Εντός χρονοδιαγράμματος προχωρά το δύσκολο εγχείρημα της αναδιάρθρωσης του χάρτη της ύδρευσης, με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τη ΡΑΑΕΥ, την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ να τρέχουν παράλληλα τις διαδικασίες που απαιτούνται για να περάσει στην πράξη το νέο μοντέλο. Το σχέδιο βρίσκεται πλέον στη φάση εφαρμογής του νέου θεσμικού πλαισίου, το οποίο άνοιξε τον δρόμο για τη διεύρυνση της γεωγραφικής αρμοδιότητας των δύο μεγάλων εταιρειών ύδρευσης και τη σταδιακή ενσωμάτωση ΔΕΥΑ, δημοτικών υπηρεσιών και οργανισμών εγγείων βελτιώσεων στις περιοχές που εντάσσονται στο νέο σχήμα.
Το αμέσως επόμενο ορόσημο τοποθετείται, σύμφωνα με πληροφορίες, έως το τέλος Σεπτεμβρίου, οπότε αναμένεται η μεθοδολογία της ΡΑΑΕΥ. Πρόκειται ουσιαστικά για το εργαλείο με το οποίο θα περάσουν από «ακτινογραφία» οι φορείς που μπαίνουν στη διαδικασία μετασχηματισμού, ώστε να αποτυπωθεί με ενιαίους κανόνες η πραγματική τους εικόνα. Στο μικροσκόπιο αναμένεται να μπουν η οικονομική και λειτουργική τους κατάσταση, η διαχειριστική και τεχνική επάρκεια, οι υποδομές και τα δίκτυα, οι επενδυτικές ανάγκες και συνολικά η δυνατότητα κάθε φορέα να λειτουργήσει αποτελεσματικά στο νέο περιβάλλον. Ήδη το πλαίσιο προβλέπει τη συγκέντρωση στοιχείων για τον βαθμό επιχειρησιακής λειτουργίας των παρόχων, τις υφιστάμενες υποδομές και τις επενδύσεις που απαιτούνται.
Την ίδια ώρα, άνθρωποι της αγοράς επισημαίνουν στο energygame.gr ότι αναμένεται και η υπουργική απόφαση από την πλευρά του ΥΠΕΝ, η οποία θα συμπληρώσει το θεσμικό πλαίσιο και θα «ξεκλειδώσει» επιμέρους διαδικαστικά ζητήματα, ώστε η μετάβαση να μπορέσει να τρέξει χωρίς κενά. Πρόκειται για ένα από τα πλέον κρίσιμα κομμάτια της εφαρμογής, καθώς η μετάβαση δεν περιορίζεται στην τυπική αλλαγή φορέα. Προϋποθέτει αποτίμηση περιουσιακών στοιχείων, μεταφορά ενεργητικού και παθητικού, χαρτογράφηση δικτύων, προσωπικού και υποχρεώσεων και, στη συνέχεια, κατάρτιση συγκεκριμένου επενδυτικού σχεδίου για κάθε περιοχή.
Η διαδικασία αποτελεί συνέχεια της μεγάλης μεταρρύθμισης για τα ύδατα που νομοθετήθηκε το καλοκαίρι. Με βάση το νέο πλαίσιο, η ΕΥΔΑΠ επεκτείνει τη δραστηριότητά της σε νέες περιοχές της Αττικής, στη Βοιωτία, στη Φωκίδα και στην Εύβοια, ενώ η ΕΥΑΘ διευρύνει την παρουσία της στις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής. Η κατεύθυνση είναι η μείωση του σημερινού κατακερματισμού και η δημιουργία μεγαλύτερων σχημάτων με ισχυρότερη τεχνική, διοικητική και χρηματοδοτική δυνατότητα.
Οι επιστολές της ΕΥΔΑΠ σε 19 όμορους δήμους και περιοχές
Παράλληλα με τις εντάξεις που προβλέπει το νέο πλαίσιο, η ΕΥΔΑΠ φαίνεται ότι ανοίγει ήδη έναν δεύτερο κύκλο διερεύνησης για ενδεχόμενη περαιτέρω διεύρυνση του γεωγραφικού της αποτυπώματος. Σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, η εταιρεία έχει αποστείλει επιστολές σε 19 όμορους δήμους και γειτονικές περιοχές, οι οποίες βρίσκονται γύρω ή σε άμεση γεωγραφική συνέχεια με το νέο πεδίο δραστηριότητάς της, προκειμένου να διερευνήσει εάν υπάρχει ενδιαφέρον για εθελοντική ένταξη στο διευρυμένο σχήμα της.
Η επιλογή δεν είναι τυχαία. Η λογική του σχεδιασμού είναι να εξεταστεί κατά πόσον μπορούν να προστεθούν περιοχές που συνορεύουν ή βρίσκονται σε λειτουργική και γεωγραφική συνέχεια με τις ζώνες στις οποίες η ΕΥΔΑΠ αποκτά πλέον αρμοδιότητα, ώστε να διαμορφωθεί σταδιακά ένα περισσότερο ενιαίο και συνεκτικό υδροδοτικό αποτύπωμα. Πρόκειται για 19 διακριτές γεωγραφικές περιοχές, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η επικοινωνία έχει γίνει τόσο με τον οικείο δήμο όσο και με τη ΔΕΥΑ που λειτουργεί στην ίδια περιοχή.
Στην Αττική περιλαμβάνονται τα Κύθηρα, ο Πόρος, οι Σπέτσες, η Ύδρα και η Τροιζηνία–Μέθανα, δηλαδή οι περιοχές που παραμένουν εκτός της υποχρεωτικής επέκτασης της εταιρείας. Στην Κορινθία, η διερεύνηση αφορά την Κόρινθο, το Λουτράκι–Περαχώρα–Αγίους Θεοδώρους, το Βέλο–Βόχα, τη Σικυώνα, το Ξυλόκαστρο–Ευρωστίνη και τη Νεμέα, διαμορφώνοντας μια ευρύτερη γειτονική ζώνη δυτικά της Αττικής και του νέου πεδίου δραστηριότητας της ΕΥΔΑΠ. Προς τα βόρεια, στη Φθιώτιδα, στη λίστα βρίσκονται η Λαμία, τα Καμένα Βούρλα, οι Λοκροί, η Στυλίδα, η Μακρακώμη, ο Δομοκός και η Αμφίκλεια–Ελάτεια, ενώ η 19άδα συμπληρώνεται από τη Ναυπακτία, η οποία βρίσκεται σε άμεση γεωγραφική συνέχεια με τη Φωκίδα, μία από τις Περιφερειακές Ενότητες που περνούν ήδη στο διευρυμένο πεδίο της ΕΥΔΑΠ.
Η βολιδοσκόπηση αυτή δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες περιοχές θα ενταχθούν αυτομάτως στην εταιρεία. Δείχνει, όμως, ότι παράλληλα με την εφαρμογή της πρώτης φάσης έχει αρχίσει να εξετάζεται στην πράξη και η δυνατότητα εθελοντικών εντάξεων, με βασικό κριτήριο τη γεωγραφική συνέχεια και τη λειτουργική συνοχή του νέου σχήματος.
Η επέκταση ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ ως «πρώτο τεστ»
Το μέγεθος της άσκησης, αλλά και η λογική που βρίσκεται πίσω από τη μεταρρύθμιση, αποτυπώθηκαν και στις τοποθετήσεις κυβερνητικών και θεσμικών στελεχών στην ημερίδα «Υδάτινες Συμμαχίες», με τίτλο «Ανθεκτικότητα και επιχειρησιακή συνέχεια στον κύκλο του νερού: Διεθνείς και Εγχώριες Πρακτικές».
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έθεσε στο επίκεντρο τον μεγάλο κατακερματισμό που χαρακτηρίζει σήμερα τη διαχείριση του νερού στη χώρα, κάνοντας λόγο για περίπου 735 οργανισμούς με διαφορετικές οικονομικές δυνατότητες, επίπεδο τεχνολογίας, ανθρώπινο δυναμικό και επιχειρησιακή επάρκεια. Χαρακτήρισε μάλιστα τον κατακερματισμό «εθνική πρόκληση», υπογραμμίζοντας ότι η μετάβαση προς λιγότερους και ισχυρότερους φορείς αποτελεί «πάρα πολύ δύσκολη άσκηση».
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε ευθέως τη διεύρυνση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, σημειώνοντας ότι οι δύο εταιρείες αποκτούν «διευρυμένο γεωγραφικό και επιχειρησιακό ρόλο» και αναφερόμενος σε δυνητική συνένωση με 68 παρόχους που μέχρι σήμερα λειτουργούσαν κατακερματισμένα. Η λέξη «δυνητική» έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δεν πρόκειται για μια αυτόματη και οριζόντια συγχώνευση δεκάδων φορέων από τη μία ημέρα στην άλλη, αλλά για ένα θεσμικό πλαίσιο που ανοίγει τον δρόμο για σταδιακές συνενώσεις και αναδιάρθρωση.
Ο ίδιος έσπευσε, μάλιστα, να βάλει σαφές όριο στο εύρος και την ταχύτητα της συγκέντρωσης. Όπως ανέφερε, οι περίπου 730 οργανισμοί δεν μπορούν να συνενωθούν «σε μία μέρα», ούτε θα ήταν ορθό να επιχειρηθεί κάτι τέτοιο, καθώς θα υπήρχε ο κίνδυνος να χαθεί η τοπική γνώση των δικτύων και να μετακινηθεί το σύστημα από το ένα άκρο στο άλλο. Έφερε μάλιστα ως παραδείγματα την Ολλανδία και την Ιρλανδία, όπου αντίστοιχες διαδικασίες ενοποίησης χρειάστηκαν μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, ωστόσο, η τοποθέτησή του για το τι ακολουθεί. Ο κ. Παπασταύρου παρουσίασε ουσιαστικά τη σημερινή διεύρυνση των δύο μεγάλων εταιρειών ως πρώτο στάδιο μιας μεγαλύτερης αναδιάρθρωσης. Όπως είπε, έχει «πολύ μεγάλη σημασία» η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ να λειτουργήσει αποτελεσματικά, ώστε «μετά να περάσουμε σε ένα δεύτερο επίπεδο στην υπόλοιπη Ελλάδα». Η επιτυχία του σημερινού εγχειρήματος αποκτά, συνεπώς, χαρακτήρα πρώτου τεστ για το πώς θα μπορούσε να οργανωθεί η επόμενη φάση στον υπόλοιπο χάρτη των παρόχων.
Ο υπουργός έθεσε ταυτόχρονα δύο κόκκινες γραμμές: η επόμενη φάση θα πρέπει να γίνει μαζί με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και με αξιοποίηση της γνώσης των ανθρώπων που γνωρίζουν τα τοπικά δίκτυα, ενώ δεν πρέπει να τεθούν σε κίνδυνο ούτε ο δημόσιος χαρακτήρας του νερού, τον οποίο χαρακτήρισε αδιαπραγμάτευτο, ούτε η ποιότητα των υπηρεσιών προς τον πολίτη.
Βαρελίδης: Το πρόβλημα δεν είναι ότι «οι ΔΕΥΑ απέτυχαν»
Στην ίδια ημερίδα, ο Πέτρος Βαρελίδης, Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έδωσε το τεχνικό και επιχειρησιακό υπόβαθρο της συζήτησης. Η παρέμβασή του είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς απέφυγε μια γενικευμένη κριτική προς τους μικρότερους παρόχους και τις ΔΕΥΑ. Αντιθέτως, αναγνώρισε ότι υπάρχουν φορείς που κάνουν πολύ καλά τη δουλειά τους, θέτοντας το πρόβλημα σε διαφορετική βάση: σε ένα τόσο κατακερματισμένο σύστημα, δεν διαθέτουν όλοι οι οργανισμοί την ίδια δυνατότητα να σχεδιάσουν, να χρηματοδοτήσουν και να λειτουργήσουν έργα μεγαλύτερης πολυπλοκότητας.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
