Νέα ώθηση αποκτά στην Ευρώπη η σύναψη μακροπρόθεσμων συμβολαίων προμήθειας LNG, με το αμερικανικό LNG να βρίσκεται στο επίκεντρο των περισσότερων συμφωνιών. Οι δυο συμφωνίες που ανακοινώθηκαν χθες (Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου) αυτή της Metlen με τη Petronas (που προβλέπει την παράδοση 6 φορτίων LNG ετησίως για την περίοδο 2027-2031 και αποτελεί μάλιστα την πρώτη μακροπρόθεσμη συμφωνία για LNG στην Ευρώπη του ενεργειακού κολοσσού από τη Μαλαισία) και της ΜΕΤ Group με την Shell είναι ο τελευταίος «κρίκος» στην αλυσίδα των deals που έχουν υπογραφεί το τελευταίο διάστημα και που φαίνεται να υποδεικνύουν μια μερική αλλαγή στρατηγικής σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, όταν η πλειονότητα των αγοραστών από την Ευρώπη απέφευγαν τις πολυετείς δεσμεύσεις και στηρίζονταν κατά κύριο λόγο στη spot αγορά, όπου το φυσικό αέριο καταγράφει ράλι, με την τιμή του να έχει αυξηθεί σχεδόν 200% από τις αρχές του έτους. Την εβδομάδα που πέρασε, είχε προηγηθεί το deal της κρατικής εταιρείας αερίου της Λιθουανίας Ignitis με την αμερικανική EQT Corporation για συμφωνία προμήθειας LNG την περίοδο 2027-2036. Το τελευταίο διάστημα μακροπρόθεσμα συμβόλαια υπέγραψαν -μεταξύ άλλων- η γαλλική Total Energies και η γερμανική EnBW με την Venture Global, οι επίσης γερμανικές Uniper και SEFE με την Ksi Lisims από τον Καναδά, καθώς και η ελβετική Gunvor και η βρετανική Centrica με την αμερικανική Delfin LNG.
Το μήνυμα Εξάρχου
Oι εξελίξεις φαίνεται να δικαιώνουν σε έναν βαθμό τον επικεφαλής του Ομίλου ΑΚΤΟR Αλέξανδρο Εξάρχου που έχει εδώ και μήνες προειδοποιήσει οι μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας LNG από τις ΗΠΑ αποτελούν μονόδρμο για την Ευρώπη, καθώς μόνο αυτές μπορούν να φέρουν σταθερότητα και προβλεψιμότητα τιμών καθώς και διαθεσιμότητα των αναγκαίων ποσοτήτων. Κατά την παρέμβασή του μάλιστα στο 6ο Thessaloniki Metropolitan Summit είχε σχολιάζει ότι η Ευρώπη θα πληρώσει βαρύ τίμημα για την καθυστέρησή της να εξασφαλίσει εγκαίρως τέτοιες συμφωνίες σε καλύτερες τιμές , όπως έπραξε τον Νοέμβριο του 2025 η Atlantic SEE LNG Trade, η κοινοπραξία των AKTOR και ΔΕΠΑ Εμπορίας που υπέγραψε 10ετές συμβόλαιο προμήθειας LNG με την αμερικανική Venture Global (με αφετηρία το 2030), το οποίο μάλιστα επέκτεινε στις αρχές του καλοκαιριού, διπλασιάζοντας τις συμφωνημένες ποσότητες. Ο κ. Εξάρχου μάλιστα είχε τονίσει ότι οι τιμές αυτές δεν είναι πλέον διαθέσιμες στη διεθνή αγορά λόγω της υψηλής ζήτησης και της ελλιπούς προσφοράς φυσικού αερίου.
Γιατί επιταχύνεται τώρα η στροφή στα μακροπρόθεσμα συμβόλαια LNG
Ο πρώτος λόγος είναι η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης. Η μεγάλη εξάρτηση από τη spot αγορά καθιστά τον αγοραστή ευάλωτο στον ανταγωνισμό με την Ασία, σε ακραία καιρικά φαινόμενα, σε προβλήματα στις θαλάσσιες οδούς και σε αιφνίδιες γεωπολιτικές κρίσεις. Υπό την πίεση των δυο πολέμων σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, η spot αγορά έπαψε να αποτελεί φθηνή επιλογή για τους Ευρωπαίους. Την περασμένη εβδομάδα, ο δείκτης TTF -που αποτελεί βαρόμετρο για την τιμολόγηση των spot φορτίων LNG που έρχονται στην Ευρώπη- ξεπέρασε τα 80 ευρώ/MWh για πρώτη φορά από τις αρχές του 2023 και η άνοδος συνεχίζεται για έκτη συνεχόμενη εβδομάδα με αμείωτη ένταση.
Ενας δεύτερος λόγος που συνδέεται με το ράλι διαρκείας του TTF είναι το χαμηλό ποσοστό πλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθηκών αερίου, που βρίσκεται κάτω από το 70%, έναντι 82% την ίδια περίοδο του 2025. Η Ευρώπη μπαίνει στο χειμώνα με ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα αποθεμάτων των δύο τελευταίων δεκαετιών, με την ίδια την δομή της αγοράς να αποθαρρύνει την αποθήκευση, καθώς οι τιμές spot κινούνται σε υψηλότερα επίπεδα από τις τιμές στις προθεσμιακές αγορές, ένα φαινόμενο γνωστό ως «backwardation». Με άλλα λόγια, οι τρέχουσες τιμές δεν παρείχαν κατά την καλοκαιρινή περίοδο το οικονομικό κίνητρο στις εταιρείες να γεμίσουν τις αποθήκες ενόψει χειμώνα, αγοράζοντας αέριο φθηνά σε περιόδους χαμηλής ζήτησης. Τα μακροχρόνια συμβόλαια όμως παρακάμπτουν αυτή την παγίδα, καθώς η ποσότητα αερίου είναι διασφαλισμένη ανεξάρτητα από το σχήμα της καμπύλης των τιμών στις αγορές .
Ο τρίτος καταλύτης είναι η οριστική απομάκρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό αέριο. Η ΕΕ έχει εγκρίνει την πλήρη απαγόρευση του ρωσικού LNG από τις αρχές του 2027 και του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών από το φθινόπωρο του ίδιου έτους. Το ρωσικό αέριο εξακολουθούσε το 2025 να καλύπτει περίπου το 13% των εισαγωγών της Ένωσης, αξίας άνω των 15 δισ. ευρώ. Οι ποσότητες αυτές πρέπει να αντικατασταθούν με προβλέψιμο και οικονομικά διαχειρίσιμο τρόπο.
Ο τέταρτος παράγοντας είναι το κύμα νέας παραγωγικής δυναμικότητας. Περίπου 300 δισ. κυβικά μέτρα ετήσιας δυναμικότητας υγροποίησης αναμένεται να προστεθούν έως το 2030, με τις ΗΠΑ και το Κατάρ να αντιπροσωπεύουν το 70% της αύξησης. Οι παραγωγοί χρειάζονται μακροχρόνιες δεσμεύσεις για να χρηματοδοτήσουν τα νέα έργα, καθώς οι τράπεζες δεν χρηματοδοτούν τερματικούς σταθμούς με spot έσοδα. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι πωλητές LNG προσφέρουν ευελιξία στη διάρκεια των μακροπρόθεσμων συμβολαίων καθώς και στους όρους τιμολόγησης.
Τα οφέλη
Τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια προσφέρουν ασφάλεια ποσοτήτων, μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και προστασία από ακραίες διακυμάνσεις της spot αγοράς, επιτρέποντας στους εμπορικούς ομίλους να κατευθύνουν τα φορτία εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση ή καλύτερη τιμή.
Η σύνδεση μέρους της τιμής με τον Henry Hub (σ.σ. τον δείκτη για την αγορά των ΗΠΑ) διευρύνει τη βάση τιμολόγησης πέρα από τον TTF, κάτι που έχει μεγάλη σημασία αυτή τη στιγμή αν λάβει κανείς υπόψη ότι ο Henry Hub κινείται κάτω από 3 δολ./MMBtu, τη στιγμή που η Ευρώπη και η Ασία πληρώνουν οκτώ ή εννέα φορές περισσότερο. Με άλλα λόγια, ένα χαρτοφυλάκιο με σημαντικό ποσοστό όγκων LNG «δεμένων» στον Henry Hub λειτουργεί ως φυσικό αντιστάθμισμα απέναντι σε ένα σοκ του TTF, όπως αυτό που βιώνει σήμερα η Ευρώπη.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
