Σε καλύτερη θέση σε σχέση με την περιφερειακή κρίση στα Χρηματιστήρια Ενέργειας του καλοκαιριού του 2024 φαίνεται να βρίσκεται η Ελλάδα στο νέο «κύμα» υψηλών τιμών ηλεκτρισμού που πλήττει την Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη και έχει πυροδοτηθεί από την απώλεια του 40% της πυρηνικής ηλεκτροπαραγωγής της ευρύτερης περιοχής (περί τα 4 GW), εξαιτίας της υποχώρησης της στάθμης των υδάτων του Δούναβη σε ιστορικά χαμηλά. Για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα η εγχώρια αγορά ηλεκτρισμού «βγάζει άμυνες», με μέση τιμή σήμερα (Τρίτη 4 Αυγούστου) στα 155,03 ευρώ/MWh (και μέγιστη τιμή 339,89 ευρώ/MWh), ενώ η μέση τιμή στο Χρηματιστήριο Ενέργειας της Βουλγαρίας διαμορφώνεται στα 157,03 ευρώ/MWh, στη Ρουμανία στα 188,24 ευρώ/MWh (με μέγιστη τιμή τα 569 ευρώ/Μεγαβατώρα), στην Ουγγαρία στα 186,9 ευρώ/ΜWh (με μέγιστη τιμή τα 546 ευρώ/MWh), στην Ιταλία στα 194,24 ευρώ/MWh, στη Σλοβακία στα 190,85 ευρώ/MWh και στη Σλοβενία στα 194,61 ευρώ/MWh.
Οι «ασπίδες» που παρέχουν σχετική προστασία στην Ελλάδα σε μια περίοδο ανοδικής τάσης των τιμών ρεύματος σε όλη την Ευρώπη -με εξαίρεση τις Σκανδιναβικές χώρες, όπως προκύπτει και από τον χάρτη- είναι:
Πρώτον, η υψηλή παραγωγή των ΑΠΕ, αν και μειωμένη σε σύγκριση με τις προηγούμενες ημέρες λόγω της υποχώρησης των ανέμων και ακολούθως της αιολικής παραγωγής. Είναι ενδεικτικό ότι σήμερα το ποσοστό των ΑΠΕ στο μείγμα της ηλεκτροπαραγωγής κινείται στο 48,97%, έναντι 54,03% χθες και πάνω από 60% την προηγούμενη εβδομάδα. Το κενό καλύπτεται εν πολλοίς από τις μονάδες φυσικού αερίου, των οποίων η συμμετοχή σήμερα ανήλθε στο 35%, από 29% χθες.
Δεύτερον, η καλύτερη υδροηλεκτρική εικόνα, τόσο σε σύγκριση με τις γειτονικές χώρες όσο και σε σχέση με πέρυσι και το 2024. Οι υδροηλεκτρικές «εφεδρείες» της χώρας εκτιμώνται στα 2300 MW, με παράγοντες της αγοράς να κάνουν λόγο για μια σχετικά ικανοποιητική εικόνα.
Τρίτον, η διαθεσιμότητα όλων των συμβατικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής τη στιγμή που στην Ουγγαρία η πυρηνική μονάδα Paks ισχύος 2 GW (που είναι κομβικής σημασίας όχι μόνο για τη χώρα, αλλά για το ενεργειακό ισοζύγιο της ευρύτερης περιοχής) λειτουργεί μόλις στο 10% της δυναμικότητάς της και η πυρηνική μονάδα Cernavoda της Ρουμανίας, ισχύος 1,4 GW, στο 50%, αφού ο ένας από τους δύο αντιδραστήρες της έχει τεθεί εκτός μάχης και ο δεύτερος διατηρείται σε λειτουργία «με νύχια και με δόντια». Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι χθες το Πολεμικό Ναυτικό της Ρουμανίας προχώρησε σε ελεγχόμενη έκρηξη βράχων στον Δούναβη για να διοχετεύσει τις ποσότητες νερού που είναι απαραίτητες για την ψύξη του δεύτερου αντιδραστήρα. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι βασικός παράγοντας για το ότι εκτός από την ελληνική αγορά ηλεκτρισμού «αντισώματα» στην κρίση εμφανίζει και η αγορά της Βουλγαρίας, είναι το γεγονός ότι η πυρηνική μονάδα του Κοζλοντούι λειτουργεί προσώρας κανονικά.
Τέταρτον, το γεγονός ότι ο υδράργυρος στην Ελλάδα κινείται σε συγκρατημένα για την εποχή επίπεδα.
Πέμπτον, οι μπαταρίες σε Ελλάδα (των οποίων η εγκατεστημένη ισχύς προσεγγίζει το 1 GW) και -κυρίως- σε Βουλγαρία (3,5 GW), που αφενός έχουν συμβάλει στην άμβλυνση των βραδινών αιχμών, αφετέρου λειτουργούν σαν «φρένο» για τη μετάδοση των πιέσεων από τη Ρουμανία και τις αγορές βορείως αυτής, καθώς τις τελευταίες ημέρες το φθηνό ρεύμα που εξασφαλίζουν οι μπαταρίες της Βουλγαρίας και οι αυξημένες εξαγωγές προς Ρουμανία έχει αποτέλεσμα την πλήρη αξιοποίηση της μεταφορικής ικανότητας στη διασύνδεση Βουλγαρίας – Ρουμανίας και την αποσύζευξη των αγορών ηλεκτρισμού των δύο χωρών. Αυτό εξηγεί την «ψαλίδα» των τιμών μεταξύ Ρουμανίας και Βουλγαρίας και τη σύγκλιση των τιμών Βουλγαρίας και Ελλάδας σε χαμηλότερα επίπεδα.
Παρά τις ελληνικές «άμυνες», ωστόσο, υπάρχει μια εικόνα ευρύτερης πίεσης στις τιμές ηλεκτρισμού σε όλη την Ευρώπη και πολλά θα κριθούν από τον χρόνο επαναφοράς της πυρηνικής ηλεκτροπαραγωγής της Κεντρικής και ΝΑ Ευρώπης στην κανονικότητα, αλλά και από το πώς θα εξελιχθεί ο Αύγουστος από πλευράς θερμοκρασιών και κατ’ επέκταση ζήτησης για ηλεκτρισμό.
