταγμένο στο πλαίσιο διεθνούς εποπτείας.
