Έναν νέο γίγαντα στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας αναζητά η φαρμακοβιομηχανία και, για ακόμη μια φορά, όλα τα βλέμματα στρέφονται προς την Κίνα. Ο δανέζικος κολοσσός Novo Nordisk πρόκειται να δαπανήσει έως και 2,6 δισ. δολάρια για να διαθέσει εκτός Κίνας ένα από τα φάρμακα της κινεζικής εταιρείας βιοτεχνολογίας Hangrui Pharma.
Σ’ αυτήν την πολλά υποσχόμενη αγορά, οι δυτικές φαρμακευτικές εταιρείες σπεύδουν να αξιοποιήσουν την κινεζική τεχνογνωσία και να μοιραστούν τα σχετικά οφέλη. Η AstraZeneca υπέγραψε συμφωνία άνω των 18 δισ. δολαρίων με την κινεζική CSPC, ενώ η Merck κατέληξε σε συμφωνία παραχώρησης άδειας εκμετάλλευσης ύψους 2 δισ. δολαρίων.
Ωστόσο, οι εταιρείες βιοτεχνολογίας που έχουν την έδρα τους στη Σαγκάη ή στη Σουτσόου δεν περιορίζουν τις ερευνητικές τους δραστηριότητες στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας. Διακρίνονται επίσης στην ογκολογία, την πιο δυναμική αγορά της φαρμακοβιομηχανίας.
Έτσι, από την Κίνα προέρχεται πιθανότατα η επόμενη θεραπεία της Regeneron, της αμερικανικής εταιρείας που ειδικεύεται στην ανοσολογία και έχει τις μεγαλύτερες πωλήσεις παγκοσμίως στον τομέα.
Η θεραπεία, που αναπτύχθηκε από την κινεζική εταιρεία Akeso, της οποίας η άδεια εκμετάλλευσης εξαγοράστηκε από την αμερικανική Summit Therapeutics, υπόσχεται να ξεπεράσει, από πλευράς θεραπευτικών αποτελεσμάτων, το Keytruda, το κορυφαίο σε πωλήσεις φάρμακο της MSD (Merck στη Γαλλία).
Παράλληλα, οι κλινικές δοκιμές ενός νέου τύπου αντικαρκινικών φαρμάκων, των ADC (συζευγμάτων αντισώματος-φαρμάκου), επιτρέπουν να ελπίζουμε σε καλύτερα αποτελέσματα. Οι θεραπείες αυτές στοχεύουν τα καρκινικά κύτταρα με τη βοήθεια ενός αντισώματος το οποίο μπορεί να μεταφέρει απευθείας το φάρμακο στον όγκο του ασθενούς, γράφει η Figaro.
Μέσα σε μόλις πέντε χρόνια, το μερίδιο της Ασίας στις δυνατότητες ανάπτυξης φαρμάκων αυξήθηκε από 28% σε 43%, ξεπερνώντας τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, σύμφωνα με τη συμβουλευτική εταιρεία McKinsey. Το 2024, η Ασία βρισκόταν ήδη πίσω από περισσότερα από τα δύο τρίτα των νέων δραστικών ουσιών στον τομέα της βιοτεχνολογίας — ποσοστό που αυξάνεται έναντι της Ευρώπης.
Η δυναμική της βιοτεχνολογίας στην Κίνα δημιουργεί ευκαιρίες και για τις δυτικές επιχειρήσεις. Ορισμένες έχουν επιλέξει να αναθέτουν μέρος των ερευνητικών και αναπτυξιακών δραστηριοτήτων τους σε κινεζικές εταιρείες, αξιοποιώντας την ταχύτητα, την ευελιξία και το χαμηλότερο κόστος τους.
«Η αποτελεσματικότητά τους και η ικανότητά τους για εργασία είναι ασύγκριτες. Είναι εξαιρετικά ευέλικτες, κάτι που για μας είναι πολύ σημαντικό. Δεν έχουμε εργαστήρια και οι ομάδες μας ασχολούνται αποκλειστικά με τη διαχείριση έργων», δηλώνει ο Ζαν Ζαντό, γενικός διευθυντής της Adcytherix.
Η κινεζική αγορά έχει μετατραπεί σε σημαντικό κέντρο ανάπτυξης νέων φαρμακευτικών μορίων. Ορισμένες δυτικές εταιρείες διαπιστώνουν ότι οι έρευνες που πραγματοποιούνται στην Κίνα μπορούν να ολοκληρωθούν ταχύτερα και με μικρότερο κόστος απ’ ό,τι στα δυτικά εργαστήρια.
Η κλίμακα του κινεζικού οικοσυστήματος είναι καθοριστική. Μεγάλος αριθμός εταιρειών βιοτεχνολογίας και εργαστηρίων συνεργάζεται με φαρμακευτικούς ομίλους για την ανάπτυξη νέων θεραπειών. Περίπου το 50% της αγοράς φαρμακευτικής έρευνας και ανάπτυξης συγκεντρώνεται σήμερα στην Κίνα.
Η χώρα έχει εξελιχθεί σε αναπόφευκτο παράγοντα και στον τομέα των κλινικών δοκιμών, σε κάθε στάδιο ανάπτυξης ενός νέου φαρμάκου. Πολλές δυτικές επιχειρήσεις πραγματοποιούν εκεί τις προκλινικές τους δοκιμές, καθώς και τις κλινικές δοκιμές πρώτης φάσης, επωφελούμενες από ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον.
Οι κινεζικές εταιρείες μπορούν πλέον να πραγματοποιούν σε δύο ή τρία χρόνια διαδικασίες που παλαιότερα χρειάζονταν περισσότερο χρόνο, χάρη στην ταχύτητα οργάνωσης και υλοποίησης των ερευνών τους.
Η άνοδος της Κίνας αφορά επίσης την παραγωγή δραστικών φαρμακευτικών ουσιών, δηλαδή των μορίων που δίνουν στα φάρμακα τη θεραπευτική τους δράση. Τα γενόσημα φάρμακα αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η παραγωγή τους βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε κινεζικές πρώτες ύλες και σε κινεζικές παραγωγικές εγκαταστάσεις.
Από την πλευρά τους, οι δυτικές φαρμακευτικές εταιρείες προσπαθούν να περιορίσουν το κόστος παραγωγής, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της Κίνας.
«Ολοένα συχνότερα, το εργαστήριο που παράγει ένα καινοτόμο φάρμακο, το οποίο έχει εγκριθεί από τον FDA, την αμερικανική υπηρεσία φαρμάκων, κατασκευάζει στην Κίνα τις πρώτες ύλες του», επισημαίνει ο Ραμπί Τεουφίκ, ιδρυτής και πρόεδρος εταιρείας συμβούλων.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Citeline, το μερίδιο των καινοτόμων φαρμάκων που παράγονταν εν μέρει σε κινεζικά εργοστάσια έφτασε το 6,7% το 2025, έναντι 1,8% το 2022.
Ανάμεσα στα εργαστήρια που επέλεξαν αυτή την κατεύθυνση βρίσκεται η Johnson & Johnson, η οποία ανέθεσε την παραγωγή της δραστικής ουσίας του μονοκλωνικού αντισώματος Imvory στη WuXi Biologics, αλλά και η GSK, για το αντινεοπλασματικό της φάρμακο Jemperli.
Οι κυβερνήσεις δεν μένουν αδιάφορες απέναντι σε αυτή την εξάρτηση. Ο αμερικανικός νόμος Biosecure Act επιχειρεί να περιορίσει τις συναλλαγές με ορισμένες κινεζικές εταιρείες που θεωρούνται ευαίσθητες από τεχνολογική ή στρατηγική άποψη.
Ωστόσο, οι φαρμακευτικές εταιρείες έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους και φαίνεται πως εξασφάλισαν ορισμένες προθεσμίες προσαρμογής.
Η αμερικανική κυβέρνηση εργάζεται παράλληλα για τη δημιουργία ενός νέου συστήματος αξιολόγησης των κινδύνων. Στόχος είναι να δοθούν κίνητρα στις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες να αναπτύξουν τις δραστηριότητές τους σε άλλες χώρες, ώστε να περιοριστεί η εξάρτησή τους από την Κίνα.
Για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, η Ένωση επικεντρώνει τις προσπάθειές της στην παραγωγή ορισμένων βασικών, ώριμων φαρμάκων, όπως είναι τα αντιβιοτικά και η ινσουλίνη, περισσότερο παρά στα φάρμακα του μέλλοντος.
Ιατροτεχνολογικά προϊόντα: Οι κινεζικές εταιρείες εισβάλλουν στην ευρωπαϊκή αγορά
Είναι ακόμη σπάνιο οι κινεζικές φαρμακευτικές εταιρείες να πωλούν τα φάρμακά τους στη γαλλική ή την αμερικανική αγορά. Δεν ισχύει όμως το ίδιο σε έναν συναφή τομέα: εκείνον των ιατροτεχνολογικών προϊόντων, στον οποίο περιλαμβάνεται μεγάλος αριθμός προϊόντων υγείας, από εμφυτεύματα και προσθετικά μέλη έως διαγνωστικά εργαλεία.
Και σ’ αυτό τον τομέα, η Κίνα έχει τη φιλοδοξία να εξελιχθεί σε παγκόσμια ηγέτιδα. «Έως το 2031, ο πιο ισχυρός βιομηχανικός όμιλος θα είναι ένας κινεζικός παράγοντας του κλάδου», προβλέπει ο Ούγκο Γκίντι, πρόεδρος της Urgo και της MedTech in France.
Έγγραφο που εγκρίθηκε από το κινεζικό υπουργείο καθορίζει τις φιλοδοξίες αυτές, θέτοντας ως στόχο την ανάπτυξη ισχυρών εξαγωγικών δυνατοτήτων στον τομέα, αλλά και την προσφορά περίθαλψης υψηλής ποιότητας στους Κινέζους ασθενείς, με το χαμηλότερο δυνατό κόστος.
«Στην Κίνα δεν αποτελεί όνειρο: οι γιατροί έχουν ως στόχο να εξοπλιστούν κατά 70% με κινεζικά ιατροτεχνολογικά προϊόντα».
Στη Γαλλία, οι κινεζικές επιχειρήσεις κερδίζουν ολοένα συχνότερα δημόσιους διαγωνισμούς που προκηρύσσουν τα νοσοκομεία. Η στρατηγική του κινεζικού κράτους αρχίζει να αποδίδει καρπούς. Από το 2015, οι εξαγωγές ιατροτεχνολογικών προϊόντων προς την Ευρώπη έχουν υπερδιπλασιαστεί.
Ο ανταγωνισμός στην κινεζική αγορά έχει ενταθεί ακόμη περισσότερο μετά την καθιέρωση δικαιωμάτων εισαγωγής από τις ΗΠΑ.
«Η πιο σημαντική αγορά για τις κινεζικές επιχειρήσεις είναι πλέον η αγορά του εξωτερικού. Εμείς, οι Ευρωπαίοι, οφείλουμε να αντιδράσουμε», εξηγεί η Λοράνς Κοντ-Ανσελίν.
