Οι παγκόσμιοι ηγέτες και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής μετατοπίζουν τη συζήτηση από το αν η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει την αγορά εργασίας στο πώς θα περιορίσουν τις αρνητικές επιπτώσεις της, με τη γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, να προβαίνει σε μια δραματική προειδοποίηση, παρομοιάζοντας την εισβολή της AI στην αγορά εργασίας με ένα «τσούνάμι βραδείας κίνησης».
Όπως επεσήμανε, οι νέοι πτυχιούχοι είναι οι πρώτοι που βρίσκονται εκτεθειμένοι σε αυτή την τεχνολογική αναταραχή.
«Οι άνθρωποι για τους οποίους πρέπει να ανησυχούμε, πρώτα απ’ όλα, είναι οι νέοι που εισέρχονται στην αγορά εργασίας», δήλωσε η Γκεοργκίεβα κατά τη διάρκεια συζήτησης στο πλαίσιο των ετήσιων συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ. Η ίδια εξήγησε ότι οι νέοι παραδοσιακά ξεκινούσαν από επαναλαμβανόμενες εργασίες ρουτίνας για να ανέλθουν επαγγελματικά. «Αλλά αν αυτές οι θέσεις εξαφανιστούν, δεν νομίζω ότι κανένας νέος θέλει να γίνει barista σε καφετέρια ως επαγγελματικό μέλλον», συμπλήρωσε χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο πάνελ, ο πρόεδρος της Σινγκαπούρης, Θαρμάν Σανμουγκαράτναμ, ο οποίος προεδρεύει επίσης στο Συμβούλιο Απασχόλησης της Παγκόσμιας Τράπεζας, απηύθυνε έκκληση στις κυβερνήσεις να καταστήσουν μόνιμα τα μέτρα στήριξης που εφαρμόστηκαν σε περιόδους κρίσης. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πολιτικές που υιοθετήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας ή της χρηματοπιστωτικής κρίσης «πρέπει τώρα να θεωρηθούν όχι ως μέτρα κρίσης, αλλά ως μέρος του δομικού οπλοστασίου πολιτικής».
Ο Σανμουγκαράτναμ υπογράμμισε την ανάγκη στενής συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα και την παροχή κινήτρων στις επιχειρήσεις για την πρόσληψη νέων αποφοίτων. Όπως σημείωσε, «το πρώτο σκαλοπάτι στην απασχόληση, η πρώτη δουλειά μετά την αποφοίτηση, καταγράφει πλέον μειωμένη ζήτηση». Αυτό το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα εμφανές στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου «για πρώτη φορά εδώ και έναν αιώνα, η ζήτηση για πτυχιούχους έχει μειωθεί», ενώ παράλληλα συρρικνώνεται και το μισθολογικό πλεονέκτημα που προσέφερε ένα πανεπιστημιακό πτυχίο. Αν δεν αναληφθεί άμεσα δράση, προειδοποίησε ότι μια ολόκληρη γενιά κινδυνεύει να χάσει την εμπιστοσύνη της στο μέλλον.
Τι σημείωσε η Γκεοργκίεβα για τις φτωχότερες χώρες
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, περίπου το 40% των θέσεων εργασίας παγκοσμίως θα επηρεαστεί, θα υποβαθμιστεί ή θα καταργηθεί πλήρως από την τεχνητή νοημοσύνη. Στις προηγμένες οικονομίες, το ποσοστό έκθεσης αγγίζει το 60%, ενώ στις χώρες χαμηλού εισοδήματος βρίσκεται στο 23%. Ωστόσο, η Γκεοργκίεβα διευκρίνισε ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι φτωχότερες χώρες είναι προστατευμένες, αλλά απλώς ότι η τεχνολογία καθυστερεί να φτάσει εκεί.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Ατζάι Μπάνγκα, εμφανίστηκε λιγότερο απαισιόδοξος. Εκτιμά ότι περίπου 1,2 δισεκατομμύρια νέοι θα ενηλικιωθούν τα επόμενα 15 χρόνια, με τον ιδιωτικό τομέα – που δημιουργεί το 75% έως 85% των θέσεων εργασίας – να καλείται να απορροφήσει τη συντριπτική πλειονότητά τους. «Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα πιθανότατα θα προκαλέσουν κάποιου βαθμού διαταραχή στις θέσεις εργασίας στον αναπτυγμένο κόσμο», ανέφερε ο Μπάνγκα. «Ωστόσο, στις χώρες μεσαίου και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος, η ευκαιρία από μικρότερα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την αύξηση της παραγωγικότητας είναι τεράστια», πρόσθεσε.
Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί τον κύριο μοχλό της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης για τη φετινή χρονιά. Οι επενδύσεις στον τομέα αυτό βοήθησαν στη διατήρηση της παγκόσμιας ανάπτυξης κοντά στο 3%, παρά τους κραδασμούς στην αγορά ενέργειας. «Είτε τη αγαπάτε, είτε τη μισείτε, είτε τη φοβάστε, η τεχνητή νοημοσύνη είναι εδώ και βλέπουμε ήδη το πρώτο κύμα επιπτώσεων», τόνισε η Γκεοργκίεβα. Η υιοθέτηση της AI θα μπορούσε να αυξήσει την ανάπτυξη έως και μία ποσοστιαία μονάδα στην αναπτυγμένη Ασία, αντισταθμίζοντας τις απώλειες από τη γήρανση του πληθυσμού.
Ωστόσο, ο Σανμουγκαράτναμ προειδοποίησε ότι η οικονομική ανάπτυξη από μόνη της δεν εγγυάται τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία αναπτύσσονται, αλλά η δημιουργία θέσεων εργασίας παραμένει ασθενής. «Η τεχνητή νοημοσύνη θα διευρύνει αυτή την απόκλιση αν παραμείνουμε παθητικοί», δήλωσε. Παρόλα αυτά, σημείωσε ότι η εκτόπιση εργαζομένων θα γίνει σταδιακά, προσφέροντας πολύτιμο χρόνο για την αναπροσαρμογή της εκπαίδευσης και την κατάρτιση των εργαζομένων.
